inson falsafasi (falsafiy antropologiya)

DOCX 10 pages 50,6 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 50,6 KB

Fayl turi DOCX

Pages 10

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

10 9-mavzu: inson falsafasi (falsafiy antropologiya) ma’ruza rejasi: 1. falsafa tarixida inson mohiyatiga qarashlarning tasnifi. inson, individ, shaxs tushunchalarining o‘zaro aloqadorligi. 2. ongning mohiyati, tuzilishi va funksiyalari.. 3. insonning bioijtimoiy, psixologik mohiyati. falsafiy antropologiyaning inson haqidagi ta’limot sifatidagi mohiyati. 4. inson faoliyatining tarkibi. inson faoliyatini tartibga solishning ahamiyati. inson – jamiyat – davlat tamoyilining falsafiy mazmuni. tayanch tushuncha va atamalar: inson borlig‘i, falsafiy antropologiya, ong va bilish, ongning tabiati, ongning strukturasi va funksiyalari, individual ong, ijtimoiy ong, ong va til, irratsionalizm, ongsizlik, hayotning mazmuni, hayotni tark etish, suitsid, parasuitsid, evtanaziya, esxatalogiya, insonning vazifasi. 1-savol bayoni: inson ko‘plab fanlar o‘rganadigan predmetdir. biologiya uni homo sapiens turi sifatida qaraydi. pedagogika uchun u tarbiya ob’ekti, sotsiologiya uchun - turli munosabatlar sub’ekti, kulturologiya uchun - madaniyatning ob’ekti va sub’ekti, iqtisodiy nazariya uchun - asosiy ishlab chiqarish kuchi va hokazo. tabiiy fanlar orasida an’anaviy (biologiya, antropologiya, meditsina va boshqalar) bilan bir qatorda nisbatan yangi fanlar …

2 / 10

lar tomonidan predmet sifatida qaraladi, shu sababli bizning oldimizda muhim bir vazifa – inson muammosining aynan falsafiy aspektlarini ochib berish turadi. inson muammosining falsafaga oid masalalari deb quyidagilarni hisoblash mumkin: a) inson mohiyati; b) insonda ijtimoiylik va biologik (tabiiylik)ning nisbati; v) shaxsning erkinligi; g) insonning mavjud bo‘lishi (borlig‘i) va mohiyatining dialektikasi; d) inson hayotining maqsad va ma’nosi. aslida falsafa inson muammosini o‘rganar ekan, u eng avvalo, insonni borliqning o‘ziga xos bir shakli sifatida olib, uni eng murakkab borliq sifatida, uning o‘ziga xos eng muhim tomonlari, xususiyatlarini, uni borliqning boshqa shakllari va ko‘rinishlari bilan o‘zaro bog‘lanishlarini, aloqadorlik tomonlarini hamda ulardan tub farqlarini qarab chiqishi lozim. shu sababli faylasuflar qadimdan boshlab insonning o‘ziga xos muhim, boshqa barcha tirik mavjudotlardan farq qildiruvchi xususiyati deb, uning aqlini tushunganlar. shu tufayli ular insonni dastlab o‘z asarlarida «aqlli mavjudot», «aqlli hayvon» deb ta’riflaganlar. keyinchalik jamiyatning taraqqiyoti asosida ular insonni «siyosiy hayvon», «ijodkor hayvon», «tarixning ijodkori», «gapiradigan, …

3 / 10

i – 65-85 yosh (xx asrda), ichki organlari, nutqi va aqli rivojlangan mavjudotdir. ammo bu belgilar, uning tabiiy va ijtimoiy tirikchiligi bilan bog‘liq tashqi ko‘rinishi bo‘lib, lekin uning mohiyatini tushunish imkoniyatini bermaydi. [1: инсон [арабча - одам ]1. одамзод,башар.2.ҳар бир якка шахс;одам. ] falsafa tarixida inson to‘g‘risida juda ko‘p qarashlar mavjud bo‘lib, ulardan ba’zi bir eng ma’lum va xarakterlilarini umumlashtirilgan holda keltiramiz. · odam – koinotning qismi, kichik koinot (mikrokosm) – qadimgi hind, xitoy, yunon falsafasi. · odam – bu abadiy, mutloq ruh (atman) – qadimgi hind falsafasi (yoga, vedanta). · odam – barcha narsaning o‘lchovi – qadimgi yunon sofistlari (protagor va boshq). · odam – siyosiy hayvon – aristotel. · odam – qiyofa va xudoga o‘xshash – o‘rta asr nasroniylik teologiyasi. · odam – fikrlovchi mavjudot – r.dekart. · odam – jonlantirilgan mashina – j.lametri. · odam - ikki dunyoga tegishli mavjudot. tabiiy zaruriyat dunyosiga va axloqiy erkinlik dunyosiga …

4 / 10

), l.feyerbax va boshqalar izdoshlari yoqlab chiqdilar. 2. teologik yondoshuv. bu yerda insonning mohiyati «jon» masalasiga bog‘lab tushuntiriladi. u biologik jism - tanaga qarama qarshi qo‘yiladi va inson mohiyatning ijtimoiy jihati bu yerda odatdagiday qarab chiqilmaydi. inson ruh (ilohiy asos), jon (ilohiy asosning aks ettirilishi, odamning «men»ligi, uning ongi), jismi (tabiiy asos) uyg‘unligi sifatida tushuniladi. 3. sotsiologizatorlik yondoshuv. bu yerda inson mohiyati ijtimoiy munosabatlar yig‘indisi sifatida qaraladi. inson mohiyatining ma’naviy jihati ijtimoiy jihatga o‘xshatiladi va insonning biologik tabiatiga bog‘liq holda qo‘yiladi. inson ijtimoiy munosabatlarga qo‘shilgan aqlli biologik mavjudot sifatida tushuniladi va inson mohiyatining shakllanishi, rivojlanishi butunlay ularga bog‘liq bo‘ladi, deb hisoblanadi. bu nuqtai nazar nemis faylasuf-materialisti k.marks va uning ko‘p sonni izdoshlariga tegishlidir. bu uchta yondoshuvda boshqalar zarariga, inson mohiyatining jihatlaridan biriga (biologik, ma’naviy yoki ijtimoiy) haddan tashqari e’tibor qaratilganligini kuzatish mumkin. shunday ekan, qayd qilingan yondashuvlar bir tomonlamadir. hozirgi kunda inson mohiyatining har xil jihatlarini birlashtiradigan, sotsiokosmik yondashuv eng …

5 / 10

rqali ifodalanadi. bu tushunchalar bir-biriga yaqin va ma’nodosh bo‘lsa ham, bir-biridan farqlanadi. inson to‘g‘risidagi turli yondashuvlardan kelib chiqib unga quyidagicha ta’rif berish mumkin: inson – ijtimoiy-tarixiy jarayonning, moddiy va ma’naviy madaniyat taraqqiyotining sub’ekti bo‘lib, hayotning boshqa sohalari bilan genetik bog‘langan, ammo o‘zining mehnat qurollari yaratish va ishlab chiqarish qobiliyati, til va ongga egaligi tufayli ajralib turadigan bioijtimoiy mavjudotdir. «shaxs» tushunchasi inson o‘z harakatlari va hissiyotlarining mas’ul sub’ekti sifatida amal qilishi mumkinligini, u o‘zi idrok etayotgan narsalarni anglashi va o‘z tashabbuslarining ahamiyatini tushunishini anglatadi. hozirgi zamon falsafasining yo‘nalishlaridan biri – personalizm shaxsda kishilik taraqqiyotining eng muhim yutug‘ini va uning asosiy ma’nosini ko‘radi. shaxs dunyoni o‘zlashtiruvchi o‘ziga xos betakror sub’ektivlikdir. u butun vujudi bilan barkamollikka intiladi va har tomonlama uyg‘un shaxslar jamiyatida yashashga haqlidir. falsafiy ma’noda shaxs – deganda o‘zining ijtimoiy shart-sharoitiga bog‘liq bo‘lgan va individual tarzda namoyon bo‘ladigan intellektual, emotsional va irodaviy sifatlariga ega bo‘lgan, o‘z hatti-harakati va faoliyatini anglay va …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "inson falsafasi (falsafiy antropologiya)"

10 9-mavzu: inson falsafasi (falsafiy antropologiya) ma’ruza rejasi: 1. falsafa tarixida inson mohiyatiga qarashlarning tasnifi. inson, individ, shaxs tushunchalarining o‘zaro aloqadorligi. 2. ongning mohiyati, tuzilishi va funksiyalari.. 3. insonning bioijtimoiy, psixologik mohiyati. falsafiy antropologiyaning inson haqidagi ta’limot sifatidagi mohiyati. 4. inson faoliyatining tarkibi. inson faoliyatini tartibga solishning ahamiyati. inson – jamiyat – davlat tamoyilining falsafiy mazmuni. tayanch tushuncha va atamalar: inson borlig‘i, falsafiy antropologiya, ong va bilish, ongning tabiati, ongning strukturasi va funksiyalari, individual ong, ijtimoiy ong, ong va til, irratsionalizm, ongsizlik, hayotning mazmuni, hayotni tark etish, suitsid, parasuitsid, evtanaziya, esxatalogiya, insonning...

This file contains 10 pages in DOCX format (50,6 KB). To download "inson falsafasi (falsafiy antropologiya)", click the Telegram button on the left.

Tags: inson falsafasi (falsafiy antro… DOCX 10 pages Free download Telegram