islom dini tarixi va falsafasi

PPTX 43 стр. 1,3 МБ Бесплатная загрузка

43 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,3 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 43

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 43

slayd 1 13-mavzu. islom dini tarixi va falsafasi ` islom dini tarixi va falsafasi reja: 1. johiliya davri. 2. muhammad s.a.v.ning hayot yo’li. 3. islom ta’limoti va falsafasi. johiliya davri bu so’z arab tilida (jahula-bilmaslik) johillik, bilimsizlik, nodonlik ma'nosini beradi. johiliya so’zi arabistonning islomdan oldingi davriga nisbatan ishlatiladi. chunki bu davrda arablar orasida al-vasaniyya - ko’pxudolik hukm surib, ular yakkaxudolikdan bexabar edilar. bundan tashqari xalq orasida qizlarni tiriklayin ko’mish, mayxo’rlik va boshqa axloqiy buzuqliklar keng yoyilgan bo’lib, islom dini ularga chek qo’ydi. yamandan shimolga yo’nalgan karvon yo’li hijoz o’lkasi hamda makka va madina shaharlari orqali o’tib, mamlakatni misr, vizantiya va shom (suriya) bilan bog’lar edi. shahar aholisining ko’chmanchi chorvadorlar bilan olib borgan savdo-sotiq aloqalari keng bo’lgan. biroq mamlakatda hukm surgan siyosiy tarqoqlik, badaviy qabilalar o’rtasidagi to’xtovsiz o’zaro nizolar, totemistik va animistik e'tiqodlar asosidagi butparastlik, mahdudlik, karvon yo’llarida avj olib ketgan talonchilik ichki va tashqi savdo aloqalarining kengayishiga to’sqinlik qilgan. bu …

2 / 43

sajjoh ismli bir ayol va tulaha, madina (yasrib)da ibn sayyodlar» payg’ambarlikka da'vogar bo’lganlar, deb ko’rsatadi. muhammad alayhissalom yo’li g’alaba qozongach, faqat uning nabiyligi (payg’ambarligi) e'tirof etilib, boshqalar esa musulmon tarixchiligida mutanabbiylik (ya'ni soxta payg’ambarlar) deb nom oldilar. muhammad s.a.v. alloh rasuli (elchisi) va payg’ambari, islom dinining asoschisi - muhammad ibn abdulloh ibn abdumuttalib ibn hoshim ibn abdumanof obro’li qurayish qabilasidan bo’lib, milodiy 571 yilning 21 aprelida arabiston yarim orolining makka shahrida tug’ildilar. 40 yoshlarida payg’ambarlikni boshlaganlar, shajarasi (ajdodlari): otalari – abdulloh, onalari omina. hazrat ismoil alayhissalomning otalari – hazrati ibrohim alayhissalom payg’ambarlarning eng buyuklaridan biri, uchala din ahli-yahudiylar, nasroniylar va musulmonlar birdek e'zozlab hurmat qiladigan payg’ambardir. ibrohim alayhissalom xanif edilar, u zot yakkaxudolilikni, allohning birligi to’g’risidagi e'tiqodini iroq, suriya, misr va falastinda targ’ib qilganlar. muhammad alayhissalom bir necha yillar mobaynida diniy tafakkur va ibodat bilan muttasil shug’ulanganlar, taqvodorlik bilan hayot kechirganlar. u kishi har doim makka yaqinidagi xiro g’origa borib …

3 / 43

vvalidagi bir necha oyatlarni o’qitib unga eshittiradi va bu oyatlar muhammad qalbiga o’rnashib, yod bo’lib qoladi. bu holatni ko’rib vahimaga tushgan muhammad titragan holda ayollari xadicha oldiga keladilar va bo’lgan voqeani bayon etadilar. xadicha u kishini yupatib, taskin beradi: «sizni hech qachon alloh xor etmaydi. chunki siz qarindoshlarga mehribon, kambag’allarga yordam beruvchi, odamlar mashaqqatini oson qiluvchi kishisiz» deydi. u kishi muhammadni «injil»ni bilgan xristianlik dinidagi amakisining o’g’li keksa varaqa ibn nafal huzuriga boshlab boradi. bo’lgan voqeani unga bayon etadilar. shunda varaqa xursand bo’lib, jabroil muhammad alayhissalomga kelgan farishta ekanligini aytadi. muhammad alayhissalom hayotda birinchi ro’y bergan vahiy hodisasining vaqti haqidagi barcha ilk islom manbalaridagi ma'lumotlar qur'onning 97-«qadr» surasidagi ma'lumotlarga asosqlangan. u «laylatul qadr» kechasi deb ataladi. tarixda bu kecha hijratdan 12 yil ilgari ramazon oyining 26-kunidan 27-kuniga o’tar kechasi, milodiy hisob bilan 610 yil 15 avgustdan 16 avgustga o’tar kechasiga to’g’ri keladi. dunyodagi barcha musulmonlar bu kechani toat-ibodat bilan o’tkazadilar. …

4 / 43

o’chib borganlar islom tarixida «muhojirlar» («ko’chib kelganlar»), islomni qabul qilgan yasribliklar esa «ansorlar» («yordamchilar») deb nom oladilar. shu davrdan e'tiboran yasrib shahri madina («payg’ambar shahri») nomi bilan ataladigan bo’ldi. musulmon yil taqvimi ham ana shu sanadan boshlanadi. keyinchalik islom adabiyotida makka va madina islomning muqaddas markazlari sifatida «makkai mukarrama»va «madinai munavvara» deb ataladigan bo’ldi. 623-630 yillarda muhammad alayhissalom makka shahri uchun bir necha bor o’z raqiblariga qarshi urushlar olib bordi. u 630 yilda makkaga 10 ming kishilik qo’shin bilan bosib boradi. makka sardori abu sufyon nochorlikdan taslim bo’lib, islom dinini qabul qiladi. uning o’g’li muofiya payg’ambarning noiblaridan biri bo’ldi. 632 yil 25 yanvarda makkai mukarramaga so’nggi hajga safar qilgan muhammad qattiq betob bo’lib qoladilar. u kishi betobligida ka'ba masjidida imomlikni o’tashni qaynotalari abu bakrga topshirdilar. (622 yilda xadicha vafotidan so’ng muhammad alayhissalom abu bakrning qizi oyshaga uylangan edilar.) muhammad alayhissalom o’limi oldidan quyidagilarni aytgan: «dunyoda barcha insonlar barobardir. nasb, rang …

5 / 43

ritiladi. islom dinida asosan ilk to’rt xalifa alohida ahamiyatga ega. ular – abu bakr (632-634), umar (634-644), usmon (644-656), hazrati ali (656-661). xalifa umar davrida arablar falastin va suriya, misr va liviya, shuningdek eronning katta qismini bosib oldilar. xalifa usmon hukmronligi davrida esa eron to’la bosib olinib, islomlashtirila boshlandi. islom lashkarlari dog’istonni zabt etishib, amudaryo bo’ylarigacha etib keldilar. bu dastlabki bosqinchilik, talon-taroj maqsadida qilingan hujumlar edi. o’rta osiyo aholisining musulmonchilikka to’la o’tishi bir necha o’n va hatto yuz yilliklarni o’z ichiga oladi. bu murakkab jarayon qariyb bir yarim asr davom etgan. o’rta osiyoda ix asr o’rtalariga kelib islom ta'limoti to’la hukmron bo’ldi. islom dini ix-x asrlarda tataristonda, x-xii asrlarda boshqirdistonda tarqaldi. shimoliy kavkaz xalqlari o’rtasida islom dini xiv asrda (kabardin va balqarlar), xix asrda chechenlar va ingushlar orasida yoyildi. qozog’iston va qirg’izistonda islomning tarqalishi xix asrda ham davom etgan. shunday qilib islom dini dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri bo’lib …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 43 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "islom dini tarixi va falsafasi"

slayd 1 13-mavzu. islom dini tarixi va falsafasi ` islom dini tarixi va falsafasi reja: 1. johiliya davri. 2. muhammad s.a.v.ning hayot yo’li. 3. islom ta’limoti va falsafasi. johiliya davri bu so’z arab tilida (jahula-bilmaslik) johillik, bilimsizlik, nodonlik ma'nosini beradi. johiliya so’zi arabistonning islomdan oldingi davriga nisbatan ishlatiladi. chunki bu davrda arablar orasida al-vasaniyya - ko’pxudolik hukm surib, ular yakkaxudolikdan bexabar edilar. bundan tashqari xalq orasida qizlarni tiriklayin ko’mish, mayxo’rlik va boshqa axloqiy buzuqliklar keng yoyilgan bo’lib, islom dini ularga chek qo’ydi. yamandan shimolga yo’nalgan karvon yo’li hijoz o’lkasi hamda makka va madina shaharlari orqali o’tib, mamlakatni misr, vizantiya va shom (suriya) bilan bog’lar edi. shahar aholisining...

Этот файл содержит 43 стр. в формате PPTX (1,3 МБ). Чтобы скачать "islom dini tarixi va falsafasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: islom dini tarixi va falsafasi PPTX 43 стр. Бесплатная загрузка Telegram