тупроқнинг шўrlanishiga qarshi qўllaniladigan tadbir va shўr юvish

DOCX 7 sahifa 113,4 KB Bepul yuklash

7 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 113,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 7

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 7

мавзу: “тупроқнинг шўрланишига қарши қўлланиладиган тадбирлар ва шўр ювиш”. маърузанинг режаси 1. суғориладиган ерларнинг шўрланиш сабаблари. 2. бирламчи ва иккиламчи шўрланиш. 3. тузлар ва уларнинг антогонизми 4. тупроқларнинг шўрланиш бўйича таснифи. тупроқларнинг ортиқча намиқиш ва шўрланиш сабаблари: i. табиий омиллар: · ёғин (қор ва ёмғир). · геоморфологик шароитлар · гидрологик шароитлар · гидрогеологик шароитлар ii. сунъий омил: · суғориш-хўжалик омиллари. · табиий омиллар: · 1. ёғин. ёғадиган ёғин миқдорининг умумий буғланиш миқдоридан кўплиги ( > 1). бу шароитда тупроқлар ортиқча намиқади ва ботқоқланади, аммо шўрланмайди, чунки кирим сувлари таркибида сувда эрийдиган тузлар деярли бўлмайди. · 2. геоморфологик шароитлар – ернинг рельефи. бу ўринда ортиқча намиққан, шўрланган ерлар бўлиб, табиий зовурланмаган нишабсиз ерлар ҳисобланади. · 3. гидрологик шароитлар – маълум бир майдонларни ер усти (дарё, кўл) сувлари билан босиши. бу ҳолда ер усти сувлари билан қопланган майдон ортиқча намиқади ва ботқоқланади, агар сув таркибида туз миқдори кўп бўлса, бу ерлар шўрланиши …

2 / 7

рнинг исроф бўлиш ҳоллари кузатилади. бу сувлар сизот сувларига бориб қўшилиб, аксарият, кам табиий зовурланган ва сизот сув оқими ёмон суғориш майдонларида сизот сувлар сатҳининг кўтарилишига олиб келади. шўр сизот сувларининг кўтарилиши тупроқларнинг ботқоқланишига ва иккиламчи шўрланишига олиб келади. тупроқнинг сунъий жараёнлар натижасида шўрланишига иккиламчи шўрланиш деб айтилади. · шўрнинг ўсимликка таъсири · тупроқ шўрланган бўлса, уруғларнинг нам тортиши жуда секинлашади. уруғ яхши униб чиқиши учун намлик зарур бўлган даражагача кўтарила олмайди. шу сабабли уруғнинг униб чиқиши анча секинлашади ёки бутунлай униб чиқмайди. · тупроқнинг шўрланиш даражасининг ортиши билан тупроқ эритмасининг осмотик босими ўсимликнинг сўриш кучидан ортиб кетади. шу сабабли ўсимликларнинг сув ичиши қийинлашади. тупроқнинг физиологик қуруқлиги деб аталадиган шароит вужудга келади. бунда тупроқда намлик бўлишига қарамай, ўсимлик етарлича сув ича олмайди. натижада, унинг ҳаёт фаолияти ёмонлашади, ривожланиши секинлашади. · экинларнинг туз таъсирига чидамлилиги: · - ўсимликларнинг тури, хили, нави ва ёшига; · - тупроқнинг тури ва ундаги тузларнинг таркибига; …

3 / 7

надиган тупроқлар шўрхокли, ўрта ва остки (30-100 см) қатламида туз тўпланадиган тупроқлар шўрхоксимон тупроқлар дейилади. сингдирувчан комплексда жуда кўп натрий бўлган тупроқлар шўртоб ва шўртобли тупроқлар дейилади шўрхок тупроқларнинг турлари ҳўл шўрхоклар. унинг сирти зич ва нам бўлиб, кўпинча қорамтир тусда бўлади. (гигроскопик тузлар – кальций хлорид , магнезиал тузлар) қатқалоқли шўрхоклар.тупроқ юзасида туз қатқалоғи бор. қатқалоқда оқиш тусдаги хлорид ва олтингугурт тузлари сиртга тепган бўлади. майин шўрхоклар. устки қатлами лўппи массадан иборат бўлиб, юрганда оёқ бир оз ботиб кетади. бундай қатлам кўп миқдорда туз, асосан, натрий сульфат таъсирида ҳосил бўлади. қора шўрхоклар. ёмғир ёққанида ёки суғоришдан кейин бундай ерларда тупроққа сингиб кирмайдиган қора суюқлик кўлмаклари пайдо бўлади. бунга сабаб тупроқда содани бўлишидир. сода тупроқ гумусини эритади ва эритманинг ранги қораяди. шунингдек, сода тупроқни чанглатиб (дисперсиялантириб) юборади ва уни деярли сув ўтказмайдиган қилади шўртоб тупроқлар · тақир тупроқлар шўртоб тупроқларнинг алоҳида бир тури бўлиб, улар жазирама саҳро иқлим шароитида бунёдга …

4 / 7

харли тузларга nacl (ош тузи), mgcl2, na2so4(глаубер тузи), mgso4, (ичимлик) сода, naco3 (кир сода), mgco3 (магний карбонат) ва захарсиз тузларга mg (hco3) 2, сaco3, (охак), ca(hco3) 2 и caso4 (гипс) киради. хамма захарли тузларнинг эрувчанлиги юқори бўлади, бу эса уларнинг тупроқ ва ўсимликка салбий таъсирини белгилайди. · ўзбекистоннинг суғориладиган тупроқлари шароитида na ва mg билан боғланган cl ва so4 анионлари энг захарлилари ҳисобланади. · тузларнинг экинларга зарарлилик даражаси тузлар naco3 nacl mgso4 nahco3 na2so4 зарарлилик даражаси 10 5-6 3-5 3 1 тупроқ шўрланишини баҳолашда ундаги анион ва катионларнинг миқдори ва ўзаро нисбати хамда гипс мавжудлиги ҳисобга олинади. шўрланишнинг анионлар нисбати бўйича: хлоридли типи: c1:s04> 2,5; сульфат-хлоридли типи: cl:s04 = 2,5- 1,0; хлорид-сульфатли типи: c1:s04= 1,0- 0,3; сульфатли типи: c1:s04 1; нсо3:cl > 1. шўрланишнинг анионлар нисбати бўйича: натрийли: na:mg > 2; магний-натрийли: na:mg = 2 - 1; натрий-магнийли: na:mg= 1 - 0,5; магнийли: na:mg 3.0 > 0.488 > 0.140 > …

5 / 7

қараб қуритиш меъёри қиймати 0,4–0,5 м дан 0,7–1,0 м гача, қурғоқчил минтақада эса шўрланган ерларда 1,8–2,8 м мавзу бўйича саволлар · тупроқларнинг шўрланиш сабаблари нима ? · шўрланишнинг табиий омиллари нима? · шўрланишнинг сунъий омиллари нима? · бирламчи шўрланиш нима? · иккиламчи шўрланиш нима? · шўрнинг ўсимликка таъсири · экинларнинг туз таъсирига чидамлилиги · шўрланган тупроқлар турлари · шўрхок ва шўртоб тупроқлар. · тупроқдаги захарли ва захарсиз тузлар. · тупроқларнинг катионлар бўйича турлари · тупроқларнинг анионлар бўйича турлари · тупроқларнинг шўрланиш даражаси бўйича таснифи. · критик чуқурлик нима? · қуритиш меъёри нима?. oleobject2.bin image4.wmf oleobject3.bin image5.wmf oleobject4.bin image6.png image1.emf image2.wmf oleobject1.bin image3.wmf cap h м h h h t nd zch , 0 min + + = м h h h cap w kr , + = w h

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 7 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"тупроқнинг шўrlanishiga qarshi qўllaniladigan tadbir va shўr юvish" haqida

мавзу: “тупроқнинг шўрланишига қарши қўлланиладиган тадбирлар ва шўр ювиш”. маърузанинг режаси 1. суғориладиган ерларнинг шўрланиш сабаблари. 2. бирламчи ва иккиламчи шўрланиш. 3. тузлар ва уларнинг антогонизми 4. тупроқларнинг шўрланиш бўйича таснифи. тупроқларнинг ортиқча намиқиш ва шўрланиш сабаблари: i. табиий омиллар: · ёғин (қор ва ёмғир). · геоморфологик шароитлар · гидрологик шароитлар · гидрогеологик шароитлар ii. сунъий омил: · суғориш-хўжалик омиллари. · табиий омиллар: · 1. ёғин. ёғадиган ёғин миқдорининг умумий буғланиш миқдоридан кўплиги ( > 1). бу шароитда тупроқлар ортиқча намиқади ва ботқоқланади, аммо шўрланмайди, чунки кирим сувлари таркибида сувда эрийдиган тузлар деярли бўлмайди. · 2. геоморфологик шароитлар – ернинг рельефи. бу ўринда ортиқча намиққан, шўрланган ерлар...

Bu fayl DOCX formatida 7 sahifadan iborat (113,4 KB). "тупроқнинг шўrlanishiga qarshi qўllaniladigan tadbir va shўr юvish"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: тупроқнинг шўrlanishiga qarshi … DOCX 7 sahifa Bepul yuklash Telegram