жамиятнинг социал хаёти

DOC 110,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1413388372_59551.doc жамиятнинг социал ҳаёти режа: 1. «социал ҳаёт» тушунчаси. 2. жамият ҳаётининг горизонтал кесими: синфлар, социал гуруҳлар, ижтимоий қатламлар. 3. жамият ҳаётининг вертикал кесими: социал стратификация, мулкка эгалик ва мулксизлик. 4. ўтиш даврида жамият социал ҳаётининг қайта қурилиши. 1. жамиятдаги ижтимоий гуруҳлар, қатламлар ва синфлар таснифи. ўзбекистонда кичик ва ўрта мулкдорлар табақасининг пайдо бўлиши, унинг объектив ва субъектив омиллари ҳар қандай жамият мураккаб ички тузилишга эга. бунинг сабаби турли одат, анъана, эътиқод, қизиқиш, манфаатларига кўра яшайдиган ва фаолият юритадиган кишиларнинг жамиятда турли гуруҳлар ташкил қилишидадир. бундан ташқари кишиларнинг ўзига хос позициялари ва статуслари (мақомлари) турли ижтимоий структураларда янада кичикроқ гуруҳларга бўлиниш хусусиятига эга. масалан, ана шундай гуруҳларга бўлиниш миллий белгига, мулкий белгига кўра амалга оширилиши мумкин. демак, жамият таркибий жиҳатдан бир хил бўлмаган ҳодисадан иборат. жамиятнинг ҳар бир аъзоси бирданига бир неча гуруҳларга кириши ва бир-бирига боғланган бир неча ижтимоий маконда бўлиши мумкин. жамиятдаги ана шу хилма-хилликни гетерогенлик ва тенгсизлик …

ас. гетерогенлик муайян инсоният жамиятининг қанчалик даражада зиддиятсиз ва барқарорлигини кўрсатади. паст даражадаги гетерогенликка эга (ёки кўплаб номинал кўрсатгичлар бўйича бир хил бўлган) жамият юқори даражадаги гетерогенлик кўрсатгичларига эга жамиятга нисбатан барқарор ҳисобланади. бошқача айтганда, бунда кишилар ўзлариники деб ҳисоблаган гуруҳларни қўллаб-қувватлайдилар ва уларни бошқа гуруҳлардан устун қўядилар. тенгсизлик жамиятнинг иккинчи асосий характеристикасини ташкил қилади. у жамиятдаги кишилар табиий аҳволининг бир неча кўрсатгичлар бўйича фарқланишини кўрсатади. бундай кўрсатгичлар уларнинг мартабалари, даражаларини ифодалайди. уларга кўра бирор бир киши ёки ижтимоий гуруҳ бошқасидан пастда ёки юқорида турганлиги ҳақида гапириш мумкин. масалан, фойда бўйича тенгсизлик, мансаб бўйича кишиларнинг тенгсизлиги ҳақида гапириш мумкин, аммо уларнинг миллатига кўра тенгсизлиги ҳақида гапириб бўлмайди. юқоридаги каби тенгсизликлар ҳар бир жамиятда муайян ижтимоий институциялар билан мустаҳкамлаб қўйилади. бунда муайян нормалар, қоидалар тизимлари яратилади ва кишилар шуларга мувофиқ тенгсизлик муносабатларига киришадилар, уни қабул қиладилар ва унга қарши чиқмайдилар. масалан, ҳар бир корхонадаги мансаблар кўрсатгичи, ахлоқий, ҳуқуқий, диний нормаларнинг муайян …

аққиёт жараёнида ҳар бир жамият жамиятдаги гуруҳларнинг қатъий иерархиясини ўрнатади. бир-биридан мартабалари, даражаларига кўра фарқ қилувчи гуруҳлар жамиятнинг статус гуруҳлари дейилади. статус гуруҳларнинг икки асосий тури бир-биридан фарқ қилинади: стратлар ва ижтимоий синфлар. гуруҳлар бир-биридан тенгсизлик тамойили бўйича фарқланишса социал стратлар вужудга келади. "страта" сўзи лотинча бўлиб, қатлам, табақа маъносини англатади. шу маънода социал стратификация иерархияли тузилган ижтимоий тенгсизликни англатади. социал стратификация назариясига кўра ҳозирги замон жамияти кўп даражали, қават-қават, ташқаридан қараганда ер қобиқларидаги геологик қатламларга ўхшайдиган ҳодисадир. социал стратификация икки белгиси билан оддий қатланишдан фарқ қилади. биринчидан, бундай тузилган жамиятдаги юқори қатламлар ресурсларга эгалик ёки ҳақ олиш имкониятларига кўра пастки қатламларга нисбатан имтиёзли ҳолатда бўлади. иккинчидан, юқори қатламлар унга кирувчи аъзолар миқдори бўйича ҳам паст қатламлардан сезиларли даражада кам. бир-биридан фарқланувчи бир ўлчамли ва кўп ўлчамли стратификациялар мавжуд. бир ўлчамли стратификацияда бир ўлчам боирасида амал қилувчи тенгсизлик ифодаланади, масалан, жамиятни олинадиган фойдага, ҳокимиятга эгаликка кўра стратификациялаш мумкин. ҳозирги пайтда …

младан, у ижтимоий синфнинг энг муҳим белгиларидан бири обрўдир дейди. обрўдан ташқари вебернинг фикрича бойлик ва ҳокимиятга эгалик, мулкка муносабат ҳам синфнинг белгилари ҳисобланади. шунинг учун унинг фикрича жамиятда к.маркс кўрсатгандан кўра кўпроқ синфлар мавжуд. ижтимоий синфларнинг ҳар бири ўзига хос субмаданиятга1 эга бўлиб, у махсус ҳатти-ҳаракат усулларини, қабул қилинган қадриятлар тизимини ва социал нормалар тўпламини ўз ичига олади. ҳукмрон синф маданиятнинг етакчилигига қарамай ижтимоий синфларнинг ҳар бири ўзининг шахсий қадриятларини, ҳатти-ҳаракат моделларини ва идеалларини ишлаб чиқади ва сингдиради. ушбу субмаданиятларнинг етарли даражадаги аниқ чегаралари мавжуд бўлиб, унинг ичида индивидлар ўзларининг муайян синфга оидлигини ҳис қиладилар, ўзларининг ўхшашлигини англайдилар. ҳозирги пайтда жамиятнинг синфий тузилиши ҳақида кўплаб моделлар мавжуд. улардан кенг тарқалганларидан бири у.уотсон моделидир. унга кўра ҳозирги замон жамияти олтита асосий синфлардан ташкил топган. унда айниқса жамиятнинг юқори ва ўрта синфлари қатъий кўрсатиб берилган. бозор иқтисодиётига ўта бориш билан ана шу моделда ифодаланган синфлар тобора ёрқинлашиб бориши туфайли у ҳозирги …

ди. мисол учун ҳар қандай иқтисодий ривожланган мамлакатни олиб кўрайлик. у ерда ҳал қилувчи куч ана шу мулкдорлар синфи ҳисобланади. қаерда аҳоли таркибида ҳақиқий мулк эгаси бўлган одамлар ҳиссаси, шу жумладан ўртача мулк эгалари ҳиссаси, деярли катта бўлса, ўша ерда иқтисодиёт барқарор ривожланади. чунки мулк эгаси қўлидаги мулкка хиёнат қилмайди, бу мулкнинг катта-кичиклигидан қатъий назар уни авайлайди, уни ўз моддий фаровонлигининг манбаи деб билади. ўрта мулкдорлар синфи асосан кичик ва ўрта хусусий корхона эгаларидан ташкил топади. уларнинг яхши маош оладиган мутахасислари, ўрта бўғин бошқарувчилари бўлади. ҳар икки соҳа вакиллари ҳам ўз касбидан даромад топади. ўртаҳоллар табақасининг жамият тараққиётида тутган ўрни бир неча сабаблар билан изоҳланади. уларнинг кўпчилик қисми елиб-югуриб, катта қийинчиликлар билан моддий фаровонликка эришган, ўзига тўқ кишилар. улар фарзандларини маърифатли қилишдан, бунинг учун тинчлик-хотиржамлик сақланишидан ўта манфаатдор. ўрта мулкдор табақага ижтимоий-сиёсий вазиятни барқарорлаштирувчи куч сифатида қаралишининг биринчи сабаби шу. ўрта мулкдорлар ҳар хил ур-сурларга қарши бўлиб, қонунни ҳамма нарсадан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "жамиятнинг социал хаёти"

1413388372_59551.doc жамиятнинг социал ҳаёти режа: 1. «социал ҳаёт» тушунчаси. 2. жамият ҳаётининг горизонтал кесими: синфлар, социал гуруҳлар, ижтимоий қатламлар. 3. жамият ҳаётининг вертикал кесими: социал стратификация, мулкка эгалик ва мулксизлик. 4. ўтиш даврида жамият социал ҳаётининг қайта қурилиши. 1. жамиятдаги ижтимоий гуруҳлар, қатламлар ва синфлар таснифи. ўзбекистонда кичик ва ўрта мулкдорлар табақасининг пайдо бўлиши, унинг объектив ва субъектив омиллари ҳар қандай жамият мураккаб ички тузилишга эга. бунинг сабаби турли одат, анъана, эътиқод, қизиқиш, манфаатларига кўра яшайдиган ва фаолият юритадиган кишиларнинг жамиятда турли гуруҳлар ташкил қилишидадир. бундан ташқари кишиларнинг ўзига хос позициялари ва статуслари (мақомлари) турли ижтимоий структураларда янада кичикроқ г...

Формат DOC, 110,0 КБ. Чтобы скачать "жамиятнинг социал хаёти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: жамиятнинг социал хаёти DOC Бесплатная загрузка Telegram