маданият ва фан фалсафаси

DOC 136,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1663531020.doc маданият ва фан фалсафаси режа: 1. маданият тушунчаси. моддий ва маънавий маданият 2. миллий ва умуминслоний маданият. шарқ ва ғарб маданияти 3 фан фалсафаси. фаннинг мақсади, вазифалари, турлари 4. мустақиллик ва фанни тараққий эттириш масалалари таянч тушунчалари: маданият, цивилизация, маънавий маданият, моддий маданият, цивилизациявий ёндашув, миллий маданият, шарқ цивилизацияси, ғарб цивилизацияси, ҳозирги замон цивилизацияси, ҳудудий цивилизация. фан, илмий билим, фаннинг вужудга келиши, фан ва фалсафа, марказий осиё фани, фан ва маданият, фан ва иқтисодиёт, фанда анъана ва янгиланиш, фан қадриятлари, олим қадри, билиш усуллари, эмпирик билим, назарий билим, ижтимоий-гуманитар фанлар, табиий фанлар, техника фанлари, илмий-техника инқилоби, илмий салоҳият, методология. инсониятни ўраб турган муҳитнинг таркибий қисми бўлган одамзоднинг яратувчилик қобилиятини кўз-кўз қиладиган энг буюк неъматлар орасида маданият асосий ўринлардан бирини эгаллайди. унда одамзоднинг иқтидори, салоҳияти ва қобилияти ўзлигини намоён қилади. гоҳида олимлар, мутахассислар ўртасида «одамзод маданиятни яратишга қанча кўп эътибор қаратган бўлса, маданият ҳам одамзодни шунча кўп тарбиялаган», деган фикрларни …

нинг муайян даврларида маданиятнинг ниҳоятда гуллаб-яшнаган даврлари бўлгани маълум. масалан, қадимги юнонистонда милоддан илгариги vii-ii асрларда фан ва маданият ниҳоятда ривожланган. ўша даврда яшаган суқрот, афлотун, арасту каби ўнлаб алломаларнинг номлари инсоният тарихига абадий муҳрланган. ҳозиргача инсоният тарихини ўрганадиган мутахассислар бу даврдаги юнонистон маданиятини жаҳон цивилизациясининг бешикларидан бири сифатида талқин этадилар. тахминан ана шу даврда «авесто» китобини яратган юртдошларимиз маданияти ҳам юксак бўлганини бугунги кунда кўпгина мутахассислар эътироф этмоқда. худди шундай маданий тараққиётни юртимиз тарихининг vii-xii асрларида ёки соҳибқирон амир темур ҳукмронлик қилган даврда ҳам кузатиш мумкин. маданият инсон билимлари, кўникма ва тажрибаларини, маънавий салоҳиятини ҳамда амалий фаолият жараёнида инсон идеалларининг рўёбга чиқиши ва шахс сифатида камол топиш жараёнини ўзида акс эттиради. маданият ва цивилизация тушунчалари ўзаро боғлиқ бўлса-да, турлича мазмун ва хусусиятга эгадир. баъзи олимлар маданият, ўзининг келиб чиқишига кўра, цивилизацияга нисбатан қадимийдир, у моҳиятан цивилизациянинг руҳи, жонидир, деб ҳисоблайди. масалан, а. тойнби «тарихнинг идрок қилиниши» асарида шундай фикрларни …

ши тўғрисида гапириш қийин. фақат ўз ватанидагина миллат маданиятини чексиз ривожлантириш, маънавий камолотнинг юксак чўққиларига томон етиш имконига тўла-тўкис эга бўлиши мумкин. - миллатнинг тили. мутахассисларнинг ҳисоб-китобларига қараганда, дунёда 2000 дан ортиқроқ тиллар мавжуд. кичик лаҳжаларни қўшиб ҳисобланса, бу кўрсаткич янада ортади. тил миллатнинг руҳи, унга мансуб кишиларнинг бир-бирига ва дунёга айтадиган сўзи; миллатнинг ўтмиши ва меросини ифода қилиш, мақсад ва истакларини баён этиш услубидир. ҳатто миллат ишлатаётган сўзларни таҳлил қилиб ҳам, шу миллатнинг тарихий тақдири ва унинг ўзига хос хусусиятлари тўғрисида хулоса чиқариш мумкин. - миллатга мансуб кишиларнинг маънавияти, ахлоқи ва нафосати. жаҳон миллатни ана шу жиҳатлар орқали танийди, баҳолайди. кишилар ўзаро муносабатга киришаётганида ҳам миллатнинг менталитети, ахлоқий ва маънавий хусусиятларини ҳисобга олади. бирор киши билан муносабатга киришилаётганида ана шу хусусиятлар ҳисобга олингани каби, халқаро муносабатларнинг ҳам маънавият билан боғлиқ ёзилмаган қонунлари, айтилмайдиган қоидалари бор. гоҳида маданият дейилганида, айнан ана шундай айтилмайдиган ва ёзилмайдиган қонуниятлар назарда тутилади. - урф-одатлар, …

ан бўлиб ҳисобланади. ана шу умуминсоният жамоасининг ҳамжиҳат яшаши, биргаликда ва ёнма-ён фаолияти натижасида бутунжаҳон маданияти ва цивилизацияси шаклланган. шу билан бирга, муайян ҳудуд, давлат ва минтақаларда ҳам бир қанча халқларнинг азал-азалдан ёнма-ён яшаб келаётганлигининг гувоҳимиз. албатта, улар орасида табиий равишда ижтимоий, иқтисодий ва маданий алоқалар жараёни боради. бу жараёнлар, ўз навбатида, умуминсоний ва байналмилал маданий тамойиллар асосида амалга ошади. маданиятларни бир-бирига яқинлаштиради, улар ўртасидаги умумий жиҳатларнинг камол топишига олиб келади. ана шу умумийлик билан алоҳидалик, яъни бутунжаҳон маданияти ва бирор-бир халққа хос бўлган маданият ўртасидаги мунтазам алоқа ҳам инсоният тарихи ва тараққиёти учун муҳим ҳисобланади. бу соҳада умумбашариятга хос бўлган жиҳатларни биз маданиятдаги умуминсонийлик, миллатнинг ўзигагина хос бўлган хусусиятларни эса маданиятнинг миллийлиги деб атаймиз. аслида эса миллийлик ва умуминсонийлик бир бутун маданиятнинг икки томони, бир-бирини тақозо этувчи жиҳатлардир. маданият ана шу икки жиҳатнинг узвий алоқаси ва бир бутунлиги орқали намоён бўлади. миллийлик — маданиятнинг жони, унинг миллат билан боғлиқ …

тараққиётининг муайян босқичига нисбатан ҳам қўлланилди. «цивилизация» лотинча «цивилиус» сўзидан олинган бўлиб, айнан «фуқароликка оид» деган маънони англатади. мавжуд илмий адабиётларда цивилизацияга турлича таърифлар бериляпти: цивилизация-маданий-техник тараққиётнинг юқори босқичи (бунда ёзувнинг кашф этилиши, техник кашфиётлар, саноат инқилоби цивилизациянинг муҳим белгиси сифатида талқин этилади); цивилизация — жамиятнинг муайян намунаси (бунда у формация тушунчаси билан айнанлаштирилади); цивилизация — инсониятнинг ёввойилик ва ваҳшийликдан кейинги тараққиёт даври. цивилизация ривожланишнинг муайян бир босқичида турган халқ ва мамлакатнинг ижтимоий-иқтисодий, сиёсий ва маънавий ҳаётидаги сифатий ўзига хослигидир. айрим тадқиқотчилар цивилизация асосини маданият, халқ, ҳудуд билан боғласалар, бошқалари динни асос қилиб оладилар. аслида эса уларнинг ҳаммаси ҳам цивилизациянинг тараққиётида ўз ўрнига эга. аммо тарих тақозоси билан муайян ҳудудда шаклланган цивилизацияга гоҳ табиий муҳит, гоҳида ижтимоий шарт-шароит кўпроқ таъсир кўрсатган бўлиши мумкин. масалан, бизнинг ватанимиз цивилизациясида бу омилларнинг барчаси ўзига хос аҳамият касб этганини кўрамиз. шу билан бирга, юртимизнинг ижтимоий-сиёсий, маънавий-маърифий ва цивилизациялашган тараққиётида дунёвий илмлар қаторида турли диний …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"маданият ва фан фалсафаси" haqida

1663531020.doc маданият ва фан фалсафаси режа: 1. маданият тушунчаси. моддий ва маънавий маданият 2. миллий ва умуминслоний маданият. шарқ ва ғарб маданияти 3 фан фалсафаси. фаннинг мақсади, вазифалари, турлари 4. мустақиллик ва фанни тараққий эттириш масалалари таянч тушунчалари: маданият, цивилизация, маънавий маданият, моддий маданият, цивилизациявий ёндашув, миллий маданият, шарқ цивилизацияси, ғарб цивилизацияси, ҳозирги замон цивилизацияси, ҳудудий цивилизация. фан, илмий билим, фаннинг вужудга келиши, фан ва фалсафа, марказий осиё фани, фан ва маданият, фан ва иқтисодиёт, фанда анъана ва янгиланиш, фан қадриятлари, олим қадри, билиш усуллари, эмпирик билим, назарий билим, ижтимоий-гуманитар фанлар, табиий фанлар, техника фанлари, илмий-техника инқилоби, илмий салоҳият, методология. ...

DOC format, 136,5 KB. "маданият ва фан фалсафаси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: маданият ва фан фалсафаси DOC Bepul yuklash Telegram