нутқ маданияти ва адабий тил меъёрлари

PPT 17 стр. 44,3 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 17
o’zbekiston respubikasi adliya vazirligi toshkent davlat yuridik instituti узбекистон республикаси адлия вазирлиги тошкент давлат юридик институти нутқ маданияти ва адабий тил меъёрлари tuzuvchi: filologiya fanlari nomzodi, dotsent s.b.usmonov режа: нутқнинг коммуникатив тавсифи нутқнинг тўғрилиги. нутқнинг бош коммуникатив сифати нутқнинг тўғри бўлишидир. адабий тилнинг фонетик, орфоэпик, лексик ва грамматик меъёрлари талабларига тўла мос келадиган нутқ тўғри нутқ саналади. нутқнинг аниқлиги. аниқлик ҳам нутқнинг коммуникатив сифатини таъминловчи шартлардан биридир. нутқнинг аниқлиги дейилганда, ифодаланаётган фикрга, воқеийликка сўз ва терминларнинг мувофиқ келишидир. нутқнинг мантиқийлиги. фикр, тафаккур қилиш соғлом бўлса, нутқ ҳам талаб даражасида бўлади. фикр нотўғри бўлса, нутқ мантиқий жиҳатдан тугал бўлмаслиги аниқ. грамматик жиҳатдан шаклланмаган нутқ ҳам, нутқда ноўрин қўлланилган луғавий бирликлар, грамматик шакллар ҳам мантиққа путур етказади. нутқнинг тозалиги. нутқнинг коммуникатив сифати фақат ва фақат адабий тил доирасида бўлгандагина шаклланади, тўлақонли бўлади. нутқнинг тозалиги дейилганда ҳам нутқнинг адабий тил меъёрларига мувофиқлиги тушунилади варваризмлар − ўзбек адабий тилига ўзлашмаган хорижий сўзлардир. нутқда ўзбек …
2 / 17
ар. ма-салан, юқорида қайд этилган, қуйида баён қилинган, ...унвони берил-син, зиммасига юклансин, топширилсин, тадбирларни ишлаб чиқсин... қатъий шаклга кирган бундай тайёр сўз ва бирикмалар ҳужжатлар матнига алоҳида расмийлик маъносини беради. вульгаризмлар − қўпол, ҳақорат мазмунидаги сўзлар. вуль-гаризмлардан бадиий асарларда салбий қаҳрамонларнинг дағаллиги, қўполлиги ва маданиятсизлигини кўрсатиш учун ишлатилади. лекин бундай сўзларнинг нутқда қўлланилиши салбий ҳодисадир. паразит сўзлар − ортиқча қайтариқлар, бекорчи сўзлардир. сўзловчининг тилга эътиборсизлиги туфайли юзага келади ва доимий қўлланилиб борилса, одатга айланиб қолиши мумкин. масалан, яъни, демак, хўш, так ва б. бундай луғавий бирликларни меъёридан ортиқ қўллаш нутқнинг савиясини пасайтиради. адабий тил меъёрлари − нутқ маданияти мезони ўзбек адабий тили меъёрларини қуйидагича таснифлаш мақсадга мувофиқдир: фонетик ёзув қоидаси морфологик ёзув қоидаси морфологик ёзув сўз ва унинг таркибий қисмларини оғзаки нутққа, яъни талаффузга мос равишда эмас, балки аслига мувофиқ ёзишдир. шаклий ёзув қоидаси маълумки, соф ўзбекча сўзларнинг боши ва охирида ундошлар ёнма-ён қўлланмайди. лекин ўзбек тилига бошқа тиллардан ўтган …
3 / 17
нутқ маданияти ва адабий тил меъёрлари - Page 3
4 / 17
нутқ маданияти ва адабий тил меъёрлари - Page 4
5 / 17
нутқ маданияти ва адабий тил меъёрлари - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "нутқ маданияти ва адабий тил меъёрлари"

o’zbekiston respubikasi adliya vazirligi toshkent davlat yuridik instituti узбекистон республикаси адлия вазирлиги тошкент давлат юридик институти нутқ маданияти ва адабий тил меъёрлари tuzuvchi: filologiya fanlari nomzodi, dotsent s.b.usmonov режа: нутқнинг коммуникатив тавсифи нутқнинг тўғрилиги. нутқнинг бош коммуникатив сифати нутқнинг тўғри бўлишидир. адабий тилнинг фонетик, орфоэпик, лексик ва грамматик меъёрлари талабларига тўла мос келадиган нутқ тўғри нутқ саналади. нутқнинг аниқлиги. аниқлик ҳам нутқнинг коммуникатив сифатини таъминловчи шартлардан биридир. нутқнинг аниқлиги дейилганда, ифодаланаётган фикрга, воқеийликка сўз ва терминларнинг мувофиқ келишидир. нутқнинг мантиқийлиги. фикр, тафаккур қилиш соғлом бўлса, нутқ ҳам талаб даражасида бўлади. фикр нотўғри бўлса, нутқ мант...

Этот файл содержит 17 стр. в формате PPT (44,3 МБ). Чтобы скачать "нутқ маданияти ва адабий тил меъёрлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: нутқ маданияти ва адабий тил ме… PPT 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram