moliya fanidan ma'ruzalar matni

DOCX 245 pages 986.2 KB Free download

245 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 986.2 KB

File type DOCX

Pages 245

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 245

муаммоли маруза матни молия фанидан o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi “university of economics and pedogogy” notm moliya fanidan ma’ruzalar matni kunduzgi bo’lim uchun bilim sohasi: 300 000 biznes, boshqaruv va huquq 400 000 ijtimoiy fanlar, jurnalistika va axborot ta’lim sohasi: 310 000 biznes, boshqaruv va huquq 410 000 ijtimoiy va xulq atvorga mansub fanlar ta’lim yo‘nalishi: 60110400 moliya va moliyaviy texnologiyalar 60310100 iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha) 60410100 buxgalteriya xisobi va audit andijon – 2023 yil xozirgi zamon bozor iqtisodiyoti sharoiti iktisodchi mutaxassislardan moliya tizimi xamda kredit-pul munosabatlarining moxiyati va tabiatini xar kachongidan xam chukur bilishni talab etadi. shu nuktai nazardan ushbu ma’ruza matni talabalarning moliya, kredit va pul muomalasi tizimi soxasida nazariy bilimlarini mustaxkamlash bilan birga uning utish davrida uzbekiston respublikasidagi uziga xos xususiyatlari va kirralarini ochish imkoniyatini beradi. ma’ruza matni moliya va kreditning moxiyati, asosiy vazifalari, kelib chikish tarixi, uning rejali va bozor iktisodiyotidagi roli, …

2 / 245

ya; · moliyaning funksiyalari; · moliyaning taqsimlash funksiyasi; · moliyaning nazorat funksiyasi; · davlat moliyasi; · davlat budjeti; · budjet munosabatlari; · umumdavlat moliyaviy nazorati; · ma’muriy moliyaviy nazorat; · ichki xo‘jalik moliyaviy nazorati; · jamoat moliyaviy nazorati; · birlamchi moliyaviy nazorat; · joriy moliyaviy nazorat; · yakuniy moliyaviy nazorat; · budjetdan tashqari fondlar; · davlat krediti. 1. moliya fanining predmeti va vazifalari. bozor munosabatlariga o‘tish – hozirgi kunda ko‘pchilik davlatlar ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot dasturining asosiy mazmunini tashkil etadi. bozor munosabatlariga o‘tish insonning ijodiy va mehnat salohiyatini namoyon qilishga, boqimandalikni bartaraf etishga, yo‘qolib ketgan egalik tuyg‘usini qayta tiklashga imkon beradi. faqat bozorgina mahsulot ishlab chiqaruvchining hukmini bartaraf etib, respublikaning g‘oyat katta boyliklaridan samarali foydalanishni ta’minlay oladi. shu borada muhim masalalardan biri: davlat tasarrufidan chiqarish va xususiylashtirish yo‘li, yangi paydo bo‘layotgan nodavlat, ya’ni ishlab chiqarish faoliyati bilan shug‘ullanayotgan va aholiga xizmat ko‘rsatayotgan xususiy, aksionerlik, kollektiv va boshqa korxonalarni qo‘llab-quvvatlash bilan aralash, ko‘p …

3 / 245

rni, aniqrog‘i pul munosabatlarini bildirgan va xalqaro ko‘lamga yoyilgan, lekin uni ishlatish sohasi umumdavlat pul fondlariga pul to‘lovlari bilangina chegaralangan. 1. shunday qilib, moliyaning asosiy belgilari quyidagilardan iborat: 2. pul munosabatlari, ya’ni pul moliyani mavjud bo‘lishi va amal qilinishini moddiy asosi hisoblanadi (pul yo‘q joyda moliya ham bo‘lmaydi). 3. islohotlarning bosh tashkilotchisi bo‘lmish davlatning mavjudligi. 4. pul munosabatlari jarayonida umumdavlat pul fondlarini shakllanish jarayoni amalga oshiriladi. aytish mumkinki, moliyaning alohida belgisi uning fondli xarakteridir. 5. budjetga mablag‘larning doimiy tushishi soliqlar, yig‘imlar va boshqa to‘lovlarga davlatning majburiy tazyiqi xususiyatini o‘z-o‘zidan bermaydi va bu holat davlatning huquqiy-meyoriy asoslarini yaratishga qaratilgan ijodiy faoliyati vositasida hamda bunga xos fiskal apparatning yaratilishi bilan ta’minlanadi. mazkur belgilar bo‘yicha moliyani barcha pul munosabatlari yig‘indisidan xatosiz ajratib olish mumkin. misol uchun fuqarolar o‘rtasida, fuqarolar va chakana savdo o‘rtasidagi (hattoki, chakana narxlarni davlat tomonidan tartibga solish sharoitida ham) yuzaga keladigan pul munosabatlarini fuqarolik – huquqiy usul bilan tartibga soladi. …

4 / 245

arish uchun mo‘ljallangan umumdavlat pul fondlarini shakllantirish va ishlatish jarayonida yuzaga keladigan pul munosabatlarini yig‘indisidir. 1. aynan markaziy yevropada birinchi burjua inqiloblari natijasida umumdavlat pul mablag‘lari fondi – budjet yuzaga keldi, hech qaysi davlat hukmdori unga yolg‘iz o‘zi xo‘jayinlik qila olmaydi. 2. budjetni shakllantirish va ishlatish tizimi alohida xususiyat kasb eta boshladi, ya’ni davlat daromadlari va xarajatlari tizimi tarkibiy va qonuniy birikmalari bilan yuzaga keldi. shuni alohida ta’kidlash kerakki, budjetning xarajatlar qismi asosiy guruxlari bir necha yuz yilliklar deyarli o‘zgarmay keldi. o‘sha davrdayoq xarajatlarni to‘rtta yo‘nalishi belgilangan edi: xarbiy maqsadlarga, boshqaruvga, iqtisodiyotga, ijtimoiy zaruratlarga. davlat xarajatlari strukturasidagi o‘xgarishlar xx asrning ikkinchi yarmida yuz berdi. ular ba’zi /arbiy yevropa mamlakatlarining xarbiy xarajatlarni sezilarli qisqartirib, ijtimoiy maqsadlarga, iqtisodiyotga xarajatlar qilishga ko‘proq e’tibor berganliklarida namoyon bo‘ldi. pul shaklidagi soliqlar birmuncha afzal xususiyat kasb etdilar. avvalgi davlat daromadlari asosan natural to‘lov va in’omlar hisobga shakllangan. shunday yo‘sinda, davlatchilik va pul munosabatlarining faqat mazkur bosqichida …

5 / 245

ng paydo bo‘lish, rivojlanish bosqichlariga ega, ya’ni vaqt davomida o‘zgarib boradi. moliyaning rivojlanishini ikkita asosiy bosqichga bo‘lish mumkin. birinchi bosqich – moliyaning rivojlanmagan shakli. u, birinchidan, moliyaning noishlab chiqarish xususiyati bilan xarakterlanadi, ya’ni pul mablag‘larining asosiy qismi (23 qism budjet) harbiy maqsadlarga sarflangan va deyarli moliya qtisodiyotga hech qanday ta’sir o‘tkazmagan. ikkinchidan, bir bo‘g‘indan tashkil topgan budjet va moliyaviy munosabatlarni chegaralash miqdoridan, ya’ni moliya tizimi qisqaligi va keng qamrovli emasligidan. ularning barchasi budjetni shakllantirish va ishlatish bilan bog‘liq bo‘lgan. topar-pul munosabatlarining, davlatchilikning rivojlanishi bilan umumdavlat pul fondlariga va shunga mos ravishda, ularni shakllantirish va ishlatish bo‘yicha pul munosabatlarining yangi guruhiga zarurat paydo bo‘ldi. hozirgi vaqtda moliya munosabatlari siyosiy va iqtisodiy tuzumning darajasidan qat’iy nazar o‘z rivojlanishining ikkinchi bosqichiga o‘tdi. bu bosqich moliya tizimining ko‘p bo‘g‘imliligi, uni iqtisodiyotga ta’sir darajasining yuqoriligi va moliyaviy munosabatlarning turli-tumanligi bilan xususiyatlanadi. davlat moliyasi bilan bir qatorda mahalliy moliyalar, budjetdan tashqari fondlar, davlat korxonalari moliyasi rivoj …

Want to read more?

Download all 245 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moliya fanidan ma'ruzalar matni"

муаммоли маруза матни молия фанидан o’zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovasiyalar vazirligi “university of economics and pedogogy” notm moliya fanidan ma’ruzalar matni kunduzgi bo’lim uchun bilim sohasi: 300 000 biznes, boshqaruv va huquq 400 000 ijtimoiy fanlar, jurnalistika va axborot ta’lim sohasi: 310 000 biznes, boshqaruv va huquq 410 000 ijtimoiy va xulq atvorga mansub fanlar ta’lim yo‘nalishi: 60110400 moliya va moliyaviy texnologiyalar 60310100 iqtisodiyot (tarmoqlar va sohalar bo‘yicha) 60410100 buxgalteriya xisobi va audit andijon – 2023 yil xozirgi zamon bozor iqtisodiyoti sharoiti iktisodchi mutaxassislardan moliya tizimi xamda kredit-pul munosabatlarining moxiyati va tabiatini xar kachongidan xam chukur bilishni talab etadi. shu nuktai nazardan ushbu ma’ruza matni...

This file contains 245 pages in DOCX format (986.2 KB). To download "moliya fanidan ma'ruzalar matni", click the Telegram button on the left.

Tags: moliya fanidan ma'ruzalar matni DOCX 245 pages Free download Telegram