сарвапали радхакришнан

DOC 88.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403324183_44444.doc ћиндистон фалсафаси сарвапали радхакришнан режа: 1. кириш 2. сарвапали радхакришнан янги давр хинд фалсафачиси 3. универсал дин» хакида сарвапали радхакришнан янги давр хинд фалсафасининг йирик намоёндаси, давлат арбоби, миллий озодлик харакатининг етакчи арбобларидан бири булган. у 1888 йили 5 сентябрда хиндистоннинг мадрас штатида дунёга келди. хиндистон инсониятнинг кадимги цивилизациясининг учоги булиб, унда утмиш хозирги давр билан чамбарчас боглик булиб, унинг гоявий, фалсафий таълимотларининг ривожига маънавий мероснинг таъсири катта булган. анъанавий маънавий мерос давлат мафкурасига, дин ривожига, унинг жамият хаётида етакчи роль уйнашини таъминлади. хиндистонда маънавий мероснинг юзага келишида диннинг роли нечоглик боглик эканлиги хамда маънавият сохасида кулга киритилган барча ютуклар у билан чамбарчас боглик эканлигини куришимиз мумкин. хиндистоннинг ижтимоий-сиёсий ва иктисодий ривожига дин уз таъсирини утказиб келди ва гоявий кураш харакатини, унинг асосий йуналишлари ва таълимотларини белгилаб берди. ана шу даврда жамиятда етакчи ролни хинд миллатчилиги мафкураси уйнаган.чунки жамиятда хукмронлик ролини уйнаб келаётган мафкура диний рухда булган хиндистоннинг ижтимоий …
2
этишга даъват этди. у веданта фалсафасидаги рационалистик ва реалистик йуналишини ривожлантириб борди. у нафакат она-ватани хиндистонда балки чет давлатларда хам уз фалсафий асарлари билан хамда давлат ва жамоат арбоби сифатида хам машхур булган. 1949-1952 йилларда хиндистоннинг собик совет давлатида элчиси 1952-1962 йилларда хиндистоннинг вице президенти, 1962-1967 йилларда хиндистоннинг президенти булиб ишлади. радхакришнан давлат арбоби сифатида давлатлар уртасида иттифик ва хамкорликни ривожлантириш йулида самарали ишлар олиб борди. у бир неча бор россияга ва ызбекистонга хам сафар килган. ызбек халки радхакришнан нафакат хиндистоннинг етук давлат арбоби сифатидагина эмас, балки йирик файласуф сифатида хам танишади. у куйидаги фундаментал фалсафий, ижтимоий-сиёсий рухдаги асарларнинг муаллифидир: «рабиндранат тагор фалсафаси», (1918 й.) «хозирги замон фалсафада диннинг хукмронлиги» (1920 й.) «хаётга хиндуистик рухда караш» (1926 й.), икки томлик «хиндистон фалсафаси» (1925-1927й.). бу асар рус тилига 1956 йили таржима килинган. «шарк ва /арб динда» (1918), «озодлик ва маданият» (1936й), «дин ва жамият» (1947й), «иймоннинг тикланиши» (1955й) ва шунингдек бир …
3
кишда инглизлар олиб келган замонавий техникадан фойдаланишга даъват этиб келди. жамиятдаги маънавий кашшокликни зулмга асосланган тузумда деб билди. жамият ва халкни маънавий кашшокликка олиб келган иллатлар – бу бойликка хирс куйишлик, милитаризмга зур бериш, инсон рухини майиб киладиган диний, мазхабий низоларда курди. бу иллатлар кишилар калбидан имон эътикодни, диний биродарликни сусайишига, бориб-бориб йук булишига олиб келади. унинг фикрича дин жамиятда етакчи роль уйнаши, инсон хаётини аникловчи омилдир. хар бир шахс эътикодга мухтождир. файласуф бод-бод иймон ва эътикод хар бир кишининг хаёт йулини аник курсата олади дейди. дин дейди файласуф кишининг миллати, мазхаби, ирки, мансабидан катъий назар барчага баб-баравар хизмат килади. шуни хам айтиб утиш даркорки, файласуф олим дин билан фанни бир-бирини тулдириб боради. улар уртасидаги фарк шундаки, дин инсоннинг рухий холатини хамда инсоннинг «ички табиатини» ифодаласа, фан ташки оламдаги эмпирик ва рационал холатини ифодалайди. лекин дейди радхакришнан дин билан фан уртасидаги фарк нисбий, улар уртасидаги богликлик мутлокликдир. шак шубхасиз дин …
4
илгари сурган фалсафий таълимоти унинг универсал динига хизмат килиши мукаррар. радхакришнан таъкидлашича универсал дин билан биргаликда универсал фалсафа хам мавжуд булиши керак. бу хакда файласуф шундай ёзади: «менинг асосий вазифам, барча мамлакат ва маданиятларда битта абадий ва универсал фалсафанинг мавжудлигини исботлашдир. бу упанишодларга хам, буддага хам, платонга хам тегишли томондир. бу барча асрлар ва китъаларга тегишли рухдир». радхакришнаннинг таъкидлашича барча мавжуд нарсаларнинг дастлабки реаллиги ва якуний асосини «мутлак рух» яъни худо ташкил этади. моддий дунёнинг мавжудлиги илохиётга боглик, ундан хамма нарса юзага келади. табиат уз-узининг сабабчиси эмас. унинг бирон бир кисми узининг мавжудлигини тушунтириб бера олмайди. моддиюнчиликни у факат механистик тарзда тушунган. мутлок рух узидан бехисоб дунёларни яратади ва яна узига кайтариб олишга кодир. у замон ва макондан ташкарида мавжуддир. файласуф таълимотича мутлок рух томонидан яратилган дунё реал мавжуд дунё булиб, доимо ривожланишда. у (дунё) шанкара уйлаганидек сароб эмас, майя эмас. с. радхакришнан объектив дунёнинг мавжудлигини тан олар экан. ырта …
5
укаммал булмасада, фалсафий изланиш жараёни фалсафасиз ва уни четлаб утиш асло мумкин эмас. чунки фалсафанинг функцияси хаётни бошкаришдан иборат. фалсафа харакатнинг дастурул амалидир. хинд фалсафаси деб ёзади с. радхакришнан уз мохиятига кура спиртуалистик булиб, кишиларнинг хаёти билан кизикади. хинд фалсафаси уз ибтидосини хаётдан олади ва турли фалсафий мактаблар оркали яна хаётга кайтади. фалсафий тизимларнинг асосчилари мамлакатни ижтимоий-маънавий узгаришга олиб келишга харакат килади. радхакришнан фикрича, келажак мустакил хиндистон учун мамлакат тараккиётининг тарихий боскичларга жавоб берадиган янги фалсафа зарур булади. мутафаккир бу янги фалсафани кандай тасаввур килади? биринчидан бу янги фалсафа замон билан хам нафас булмоги лозим, хозирги замон талабига жавоб берадиган булиши керак. «хозирги замон фалсафаси утмиш рухига эмас хозирги замон рухига мос келмоги лозим». шунинг учун хам хозирги замон фалсафаси утмишдаги бирон бир фалсафий таълимотларга ухшамаслиги керак. у хаёт билан хам нафас булмоги лозим. харакатнинг дастурул амали булмоги лозим хамда оригинал таълимот булмоги керак: «у узининг шакли ва мазмуни билан …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "сарвапали радхакришнан"

1403324183_44444.doc ћиндистон фалсафаси сарвапали радхакришнан режа: 1. кириш 2. сарвапали радхакришнан янги давр хинд фалсафачиси 3. универсал дин» хакида сарвапали радхакришнан янги давр хинд фалсафасининг йирик намоёндаси, давлат арбоби, миллий озодлик харакатининг етакчи арбобларидан бири булган. у 1888 йили 5 сентябрда хиндистоннинг мадрас штатида дунёга келди. хиндистон инсониятнинг кадимги цивилизациясининг учоги булиб, унда утмиш хозирги давр билан чамбарчас боглик булиб, унинг гоявий, фалсафий таълимотларининг ривожига маънавий мероснинг таъсири катта булган. анъанавий маънавий мерос давлат мафкурасига, дин ривожига, унинг жамият хаётида етакчи роль уйнашини таъминлади. хиндистонда маънавий мероснинг юзага келишида диннинг роли нечоглик боглик эканлиги хамда маънавият сохасида ку...

DOC format, 88.0 KB. To download "сарвапали радхакришнан", click the Telegram button on the left.

Tags: сарвапали радхакришнан DOC Free download Telegram