санъат–ижтимоий онг шакли. санъат турлари

DOC 98.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1502523667_68775.doc санъат–ижтимоий онг шакли. санъат турлари режа: 1. санъатнинг вужудга келиши ва ривожланиш конуниятлари. 2. санъат ижтимоий онгнинг махсус шакли сифатида. 3. бадиий образ-воқеаликнинг санъатдаги ўзига хос инъикоси. 4. санъат турлари. санъат – кенг маъноли тушунчадир. масалан, қадимги юнонлар мусиқа, рақс, назмни санъат деб билар эдилар. ўрта асрларда эса санъат таркибига тасвирий санъат, касалларни даволаш ва дорихона ишлари ҳам киритилган. бугунги кунда «санъат» сўзи «воқеликни бадиий тимсоллар воситасида ижодий акс эттириш», «ишнинг кўзини билиш ва маҳорат кўрсатиш жараѐни», «ҳар қандай ишнинг ўзи ва у талаб қиладиган маҳорат даражаси» маъноларида қўлланилади. санъат тушунчасининг талқин этилиши бежиз эмас. зеро, санъат инсон меҳнати, ақл-идроки, шуури билан яратилган, вужудга келган, ижод қилинган нарсалардир. санъат инсон фаолиятининг ижодкорлик турини англатиб, ҳар бир санъат асарида шахснинг ўзига хос исътедо-ди намоѐн бўлади. ва ниҳоят, санъат инсоннинг маҳорати билан чам-барчас боғланиб кетгандир. санъат кенг маънода санъат асарлари (бадиий қадриятлар) билан бирга уларни яратиш (бадиий ижод қилиш) ва истеъмол …

дларимиз яратган тош қуролларсиз бирор бир энг содда нақш ѐки ғояларга туширилган тасвирлар вужудга келиши мумкин бўлармиди? демак, санъат меҳнат билан уйғун тарзда ривожланиб борган. шу боис бадиий фаолият шакллари инсон меҳнати заминида вужудга келиб, бевосита меҳнат жараѐнлари билан чирмашиб кетган. бадиий фаолиятнинг энг қадимги шакллари ҳали бир-биридан ажралмаган, яхлит ибтидоий жамоа маданиятининг бир қисмини ташкил этган бўлиб, афсонавий (мифологик) бўѐқларда ифодаланган. афсоналарда диний мазмун кенг ўрин олган. миср афсоналари асосан диний ибодат мазмунига эга. юнон афсоналаридаги диний мазмун-юнон санъатининг хазинасигина бўлиб қолмай, балки унинг заминини ҳам ташкил этади. санъат куртаклари мураббий-тарбиячи вазифаларини ҳам бажарган. тасвирлар, нақшлар, рақслар, эртак-афсоналарда авлоддан-авлодга ўтиб турган амалий, ахлоқий эстетик тажриба мужассамлашган эди. бадиий фаолиятнинг илк шакллари уюштирувчилик, бирлаш-тирувчилик вазифаларини ҳам бажарган. ҳаѐтда яшаш учун кураш мақсадида жипслашган ва ягона туйғу жўш уриши билан бирлашган бутун жамоа хатти-ҳаракатлари, уринишлари воситасида қўлга кири-тилиши мумкин бўлган ғалаба – овда ҳайвон устидан ғолиблик (ов-нинг самарали бўлиши) санъатда тасвирланиб, …

ри, ҳам ижтимоий ишлаб чиқаришнинг махсус соҳаси, ҳам ижтимоий онгнинг бир шакли, ҳам ўзига хос билим соҳаси, ҳам ижодий фаолиятнинг бир кўриниши сифатида амал қилади. санъат биринчи навбатда ижтимоий онг шаклидир. унинг барча тавсифлари ана шу сифатидан келиб чиқади ва шу таҳлилга асосланади. санъат ижтимоий турмуш жараѐнлари билан боғлиқ. буни қадимги одамларнинг моддий ва маънавий бойликлар яратишга, яъни ўзларига маъқул, кўнгилларига хуш келадиган нарсалар яратишга бўлган иштиѐқларида яққол кўриш мумкин бўлади. ижтимоий тур-муш санъатнинг ривожланишига бевосита таъсир ўтказа борди, кейинчалик эса ижтимоий тузилмалар, фалсафийдиний, сиѐсий қарашлар, ахлоқий қоидалар, маънавий қадриятлар орқали ҳам таъсир ўтказа борди. санъат ижтимоий ҳаѐтнинг мустақил бир соҳаси бўлиб, ўзига хос қонуниятлари, вазифаларига кўра у алоҳида жамият бирлигини ифодалайди. санъат жамиятнинг барча томонларига таъсир ўтказа боради, ижтимоий онгнинг барча шакллари билан алоқага киришади, ҳаѐтнинг турли жабҳаларида одамлар фаолият олиб боришларини рағбатлантиради. санъат билан ижтимоий ҳаѐтни боғлаб турадиган жуда кўп воситачи ҳалқалар мавжуд. ҳар қандай бадиий ҳодиса – …

вчи иқтисодий заминдан анча йироқ бўлган санъатда ворисийлик ѐрқин, тўла, ҳар томонлама тарзда намоѐн бўлади. санъатнинг ҳамма қирралари – мавзу йўналиши, ғоявий-руҳий қоида ва оҳанглари, ижодий ақидалари, услуби, тур ва шаклларининг ифодали воситалари ворисийликда айниқса бўртиб кўринади. ворисийлик ҳеч қачон ижодкорнинг шахсий «инжиқликларига» бўйсунмайди. ҳар бир ижодкор санъатда бирор бир янги нарса яратар экан, у ўзидан аввалги бадиий, ғоявий-руҳий, услубий тур ва шакллар ифода воситаларига таяниб ижод қилади. ижтимоий онгнинг бошқа шаклларида бўлганидек, санъатда ҳам билиш ва мафкура бир-бири билан чирмашиб, ўзаро боғланиб кетган. турли тарихий босқичларда ва санъатнинг турли кўринишларида билиш ва мафкура ўзаро мутаносибликда амал қилади. ижтимоий онгнинг ҳар бир муайян шакли воқеликнинг бир томонини акс эттиради. санъат ижтимоий онг шакли сифатида воқеликни бадииий билишанглаш жараѐнида унинг воқеликнинг бадиий-тасвирли шаклда англаш манбаларидан бири бўлиб инсон майдонга чиқади. санъатда инсон ҳамма вақт ҳам бевосита ифодаланмайди. масалан, санъатнинг манзара тасвири ѐки натюрморт турида инсон қиѐфаси ифодаланмайди. бу ҳол инсон мазкур …

чдир. санъат сири кўп жиҳатлардан бадиий образ сири билан чамбарчас боғлиқдир. қадимги даврлардан бошлаб бадиий образ сирини англашга интилиб келинмоқда. образ тушунчаси билиш назариясининг таркибий қисмидир. «образ» деб инсон онгида нарса ва ҳодисаларнинг акс этиши тушуни-лади. инсон ўзининг сезгиси, идроки, тасаввури, тушунчаси ва шу кабилар орқали ташқи дунѐни образ шаклида англайди. бадиий образ манбаи «жонли ҳаѐтдир». бадиий қиѐфа воқеликни қайта англаш бўлиб, эстетик тушунчалар сирасига киради. бадиий образ хусусиятларини инсон билиши жараѐни умумий қонуниятларидан ажратиб мушоҳада этиши мумкин эмас. бадиий қиѐфа билишнинг бир туридир. билиш қонуниятлари санъатда ўзига хос кўринишларда намоѐн бўлади, бадиий қиѐфа эса жонли мушоҳада ва мавҳум тафаккур белгиларига эга бўлса-да, уни ҳам, буни ҳам англатмайди. бадиий образ – ҳаѐт каби мураккаб, сермазмун. санъатда ҳаѐтнинг ҳамма мураккабликлари, қирралари, муносабатлар мажмуи бадиий образда умумлаштирилади, унда ташқи (объектив) ва ички (субъектив) томонлар мавжуддир. санъаткорнинг ҳис-туйғулари, кечинмалари, режалари манбаи бўлган воқеа-ҳодисалар, турли вазиятлар, тўқнашувлар бадиий образнинг ташқи (объектив) томонидир. бадиий қиѐфа …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "санъат–ижтимоий онг шакли. санъат турлари"

1502523667_68775.doc санъат–ижтимоий онг шакли. санъат турлари режа: 1. санъатнинг вужудга келиши ва ривожланиш конуниятлари. 2. санъат ижтимоий онгнинг махсус шакли сифатида. 3. бадиий образ-воқеаликнинг санъатдаги ўзига хос инъикоси. 4. санъат турлари. санъат – кенг маъноли тушунчадир. масалан, қадимги юнонлар мусиқа, рақс, назмни санъат деб билар эдилар. ўрта асрларда эса санъат таркибига тасвирий санъат, касалларни даволаш ва дорихона ишлари ҳам киритилган. бугунги кунда «санъат» сўзи «воқеликни бадиий тимсоллар воситасида ижодий акс эттириш», «ишнинг кўзини билиш ва маҳорат кўрсатиш жараѐни», «ҳар қандай ишнинг ўзи ва у талаб қиладиган маҳорат даражаси» маъноларида қўлланилади. санъат тушунчасининг талқин этилиши бежиз эмас. зеро, санъат инсон меҳнати, ақл-идроки, шуури билан яратилга...

DOC format, 98.0 KB. To download "санъат–ижтимоий онг шакли. санъат турлари", click the Telegram button on the left.

Tags: санъат–ижтимоий онг шакли. санъ… DOC Free download Telegram