qurilish konstruktsiyalari elementlarining birikmalari

DOC 26 pages 11.7 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.7 MB

File type DOC

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

6 bob 6 bob. qurilish konstruktsiyalari elementlarining birikmalari 6.1. umumiy ma'lumotlar bino va inshootlarning murakkab tuzilmali konstruktsiyalari ularning alohida elementlarini biriktirish yo'li bilan hosil qilinadi. konstruktsiyalar va ularning elementlari asosan ikki turda biriktiriladi: 1. sharnirli birikma; 2. bikr birikma. sharnirli birikmalar metall, yog'och va yig'ma temirbeton konstruktsiyalar elementlarini birlashtirish uchun ishlatiladi. bikr birikmalar esa asosan metall va yaxlit temirbeton konstruktsiyalarda ko'p ishlatiladi. sharnirli birikmalarda faqat bo'ylama va kesuvchi zo'riqishlar hosil bo'ladi. bikr birikmalarda esa bo'ylama va kesuvchi zo'riqishlardan tashqari eguvchi moment ham hosil bo'ladi. qurilish konstruktsiyalari va elementlari quyidagi usullar bilan biriktiriladi: 1. boltlar vositasida - boltli birikmalar; 2. parchin mixlar vositasida – parchinmixli birikmalar; 3. elektr yoyi va gaz yordamida – payvand birikmalar; 4. elimlar vositasida –elimli birikmalar. boltli birikmalarning ishochlilik darajasi juda ham yuqori hisoblanadi. shuning uchun boltli birikmalar seysmik tumanlarda tiklanadigan bino va inshootlar konstruktsiyalari va elementlarini biriktirishda samarali hisoblanadi. bundan tashqari boltli birikmalar dinamik yuklar ta'sirida …

2 / 26

tli bino va inshootlarda qo'llaniladi. payvand birikmalar texnologik jihatdan soddaligi, sifatining yuqoriligi va boltli hamda parchinmixli birikmalarga nisbatan metall va mehnat sarfi kam bo'lganligi sababli qurilishda metall va yig'ma temirbeton konstruktsiyalarni biriktirish uchun keng qo'llaniladi. payvand birikmalarning ishonchlilik darajasi boltli va parchinmixli birikmalarga nisbatan pastroq hisoblanadi. payvand birikmalar dinamik va seysmik yuklar ta'siriga yaxshi ishlamaydi. bundan tashqari, bino va inshootlarning payvand birikmali konstruktsiyalarini ajratib olingandan keyin qayta ishlatish birmuncha murakkab va kam samarali hisoblanadi. elimli birikmalar asosan yog'och va plastmassa konstruktsiyalarni va ularning elementlarini biriktirish uchun qo'llaniladi. 6.2. yog'och konstruktsiyalarining birikmalari elimli birikmalar. konstruktsiyalar hisobida elimli birikmalar deformatsiyalanmaydigan (noelastik) birikmalar deb hisoblanadi. elimli birikmalar asosan quyidagi hollarda qo'llaniladi: a) tishli birikmalarda alohida qatlamlarni birlashtirish uchun (6.1, a rasm) ; b) kesimning balandligi va eni bo'yicha qatlamlarni yopishtirib biriktirish yo'li bilan yaxlit kesimlar hosil qilish uchun (6.1, b rasm). bunda kesimning eni bo'yicha qo'shni qatlamlardigi qirralarning elimli choklari bir-biriga nisbatan qatlam …

3 / 26

qilinmaydi. bo'ylama o'ymalar hosil qilinadigan to'g'ri chiziqli elementlarda qatlam qalinligining 42 mm gacha qabul qilishga ruxsat etiladi. fanerani yog'ochga elimlab tayyorlanadigan elementlarda taxtaning enini 100 mm dan katta qabul qilish tavsiya etilmaydi. elementlar 30o dan 45o gacha burchak ostida tutashtirilganda esa taxtaning eni 150 mm dan katta qabul qilinmaydi. o'ymali birikmalar. brus va g'o'la shaklidagi elementlarning o'ymali birikmalari bir tishli qilib bajariladi (6.2 rasm). 6.2 - rasm. bir tishdan iborat bo'lgan o'yiqli birikma; ko'ndalang egilish sodir bo'lmaydigan elementlarning biriktirishda o'ymalarning egilish ishchi tekisligi birikuvchi siqiluvchi element o'qiga perpendikular joylashishi shart. agar biriktiriluvchi element siqilib egiluvchi bo'lsa o'ymalarning ezilish ishchi tekisligi bo'ylama va ko'ndalang kuchlarning teng ta'sir etuvchisiga perpendikulyar joylashtirilishi shart. o'yib biriktiriluvchi elementlarning boltlar bilan tortib qo'yilishi shart. o'yma hosil qilingan joy yorilishga quyidagi formula bo'yicha hisoblanadi: , (6.1) bu erda – hisobiy yorilish yuzasi; – yorilish yuzasi bo'yicha yog'ochning yorilishdagi o'rtacha hisobiy qarshiligi; ; (6.2) - yog'ochning tolalari yo'nalishida …

4 / 26

h: a – nosimmetrik; b – simmetrik; v,g – birikmalardagi yorilish sxemalari. o'ymaning yorilish tekisligi qabul qilinadi, - yoriluvchi element kesimining to'liq balandligi. o'ymaning chuqurligi panjarali konstruktsiyalar tugunlari o'rtalarida dan katta, qolgan hollarda dan katta qabul qilinmaydi. bunda o'yiq chuqurligi bruslarda 20 mm dan, g'o'lalarda esa 30 mm dan kam bo'lmasligi shart. o'yma hosil qilingan joy egilishga quyidagi formula bo'yicha hisoblanadi: , (6.3) bu erda - hisobiy egilish yuzasi; - yog'ochning tolalari yo'nalishiga burchak ostida ezilishdagi hisobiy qarshiligi. nagellar yordamida biriktirish. nagelli birikmalar simmetrik (6.4 rasm) yoki nosimmetrik (6.4, b rasm) bo'lishi mumkin. 6.4 - rasm. nagelli birikma: a – simmetrik; b – nosimmetrik; 1 – nagellar. nagellar po'lat, alyuminiy qotishmasi, shishaplastik va qattiq navli yog'ochlardan (eman va boshqa) tayyorlanadi. tsilindr shaklidagi nagellarga boltlar, mixlar va shuruplar kiradi. tsilindrik nagellar o'qlari orasidagi masofalar yog'och tolalari bo'yicha , tolalarga perpendikulyar yo'nalishda va element chetidan nagelgacha bo'lgan (6.5 rasm) quyida keltirilgan miqdorlardan …

5 / 26

entlar orasidagi har bir chokda mixning uzunligidan 2 mm ayirib tashlanadi. mix uchining hisobiy qisilish uzunligi dan kam bo'lsa, chokka tutashadigan elementda mixning ishlashi e'tiborga olinmaydi. mixning uchi oxirgi taxtani teshib chiqsa taxtaning ishchi qalinligi ga kamaytiriladi (6.6 rasm). 6.6 - rasm. mixning kesilgan uchi hisobiy uzunligini aniqlashga doir; mixning diametri birlashtiriluvchi element qalinligining 0,25 qismidan katta qabul qilinmasligi shart. mixlarning o'qlari orasidagi masofalar quyidagi qiymatlardan kam qabul qilinmaydi: mix qoqiladigan element qalinligi bo'lganda - ; mix qoqiladigan element qalinligi bo'lganda - ; mix qoqiladigan element qalinligining oraliq qiymatlarida masofalar interpolyatsiya bo'yicha aniqlanadi. mix to'liq teshib o'tmaydigan elementlarning qalinligidan qat'iy nazar mixlarning o'qlari orasidagi masofa qabul qilinadi. yog'ochning tolalari bo'yicha mix o'qidan element chetigacha bo'lgan masofa hamma hollarda dan kam qabul qilinmaydi. yog'ochning tolalariga perpendikulyar yo'nalishda to'g'ri tartibda joylashtirilgan mixlarning o'qlari orasidagi masofalar dan kam qabul qilinmaydi. shaxmat tartibdagi yoki burchak ostida qiyshiq qatorlar bo'yicha joylashtirilgan (6.7 rasm) mixlarning o'qlari …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qurilish konstruktsiyalari elementlarining birikmalari"

6 bob 6 bob. qurilish konstruktsiyalari elementlarining birikmalari 6.1. umumiy ma'lumotlar bino va inshootlarning murakkab tuzilmali konstruktsiyalari ularning alohida elementlarini biriktirish yo'li bilan hosil qilinadi. konstruktsiyalar va ularning elementlari asosan ikki turda biriktiriladi: 1. sharnirli birikma; 2. bikr birikma. sharnirli birikmalar metall, yog'och va yig'ma temirbeton konstruktsiyalar elementlarini birlashtirish uchun ishlatiladi. bikr birikmalar esa asosan metall va yaxlit temirbeton konstruktsiyalarda ko'p ishlatiladi. sharnirli birikmalarda faqat bo'ylama va kesuvchi zo'riqishlar hosil bo'ladi. bikr birikmalarda esa bo'ylama va kesuvchi zo'riqishlardan tashqari eguvchi moment ham hosil bo'ladi. qurilish konstruktsiyalari va elementlari quyidagi usullar bilan birik...

This file contains 26 pages in DOC format (11.7 MB). To download "qurilish konstruktsiyalari elementlarining birikmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: qurilish konstruktsiyalari elem… DOC 26 pages Free download Telegram