шурланган тупроқлар ва уларнинг таснифи

DOCX 31,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1708370576.docx шурланган тупроқлар ва уларнинг таснифи шурланган тупроқлар ва уларнинг таснифи режа: 1. шурланган тупроқларнинг умумий тавсифи. 2. узбекистон суғориладиган шурланган тупроқлари. 3. адабет 1. шурланган тупроқларнинг умумий тавсифи. шур тупроқлар тарқалган худудлар катта миқѐсдаги тупроқ-геокимѐвий формация булиб, ута турли хил тупроқларни узида бирлаштиради. унинг умумий белгилари қуйидагилардан иборат: аккумулятив ѐки палеаккумулятив ландшафтларда хосил булиши, юқори концентрациядаги эритмаларда сувда осон эрувчи тузларнинг тупроқ хосил булиш жараѐнларида иштирок этиши, усимлик- ларнинг ѐхуд тупроқ эритмаларининг юқори концентрацияси ѐхуд у ѐки бу тупроқ қатламларидаги ута юқори ишқорийлик сабабли нормал усиши ва ривожланиши учун ноқулай шароитларни вужудга келиши (бундан шур тупроқларда усувчи галофитлар мустасно) ва бошқалар. шурланган тупроқлар деб тупроқ профилида маданий усимликлар (галофит булмаган - шурга чидамсиз) нинг ривожланиши учун захарли таъсир этувчи сувда осон эрувчи тузларнинг миқдорига айтилади. сувда осон эрувчи тузларга совуқ сувда гипснинг (caso4 2h2o) эрувчанлигидан (2 гл. атрофида) ортиқ эрийдиган тузлар киради. агар тупроқнинг юқориги 0-30 см ли қатламида …
2
еб аталади. демак, тупроқлар тузларнинг тупроқ профилида жойланишига қараб юза ва чуқур шурхоксимон булишлари мумкин. шурхокларнинг тарқалган асосий худудлари суббореал ва субтропик минтақаларнинг дашт ва ярим дашт минтақалари хисоб ланади. шурхоклар майдони ер шарида 69,8 млн. гектарни, барча шурланган тупроқлар майдони эса 240 млн. гектарни ташкил этади (ковда, розанов 1988). шурланган тупроқлар ва шурхокларнинг пайдо булиши учун икки хил жараѐн - ландшафтларда (табиатда) эркин харакатланувчи ва уларни тупроқда тупланиши содир булиши керак. тузлар хосил булишининг асосий манбалари тоғ жинсларининг нураши таъсирида хосил буладиган, узида туз ушловчи ва тупроқ хосил қилувчи хар хил жинслар хисобланади. маълумки дунѐ океанларига қуруқликдан йилига 3 млрд. тонна сув оқимлари булмаган континентларга 1 млрд. тоннагача хар хил тузалар келиб қушилади. туз тупловчи манбалардан, яъни таркибида туз ушловчи тупроқ хосил килувчи жиснлар, тузларнинг дегиздан қуруқликка шамол таъсирида келиб қушилиши (импульверизация), атмосфера ѐғинлари, тупроқ-грунт сувлари, усимликлар, суғориш сувлари ва бошқалар хсобланади. тузлар пайдо булиб хамма жойларида ер юзасининг …
3
г.л. даги енгил эрувчи тузларн инг миқ. % тарқал ган тузлар чул 100 2000 2500 20 200- 350 25-50 nacl, kno3, mgcl2, mgso4, caso4, cacl2, nabr7 ярим чул 200- 300 1000 - 1500 20-30 100- 150 5-8 nacl, na2so4 caso4, mgso4, дашт 300- 450 800 1000 35-40 50- 100 2-3 na2so4 nao, na2co3 nahco3 урмо ндашт 350- 500 500- 800 40-45 1-3 0,5-1 nahco3 na2co3 na2so4 na2sio3 турли ландшафт - геокимѐвий холатларда турлича тузлар тупланади. намлик бирмунча купроқ иқлим шароитларда кам эрийдиган тузлар туплангани холда сувда купроқ эрийдиган чуқур қатламларга, она жинс ва грунт сувларигача ювилиб кетади. иқлим шароити қурғоқчилиги ортган сари сувда купроқ эрийдиган тузлар туплана бошлайди. кучсиз шурланишнинг бошланғич даврида сода купроқ туп- лана бошлайди. шурланиш кучайган сари биринчи уринни сульфатлар, ундан кейин хлоридлар эгаллайди. тупроқда туз тупланиш асосан макрорельефларнинг пастқам жойларида, турли моддаларнинг купроқ йиғилган участкаларида ривожланади. рельефнинг баландроқ шакллари учун тузларнинг оқиб чиқиб кетиши характерлидир. ер …
4
ушланган жинслардан ва гидроморф - минераллашган грунт сувлари таъсирида хосил булган шурхокларга булинади. автоморф шурхоклар қуйидаги типчаларга: типик - қолдиқ, қайталанган ва тақирлашган; гидроморф шурхоклар эса типик, утлоқи, ботқоқ, шорли (сор), лой-вулқонли ва тепа-дунглик типчаларига булинади. яна шурхоклар шурланиш химизми (типи)га қараб хлоридли, сульфат-хлоридли, хлорид-сульфатли, сульфатли, сода-хлоридли, сода-сульфатли, хлорид-содали, сульфат-содали, сульфат ѐки хлоридгидрокарбонатли туркумларга хамда шурланиш манбаларига кура - литогенли, қадимий гидроморфли ва биогенли туркумларга ажралади. шурхоклар тупроқ профилидаги тузларнинг тарқалиш характерига кура: устки, юзаки (агар тузли қатлам 0-30 см да тарқалган булса) ва чуқур профилли (агар бутун профил шурхоклар даражасида шурланган булса) гурухларга булинади. морфологик ташқи куринишга кура шурхоклар қуйидаги - майин, қатқалоқ, қора ва хул гурухга булинади. қатқалоқ шур - хокларнинг бетида юпқагина туз қавати (қатқалоқ) хосил булади ва бу қатқалоқ таркибида асосан хлорид тузлар (nacl) булиб, сульфатлар оз учрайди. майин шурхокларниннг устки қавати қуруқ, ғовак ва жуда майин булади, киши оѐғи осон ботади ва из тушади. бу …
5
ута ѐмон шуртобсимон тупроқлар хам учрайди (бухоро, қашқадарѐ вилоятлари, қорақалпоғистон республикаси). суғориладиган шурланган тупроқларнинг хосилдорлиги тупроқ хосил қилувчи жинсларнинг характерига, тупроқ типларига, суғориш даврларига, шурланганлик даражаларига хамда уларда утказилаѐтган агротехник ва мелиоратив тадбирларнинг мажмуасига боғлиқ. узининг келиб чиқишига кура суғориладиган шурланган тупроқлар турли типларига, жумладан оч тусли буз, утлоқи-буз, буз-утлоқи, утлоқи, ботқоқ-утлоқи, тақирли, тақир-утлоқи ва бошқаларга хосдир. бу тупроқларнинг механик таркиблари хар хил булиб, оғир қумоқли тупроқлар асосий уринни эгаллайди. шурланган суғориладиган тупроқлардаги сувда осон эрувчи тузлар асосан уч катион (naқ, caққ, mgққ) ва турт анион (сl-, so4, hco3, co3) нинг кимѐвий бирикиши натижасида хосил булган 12 хил туздан иборат. бу синиқ чизиқнинг юқорисида жойлашган 8 хил туз усимликлар учун захарли, пастдаги 4 хили деярли зарарсиз. буларнинг ичида энг хавфли (na2co3) кейинги уриндава тахир тузлар. булар ичида энг зарарсиз туз гипс (caso4) ва охак (caco3) хисобланади. узбекситоннинг куп туман ва вилоятларида тупроқдаги сульфатлар миқдори куп холатларда хлоридлардан анча юқори, табиийки …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"шурланган тупроқлар ва уларнинг таснифи" haqida

1708370576.docx шурланган тупроқлар ва уларнинг таснифи шурланган тупроқлар ва уларнинг таснифи режа: 1. шурланган тупроқларнинг умумий тавсифи. 2. узбекистон суғориладиган шурланган тупроқлари. 3. адабет 1. шурланган тупроқларнинг умумий тавсифи. шур тупроқлар тарқалган худудлар катта миқѐсдаги тупроқ-геокимѐвий формация булиб, ута турли хил тупроқларни узида бирлаштиради. унинг умумий белгилари қуйидагилардан иборат: аккумулятив ѐки палеаккумулятив ландшафтларда хосил булиши, юқори концентрациядаги эритмаларда сувда осон эрувчи тузларнинг тупроқ хосил булиш жараѐнларида иштирок этиши, усимлик- ларнинг ѐхуд тупроқ эритмаларининг юқори концентрацияси ѐхуд у ѐки бу тупроқ қатламларидаги ута юқори ишқорийлик сабабли нормал усиши ва ривожланиши учун ноқулай шароитларни вужудга келиши (бундан ...

DOCX format, 31,5 KB. "шурланган тупроқлар ва уларнинг таснифи"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.