кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари

DOC 94.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1406010978_57389.doc кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари режа: 1. кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари. 2. минтакамиздаги илк фалсафий карашлар. 1.кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари жахон маданиятининг таркибий кисми хисобланган фалсафа фани, дунёдаги алохида бир халк, элат ва миллатники эмас, балки турли давр ва шароитларда яшаган, яшаб келаётган барча халкларнинг, бутун инсониятнинг маҳнавий бойлиги, умумий ютуги, башариятнинг асрлар жараёнида шаклланган, ривожланиб сайкал топиб келган акл идрок ва тафаккурлари махсулидир. фалсафа фани ривожланишига дунёдаги барча халклар каби шарк халклари хам узларининг бебахо улушларини кушганлар. кадимги шарк халкларининг тарихи ва маданияти, илк сиёсий, хукукий, диний, бадиий, фалсафий караш ва тасаввурлари, уларнинг мазмун ва мохияти хакида антик замон муаллифларининг асарларида, археологик манбаларида, халк огзаки ижодиёти, афсона, мифлар, достонлар ва ривоятларда акс этган. д а с т л а б к и ф а л с а ф и й т а с а в в у …
2
то килувчи "обихаёт", усимлик турли хил мева ва маҳданларни излаб топиш хакидаги орзу-ниятлари уз ифодасини топган. адапа хакидаги достонда эса инсониятнинг абадий хаёт тугрисидаги фикрлари, абадий яшашга булган интилишлари уз ифодасини топган. унда "улган ва кайта тирилган" худоларга, жумладан бобил худоси мардукка нисбат берилган. инсон узини куршаб олган табиий мухит билан узаро алокадордир. у шу мухит, коинот хакида уйлайди, фикр юритади, ер юзидаги ходиса ва жараёнларни коинот билан боглашга интилади, самовий "сир-асрорлар" хакида хаёл суради, фараз килади, хар хил эртаклар, ривоятлар, афсоналар тукийди. бобилликларнинг этапа хакидаги афсоналари ана шу заминда пайдо булган. этапа хакидаги афсона хам юкорида айтиб утилган достонларда булгани каби, одамларнинг куёш билан, ой ва сайёралар билан кизикканлиги, самовий ходисаларни сир сабабларини билишга кизикишларини, бобил халкининг табиий ходисалар мохиятини, йилнинг фаслларга булиниб, узгариб туришини, йил давомида табиатда буладиган узгаришлар боиси нимадан иборат эканлигини тушуниб олишга булган интилишларини, шунингдек, уларнинг дин ва ахлокка доир фалсафий карашларини илгари сурган асардир. …
3
кул дадиллик ва истехзо билан бундай жавоб беради: "менинг калламни хам, сенинг каллангни хам узиб, дарёга ташлаш керак - энг яхшиси ана шу. осмонга етиш даражасига юксак, бутун ерни коплаб олиш даражасида одам борми, ахир!" жахли чикиб кетган хужайин дахшат билан кулга караб: "эй кул, мен сени улдиришни ва сени мендан олдин кетишга мажбур килишни истайман" - дейди. лекин бунга жавобан кул хужайинни огохлантириб: "хакикатни олганда, хужайиним, мендан кейин факат уч кун умр курадилар",-дейди. ишлаб чикаришнинг ривожланиши уртага куйган талаблар ва инсон амалий фаолияти эхтиёжлари асосида бобилда табиат ходисалари мазмуни тушуниб олиш ва улардан турмушда фойдаланиш зарурияти табора кучайиб борган. махсулот ва молларнинг микдорини, огирлигини улчаш, ишчи кучлари сонини хисоблаб чикиш зарурияти энг кадимги математик хисобларнинг пайдо булишига олиб келган, вактни хисоблаш зарурияти таквим пайдо булишига сабаб булган. бу эса одамлардан астрономия сохасида маҳлум билимларни талаб килган. бобилликлар куёш соатини, куёш курсаткичини ва куннинг 12 булакка булинишини азалдан билишган. антик …
4
таҳсирини курсатган. миср маданияти жахон маданиятининг энг кадимгилари хисобланади. кадимги мисрда илк маданий ёдгорликлар, эрамиздан 4 минг йил илгари вужудга келган. кадимги шарк маданиятининг бошка намуналари сингари миср маданий ёдгорликларининг эртак, ривоят, мадхия, дуо, дидактик асарлар, масал, эпос, ишкий лирика, хуллас, халк донишмандчилигининг бошка турларида хам уша даврдаги ижтимоий мухит, иктисодий хаёт, табобат, урф-одатлар, табиат ходисалари, диний, ахлокий, хукукий, фалсафий карашлар гарчи юзаки тарзда булсада, уз ифодасини топган. кадимги миср мифологиясида хамма нарса сувдан пайдо булган ва хамма нарсада хаво бор, дейилади. шунинг учун хам, мисрликлар сувни одамга озик-овкат берувчи дастлабки улуг неҳмат, деб билганлар. сув уларга бутун табиатнинг асоси булиб куринган. мисрликлар, хаёт сувдан бошланади, деб билиб, сувсиз хеч кандай хаёт булмаслигини куриб, сувни улугловчи канчадан-канча ривоят ва афсоналар тукиганлар. улар нил дарёсини илохийлаштирганлар, уни "одамларга хаёт бахш этиш учун тошиб турадиган нил" деб, улаглаганлар. шунинг учун мисрликлар мархумлар рухига афсунлар укиб, унинг абадий яшашини таҳминламокчи булганларида худога куйидагича …
5
глингга махкам жо килиб ол, ана шунда хар бир айтган гапинг хаммага манзур булади. мирзони кандай лавозимга куймасин, у хамма вакт китоб билан иш куради." кадимги мисрликларнинг халк огзаки ижодиётида, айникса, диний мифологик асарларида табиат ходисалари ва табиат кучлари илохийлаш-тирилган. усимлик ва дарахтларга топиниш мисрда энг кадимги даврлардаёк мавжуд булган. "хаёт осмон дарахти" тугрисидаги кадимги афсонада усимликлар рамзи булган дарахт инсоннинг ер юзидаги хаёти учун зарурдир, деган фикр илгари сурилган. мисрликларнинг табиатни, дунёни унинг узига асосланиб туриб тушунтириш учун килган уринишлари хар холда содда булса-да, уз даври учун катта ахамиятга эга эди. кадимги мисрда фалсафий фикр куртакларининг шаклланиши ва ривожида табиатшунослик фанларининг пайдо булиши хам сабаб булган. бундан бир неча минг йиллар илгари кадимги мисрликлар фалаккиёт сохасида баҳзи бир билимларга эга булганлар. осмондаги юлдузларни доим кузатиш натижасида сайёраларни юлдузлардан ажрата билганлар ва хатто, улар юлдузлар харитасини хам тузганлар. мисрликлар узларининг фалаккиётга оид билимлари асосида алохида таквим тузганлар. таквим йили 12 …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари"

1406010978_57389.doc кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари режа: 1. кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари. 2. минтакамиздаги илк фалсафий карашлар. 1.кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари жахон маданиятининг таркибий кисми хисобланган фалсафа фани, дунёдаги алохида бир халк, элат ва миллатники эмас, балки турли давр ва шароитларда яшаган, яшаб келаётган барча халкларнинг, бутун инсониятнинг маҳнавий бойлиги, умумий ютуги, башариятнинг асрлар жараёнида шаклланган, ривожланиб сайкал топиб келган акл идрок ва тафаккурлари махсулидир. фалсафа фани ривожланишига дунёдаги барча халклар каби шарк халклари хам узларининг бебахо улушларини кушганлар. кадимги шарк халкларининг тарихи ва маданияти, илк сиёсий, хукукий, ...

DOC format, 94.0 KB. To download "кадимги шарк халкларининг илк фалсафий карашлари", click the Telegram button on the left.