кадимги шарк ва антик дунё фалсафаси

DOC 113.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403323692_44438.doc кадимги шарк ва антик дуне фалсафаси режа: 1. шарк - инсоният цивилизациясининг кадимий учоги. 2. кадимги шарк фалсафаси ва унинг миллий йуналишлари. 3. антик дуне ва юнонистон фалсафаси. 4. кадимги замон фалсафасини урганишнинг ахамияти. шарк кадимий мадания учоги ва жахон цивилизациясининг бешиги дея бежиз таърифланмаган. “арб маданияти тарихини урганиш жараенида оврупацентризм назарияси огиб кетиш гайриилмий булгани каби, масаланинг шарк билан боглик жихатинин тахлил этганда хам осецентризм гоялари таъсирига тушмаслик лозим. шу билан бирга, шаркниннг узига хослиги, унга мансуб булган маданий тараккиет жахон цивилизациясининг бешиги, дуне халклари ривожига кушилган муносиб хисса экани хам сир эмас. бу хол жахоннинг барча холис мутахассис олимлари томонидан эътироф этилади. колаверса, ватанимиз цивилизациясининг шарк цивилизацияси кучогида вояга етгани ва унинг кадриятларини узида акс эттирганини, унга ва бутун дуне маданиятига улкан таъсир курсатганини доимо эсда тутиш даркор. шарк маданияти тараккиетининг илк даврлари деганда, купгина мутахассислар бизниннг ватанимиз утмишини, миср, бобил ва инсоният тарихининг энг кадимги цивилизацияларидан …
2
димги миср ва бобил фалсафаси. эрамиздан аввалги туртинчи минг йилликнинг охири ва учинчи минг йиллик бошларида кадимги миср ва бобил худудида дастлабки диний-фалсафий фикрлар, олам хакидаги фанлар, яъни астрономия, космология, математика, мифологияга оид карашлар бирмунча ривож топган. табий-илмий, диний-фалсафий фикрларнинг юзага келиши икки йуналишда борган. биринчи йуналиш олам хакидаги тасаввурларнинг астрономия, космология, риезиет фанлари ривожи билан боглик эканини, иккинчи йуналиш эса, бу тасаввурларнинг мифология билан боглик булганини курсатади. биринчи холда, асосан, табий билимларга таянилган, кундалик хаетда дуч келинадиган вокеа-ходисалар аник далиллар асосида тахлил этилган, урганилган, улардан тегишли хулосалар чикарилган. бу - уша давр учун табиий хол эди, яъни у - даврнинг инсон онгида акс этиши, кундалик турмуш ходисаларининг оддий бир тарзда мфодаланиши эди. айнан ана шу хол табиий билимлар ривожига, гарчанд содда тарзда булса-да аксарият ходисаларнинг фалсафий асосда изохланишига сабаб булган. иккинчи холатда эса, хали табиат кучларининг каршисида нихоятда ожиз булган одамзод, албатта, теварак атрофдаги вокеа-ходисаларни мифологик изохлаши табиий бир …
3
лм ва башорат китобидир. *индулар {веда}ни олий тангри брахма томонидан айтилган сузлар деб билади. {веда}да хиндуларнинг кадимги тарихи, иктисодиети, дини, фалсафаси, ахлок ва нафосатига оид фикрлари акс этган. {веда}лар бизгача туртта туплам (самхитлар) шаклида етиб келган. булар - {ригведа}, {самаведа}, {яжурведа}, {адхарваведа}дир. *инд фалсафаси асослари {упанишадалар} номи билан машхур булган манбаларда хам уз аксини топган. {упанишадалар} сирли билим деган маънони англатиб. {веда}ларнинг фалсафий кисмини ташкил этади. {упанишадалар} яхлит китоб еки фалсафий рисола булмай, балки турли вактда турли мавзуда ижод этган номаълум муаллифларнинг матнларидан иборатдир. уларнинг мазмуни ва услуби хар хил ва турлича фалсафий карашлар махсулидир. кадимги хинд фалсафий мактаблар икки гурухга булинади. *индистонлик файласуфлар бу гурухларни астика ва настика деб атайди. веданта, санкья, йога, вайшешика, нъяя ва миманса - астика гурухига кирувчи фалсафий мактаблар. ушбу мактабларнинг тарафдорлари {веда}нинг мукаддаслигини тан олиб, бирдан-бир хакикат ундагина ифодаланган, дейишади. чорвака-локаята, буддизм ва жайнизм - настика гурухига киради. чорвака-лоята, тарафдорлари материалистик таълимотни илгари сурганлари …
4
нчи йилнинг урталарига келиб, юанъ-инь давлатида муайян хужалик шакли юзага келган. эрамиздан аввалги xii асрда эса, урушлар натижасида давлат чжоу кабиласининг кулига утган. бу хокимият эрамиздан авалги iii асргача давом этган. бу вактда диний мифологик дунекараш хукмронлик килган. у олам ва табиатнинг пайдо булишини узига хос тарзда тушунтирган ва дуневий билимлар ривожига уз таъсирини утказган. бундай рухдаги фалсафий гоялар айникса кадимги хитой донишманди конфуций (ttq-ruo) ижодида яккол акс этган. унинг {*икматлари}, яъни афоризмлари жуда машхур. конфуций таълимотида умуминсоний кадриятларнинг хитой халки турмуш тарзида узига хос тарзда намоен булиши, бу халкка хос маънавий мезонлар акс этган. бу таълимот бир неча асрлар давомида ушбу худудда миллий гоялар мажмуи, миллатнинг мафкураси сифатида одамларнинг маънавий онги ва киефаси шаклланишига таъсир курсатган. у хозирги хитойда хам узининг муайян ахамиятини саклаб колган. конфуций фикрича, оламни осмон бошкаради. осмон иродаси - такдирдир. биз яшаб турган олам, ундаги тартиб осмон хукмдори томонидан юборилган. жамият хаетидаги тартибга каттик амал …
5
вчи {ци}, яъни бешта унсур - олов, сув, хаво, ер ва егоч еки металл оламдаги барча жисмлар асосини ташкил этади хамда уларнинг юзага келишини таъминлайди. тарихни билиш, ундан тугри ва холис хулосалар чикара олиш инсон маънавий камолоти учун нихоятда мухим. тарих-буюк муаллим, утмишдан сабок берадиган тарбиячидир. гап энг кадимги давр фалсафаси хакидаги борар экан, бу хакикат янада катта ахамият касб этади. айримлар {бизга минг йиллар каърида етган маданият ва фалсафадан нима фойда, яхшиси, бугуннинг гапидан гапирингу}, {утмиш каъридан ташбех излангандан кура, бугунги муаммолар устида бош котирган маъкул эмасмиу} деган хаелларга бориши мумкин. бир карашда уларнинг гапида хам жон борга ухшайди. аммо бир нарса аник` утмишни билмасдан туриб, келажакни тугри тасаввур этиш мумкин эмас. зеро, утмишсиз келажак йук. шу маънода, биз фалсафа тарихни азбаройи утмишга кизикканимиз учун урганмаяпмиз. биз уни турли замонларда руй берган хилма-хил вокеа ва ходисаларнинг фалсафий фикр ва онгида кандай акс кайси таълимотлар инсоният тараккиетига кандай таъсир курсатгани, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кадимги шарк ва антик дунё фалсафаси"

1403323692_44438.doc кадимги шарк ва антик дуне фалсафаси режа: 1. шарк - инсоният цивилизациясининг кадимий учоги. 2. кадимги шарк фалсафаси ва унинг миллий йуналишлари. 3. антик дуне ва юнонистон фалсафаси. 4. кадимги замон фалсафасини урганишнинг ахамияти. шарк кадимий мадания учоги ва жахон цивилизациясининг бешиги дея бежиз таърифланмаган. “арб маданияти тарихини урганиш жараенида оврупацентризм назарияси огиб кетиш гайриилмий булгани каби, масаланинг шарк билан боглик жихатинин тахлил этганда хам осецентризм гоялари таъсирига тушмаслик лозим. шу билан бирга, шаркниннг узига хослиги, унга мансуб булган маданий тараккиет жахон цивилизациясининг бешиги, дуне халклари ривожига кушилган муносиб хисса экани хам сир эмас. бу хол жахоннинг барча холис мутахассис олимлари томонидан эътироф эт...

DOC format, 113.0 KB. To download "кадимги шарк ва антик дунё фалсафаси", click the Telegram button on the left.