teodolit s’yomkasi

DOCX 6 стр. 350,7 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 350,7 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

12-ma’ruza. teodolit s’yomkasi. 1. teodolit s’yomkasi va usullari. 2. teodolit yo‘llari va ularning ahamiyati. 3. gorizontal s’yomkaning kameral ishlari. tayanch iboralar: sathiy yuza, gorizontal qo‘yilish, burchak o‘lchash s’yomkasi, teodolit s’yomkasi, gorizontal s’yomka, poligon, teodolit yo‘li, punktga bog‘lash, poligon elementlari, tafsilot s’yomkasi, rekognotsirovka, markirovka, yopiq poligon, ochiq poligon, diogonal yo‘l, aylanma usul, perpendikulyar yoki to‘g‘ri burchakli koordinatalar usli, abris, kestirma usul, bipolyar, chizig‘iy kestirma, burchak kestirmasi, qutbiy koordinatalar usuli, stvor usuli, kombinatsiyalangan usul, tugun nuqta, bevosita yondoshish usuli. teodolit s’yomkasi va usullari. joyning konturli planini chizish uchun avval joy tafsiloti s’yomka qilinadi. tafsilot joyda tabiiy va sun’iy yo‘l bilan barpo bo‘lgan bino, yo‘l, ariq, o‘rmon, elektr uzatish liniyasi va boshqalardir, ularning o‘rni va shakli to‘g‘ri aniqlanishi kerak. s’yomkada joyiga qarab quyidagi usullar qo‘llaniladi. aylanma usul. bunda s’yomka qilinadigan joy chegarasi bo‘ylab yopiq poligon hosil qilinadi. buning tomon va burchak uchlariga asoslanib, tafsilot s’yomka qilinadi. poligon tomonlarining uzunligi d1, d2, ..., dn, …

2 / 6

linadi. tafsilot xarakterli no‘qtalarining o‘rni abssissa (x) va ordinata (u) qiymatlari bo‘yicha aniqlanadi (13.4-shakl). masalan, poligonning av tomonini o‘lchashda uning o‘ng tomonidagi bino va yo‘lni s’yomka qilish ko‘rsatilgan. av tomon x o‘qi, a nuqta koordinatalar boshi deb qabul qilingan. binoning chiziqdan ko‘ringan uchta burchagidan x o‘qiga perpendikulyar tushirilib, ularning x o‘qi bilan kesishgan nuqtalarining o‘rni koordinatalar boshi a ga nisbatan aniqlangan, 16,00, 20,00 va 32,00 m dagi perpendikulyarlar uzunligi o‘lchangan va bino yoniga yozilgan (20,01; va 14,0 m). yo‘l x o‘qi bilan 48,00 va 56,00 m da kesishgan; yo‘l yo‘nalishini aniqlash uchun 60,00 m da x ga perpendikulyar chiqarilib, uning yo‘l bilan kesishgan nuqtasining uzoqligi 14,00 m o‘lchangan. bu ishda x o‘qi bo‘yicha olingan masofalar lenta bilan, perpendikulyar chiziqlap uzunligi esa ruletka bilan o‘lchanadi. chiziq va unga chiqarilgan perpendikulyar chiziqlar abris qog‘oziga joydagidek chiziladi va o‘lchash natijalari yoziladi. yopiq poligon tomonlarini o‘lchashda o‘ng tomondagi, ochiq poligon tomonlarini (diagonal yo‘lni) o‘lchashda …

3 / 6

kaning hamma usulida ham o‘ziga xos abris chiziladi. joy plani qog‘ozga chizilganda tafsilot shu abrisga ko‘ra tasvirlanadi. shuning uchun abrisda joy tafsiloti to‘g‘ri ko‘rsatilishi va aniq o‘lchanishi kerak. kestirma usuli. ma’lum ikki nuqta orasidagi masofa va uning uchlarida o‘lchangan burchak tomonlari yoki o‘lchangan masofalarni kesishtirish orqali uchinchi nuqta o‘rnini aniqlash kestirma usul deyiladi. bu usul, ba’zan qo‘shqutbiy (bipolyar) koordinatalar usuli deb ham yuritiladi. kestirma ikki usulga bo‘linadi: chizig‘iy kestirma va burchak kestirmasi. chizig‘iy kestirma usuli. bu usulda s’yomka qilinadigan nuqta o‘rni shu nuqtaga yaqin bo‘lib, o‘rni asosiy s’yomkada aniqlangan ikki yoki uch nuqtadan o‘lchangan masofa bo‘yicha aniqlanadi. masalan, asosiy poligonning vs tomoniga yaqin yakka daraxt yoki stolba o‘rnini aniqlashda v va s nuqtadan m nuqtagacha bo‘lgan masofa vm va sm o‘lchanadi (13.5-shakl). m nuqtaning plandagi o‘rni v va s nuqtalardan vm va sm radiuslari bilan chizilgan yoylar kesishuvi orqali topiladi. burchak kestirmasi. bu usul joyda chiziq uzunligini o‘lchash noqulay bo‘lganda …

4 / 6

kestirma usulda s’yomka qilishda ham joy abrisi chizilib, o‘lchash natijalari uchun maxsus jadval tuzilishi mumkin. keyin chizg‘iy kestirmadagidek d nuqtadan a1, a2 va a3 larni radius qilib, s nuqtadan esa v1, v2 va v3 larni radius qilib yoy chiziladi; o‘tkazilgan mos yoylarning kesishuv nuqtalari 1, 2 va 3 nuqtalar o‘rni bo‘ladi. daryoning berigi sohilini shu usul bilan yoki cd bazisga nisbatan perpendikulyar usuli bilan aniqlash mumkin. qutbiy koordinatalar usuli. bu usul qisqacha qutbiy usul deb ham ataladi. bu usulda s’yomka qilinadigan joy xarakterli nuqtalarning o‘rnini qutb deb olingan bosh nuqtada turib, ma’lum chiziqqa nisbatan o‘lchangan burchaklar va shu nuqtalarning qutbdan bo‘lgan masofalari orqali aniqlanadi. bu usul maydon va ochiq joylarni (paxtazor, bedapoya, polizni) s’yomka qilishda qo‘llaniladi. 13.6-shakl. 13.7-shakl. masalan, berilgan maydon chegarasi bo‘ylab (13.6-shakl) xarakterli a, v, s, d, ye nuqtalar belgilanadi. asbobni hamma nuqta ko‘rinadigan va o‘rni aniqlangan o nuqtaga o‘rnatib, ish holatiga keltirgach limb va i verner nollari …

5 / 6

usuli. bu usulda s’yomka teodolitsiz lenta va ruletka yordamida perpendikulyar usuli asosida olib boriladi. masalan (13.7-shakl), poligonning vs va cd tomonlarining o‘ng tarafidagi ekinzor chegarasini s’yomka qilish uchun v, s va d nuqtalarga vexa qo‘yiladi. 13.8-shakl. ekinzor chegarasining xarakterli 1, 2,. . . nuqtalaridan vs va sd ga perpendikulyar tushiriladi, bularning asoslarigacha bo‘lgan x1, x2, . . . va ordinatalari uzunligi u1, u2, . . . o‘lchanadi. shu o‘lchash natijalari bo‘yicha perpendikulyar usulidagidek 1, 2, . . . nuqtalar o‘rni planda aniqlanib, keyin tutashtirilsa, ekinzor chegarasi hosil bo‘ladi. kombinatsiyalangan usul. agar joy katta va tafsiloti murakkab bo‘lsa, s’yomka qilishda qulaylik uchun yuqoridagi usullarning bir nechasidan foydalanish mumkin. ana shu usul kombinatsiyalangan usul deyiladi. misol tariqasida, berilgan olti burchakli poligonning ichki tafsilotini s’yomka qilishda yuqoridagi usullar qo‘llangani ko‘rsatilgan (13.8-shakl). masalan, 1—2 tomonni o‘lchashda uning yuqori voltli liniya bilan kesishgan nuqtasining o‘rni aniqlangan, 2—7 tomonni o‘lchashda kichik bino burchaklari perpendikulyar usuli bilan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "teodolit s’yomkasi"

12-ma’ruza. teodolit s’yomkasi. 1. teodolit s’yomkasi va usullari. 2. teodolit yo‘llari va ularning ahamiyati. 3. gorizontal s’yomkaning kameral ishlari. tayanch iboralar: sathiy yuza, gorizontal qo‘yilish, burchak o‘lchash s’yomkasi, teodolit s’yomkasi, gorizontal s’yomka, poligon, teodolit yo‘li, punktga bog‘lash, poligon elementlari, tafsilot s’yomkasi, rekognotsirovka, markirovka, yopiq poligon, ochiq poligon, diogonal yo‘l, aylanma usul, perpendikulyar yoki to‘g‘ri burchakli koordinatalar usli, abris, kestirma usul, bipolyar, chizig‘iy kestirma, burchak kestirmasi, qutbiy koordinatalar usuli, stvor usuli, kombinatsiyalangan usul, tugun nuqta, bevosita yondoshish usuli. teodolit s’yomkasi va usullari. joyning konturli planini chizish uchun avval joy tafsiloti s’yomka qilinadi. tafsilot...

Этот файл содержит 6 стр. в формате DOCX (350,7 КБ). Чтобы скачать "teodolit s’yomkasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: teodolit s’yomkasi DOCX 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram