тупроқнинг иккиламчи шўрланиши. тупроқнинг туз ва сув режими, сув ва туз баланси, унга сугоришнинг таъсири

DOC 116,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1404389295_53057.doc тупроқнинг иккиламчи шўрланиши. тупроқнинг туз ва сув режими, сув ва туз баланси, унга сугоришнинг таъсири режа: 1. суғориладиган тупроқларнинг иккиламчи шўрланиши ва уни олдини олиш. 2. тупроқларнинг тузли режими. 3. тупроқларнинг туз ва сув балнси. 1. суғориладиган тупроқларнинг иккиламчи шўрланиши ва унинг олдини олиш. иккиламчи шўрланиш деб, суғориладиган шўрланмаган тупроқларнинг тезда унумдорлиги пасайиб турли даражадаги шўрланган тупроқларга айланиш жараёнига айтамиз. иккиламчи шўрланиш янгидан ўзлаштириб суғориладиган ерларда ва янгидан қурилган лекин фойдали коэффиценти кичик бўлган ирригация тармоқларида, суғориш ишларининг бошланишидан кўп йил ўтмай ривожланади. гидроизоляциясиз ўтказилаётган суғориш каналларининг фойдали коэффиценти 0,5-0,6 дан кичик, бунинг устига экинлар суғорилмаган вақтда ҳам далаларимиздан жуда кўп сув фойдасиз оқиб ер остига шимилиб ётади. бу ер остига шимилаётган сувлар ўзи билан бирга тупроқ қатламларидаги ётқизилган тузлар эритиб сизот сувларига туширади. бу хол, биринчидан, сизот сувлари минерализациясини ошишига ва жойнинг оқими ёмон бўлганлигидан уни яна ер бетига кўтарилишига сабаб бўлади. иккиламчи шўрланишнинг иккинчи даврида йирик ва …

риттик чуқурликдан пастга тушириш учун етарли миқдорда зовур каналлари қурилиб, сизот сувларини оқимини, тезлаштириш, уни чучуклатиш, каби ишларни олиб бориш керак. қуруқ ва иссиқ иқлимли шароитларда экинларимизни 10-12 маротабагача суғорамиз. шўр ювиш билан суғориладиган ерлар тупроқ эритмасининг концентрацияси 15-20 г-л дан ортмаслиги керак. шунинг учун ҳам бундай тупроқларни суғориш режими тузларнинг ювиш режимида ўтказилиши керак. бошқача қилиб айтганда, яхши ишлайдиган зовур каналлари ёрдамида тузларнинг доимий ювилиб, экин майдонидан чиқиб кетишини, тупроқ эритмасини янги чучук суғориш суви билан алмашиниб туришини таъминлаш керак. суғоришда фойдаланиладиган сувнинг шўрлиги бир литрда 1-2 г-л дан ортмаслиги суғориш натижасида тупроқда йиғилиб қолиши мумкин бўлган тузларни ювиб туриш учун хар йили бир маротаба вегетатив шўр ювиш ўтказилиб туриши керак. суғориш сувининг минерализацияси 4-5 г-л бўлса, хар 4-5 оддий суғоришдан сўнг бир маротаба шўр ювиш ўтказилиши керак. суғориш сувининг шўрлиги 10-12 г-л бўлса, у вақтда қалин ўтказилган, яхши ишлайдиган зовур каналлари ёрдамида хар гал бостириб суғориш керак. суғориш …

ланиши ва аралашиши пардасимон капиляр сувлари таъсирида тупроқ қатламларига сизилиб ернинг нишаблиги томон харакат қилади ва сизот сувига қўшилади. шу жараённи йиллар давомида қайтарилиши натижасида тупроқ ва унинг қатламларидаги тузлар миқдори ўзгариб туради. сувда енгил эрувчи тузлар тупроқ ва унинг қатламларида эритма ҳолда бўлади ва унинг концентрацияси ортиши билан чўкмага тушади. бу тузларни умумий йиғиндиси сувли сурим ёрдамида аниқланади. тупроқ эритмасидаги тузларни умумий миқдорини эса тупроқ таркибидаги сувни махсус пресслар ёрдамида сиқиб чиқарилади ва шунинг таркибидан аниқланади. тупроқ эритмасидаги тузларни миқдори сувли сурим эритмасидаги тузларни миқдордан кам бўлади, чунки тупроқлардан ишлов берилган, суғорилганда тупроқ қаттиқ фазасига тузлар хам сувли суримга қўшилади. тупроқ эритмасининг минерализацияси вазиятга боғлиқ равишда тупроқ намлиги ўзгариши, атмосфера ёғин-сочини, суғориш сувларининг йўқолиши, буғланиши ва транспирациясига сарфланиши орқали ўзгариб туради. эритмада тузларни концентрацияси бахор ойларидан-кузга томон ортиб боради ва қиш ойларида кескин камаяди. мисол учун, шўрҳокларда куз ойларида тузлар кескин кўпаяди ва қиш ойларида атмосфера ёғин-сочини ювилиши ҳисобига …

оқ эритмасининг концентрацияси 300-350 г-л га етганда чўкмага тушишни бошлайди. в.а. ковда шу нарсани аниқлаганки, тупроқ ва унинг қатламлари ўзининг таркибида натрий сульфатларни ва гипсни тўплайди. na ва mg хлоридлари жуда кам тўпланиб, фақат тупроқ юқори қатламлари кучли шўрланган пайтдагина бу тузлар тўпланади. баҳор ойларида эса тузларни ишқорсизланиш туфайли тупроқ эритмасини концентрацияси камаяди ва аста-секинлик билан тупроқларни устки қатламлари шўрлана бошлайди. бу вақтда эса сульфатларни тўпланиши, хлоридларга қараганда бир мунча оз бўлади. шунинг учун тупроқнинг устки қатламидаги сульфатли тип шўрланиш куз ойларида келиб сульфатли хлоридли шўрланиш типига айланади. қиш ва баҳор ойларида шўрланган тупроқларни ишқорсизланиши тезлашиб биринчи навбатда натрий хлор ва магний хлор ишқорсизланади, чўкмага тушган кальций карбонат ва кальций сульфат ҳамда натрий сульфат тупроқ қатламларидан чиқиб кетмай йилдан-йилга қараб тупроқ қатламларида тўплана боради. тупроқ ва унинг қатламларида тузларни айланиши унинг капиллярлик хоссасига ва сизот сувларининг сатхига боғлиқдир. о.а. грабовскаянинг маълумотига қараганда шўрланмаган қатламларда минераллашган сизот сувларини кўтарилиши 4 ой …

а энг кўп хлоридлар ювилади. ёз ойларида эса бу тузлар яна тупроқнинг юқори қатламларида тўпланади. вақт ўтиши билан тупроқнинг юқори қатламида хлоридларни умумий миқдори камайиб, унинг ўрнига сульфатлар миқдори ортади ва тупроқ 2-3 йилдан кейин сульфатли-хлоридли шўрланиш типидан хлоридли-сульфатли шўрланиш босқичига ўтади ва тупроқнинг қаттиқ фазаси қисмида гипс миқдори орта боради. сизот сувлари чуқур жойлашган ерларда жараён ҳам узоқ давом этади, лекин бу тузларни тўпланиши секинлашади. шунинг учун тупроқларни хлоридли-сульфатли тип шўрланиши грабовскаяни кўрсатишига уч йилдан кейин рўйёбга чиқади. шуларни ҳисобга олиб, в.а. ковда тупроқ ва унинг қатламларидаги туз захираси характерига қараб, унинг табиатда айланишини учта типга бўлади: 1) тузларни даврдан-даврга ошиб боради (мавсумий қайтарилмайдиган шўрланиш типи): захираси. 2) тузларни захираси ўзгармасдан қолади (мавсумий қайтариладиган типи). 3) тузлар жамғармаси даврдан-даврга камайиб боради (мавсумий қайтарилмайдиган шўрсизланиш типи). ковда тузларни умумий йиғиндисини (шўрсизланиш ёки шўрланиш жараёни) алохида кўрсаткич билан белгилаб коэффициент қўйишни таклиф қилади ва бу коэффициент фанда ўз ўрнини топади: бу …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тупроқнинг иккиламчи шўрланиши. тупроқнинг туз ва сув режими, сув ва туз баланси, унга сугоришнинг таъсири" haqida

1404389295_53057.doc тупроқнинг иккиламчи шўрланиши. тупроқнинг туз ва сув режими, сув ва туз баланси, унга сугоришнинг таъсири режа: 1. суғориладиган тупроқларнинг иккиламчи шўрланиши ва уни олдини олиш. 2. тупроқларнинг тузли режими. 3. тупроқларнинг туз ва сув балнси. 1. суғориладиган тупроқларнинг иккиламчи шўрланиши ва унинг олдини олиш. иккиламчи шўрланиш деб, суғориладиган шўрланмаган тупроқларнинг тезда унумдорлиги пасайиб турли даражадаги шўрланган тупроқларга айланиш жараёнига айтамиз. иккиламчи шўрланиш янгидан ўзлаштириб суғориладиган ерларда ва янгидан қурилган лекин фойдали коэффиценти кичик бўлган ирригация тармоқларида, суғориш ишларининг бошланишидан кўп йил ўтмай ривожланади. гидроизоляциясиз ўтказилаётган суғориш каналларининг фойдали коэффиценти 0,5-0,6 дан кичик, бунин...

DOC format, 116,0 KB. "тупроқнинг иккиламчи шўрланиши. тупроқнинг туз ва сув режими, сув ва туз баланси, унга сугоришнинг таъсири"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: тупроқнинг иккиламчи шўрланиши.… DOC Bepul yuklash Telegram