eng yangi davr g`arb falsafasi

DOC 127.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1712994155.doc eng yangi davr g`arb falsafasi reja: 1. xix-xx asrda ijtimoiy hayotdagi о`zgarishlarning g`arb falsafasida aks etishi. 2. eng yangi davrda yevropa mamlakatlari falsafasining rivojlanishi. 3. yevropa mamlakatlari falsafasining о`ziga xos xususiyatlari va yо`nalishlari. tayanch iboralar: noklassik falsafa, ratsionallik, irratsionallik, inson falsafasi, an’anaviy va noan’anaviy falsafa. falsafa tarixida xix-xx asr alohida о`rin tutadi. bu davr falsafasi g`oyat murakkab va xilma-xil fikrlarga boy bо`lib, turlicha maktablar va qarashlarni о`z ichiga oladi. bu davrda insonlar hayotida, fan taraqqiyotida, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy hayotda misli kо`rilmagan tarixiy voqealar bо`ldi. bular barchasi insonning dunyoga bо`lgan munosabatini о`zgartirib, dunyoni yangicha chuqurroq о`rganish va bilimni hayotga tatbiq qilishga undadi. ayni vaqtda insonning tutgan о`rnini, mohiyatini, о`zligini va ichki dunyosini tо`laroq о`rganishga imkon yaratildi. tabiatshunoslik rivoji shunchalik ilgarilab ketdiki, mikro va makrodunyoni tadqiq qilish, kosmosga odam uchirish kabi masalalar insonni hayratga solarli darajaga yetdi. shu bilan birga tabiatshunoslikning rivoji yangi-yangi muammolarni ham keltirib chiqardi. bular ichida inson muammosi, …
2
ularni yangicha tahlil qildi. ikkinchidan, marksistik falsafaga о`z munosabatini bildirib, bu falsafa yangi davrda rо`y berayotgan о`zgarishlarni izohlashga ojizlik qilayotganini kо`rsatdi. shuning uchun xix-xx asr g`arb faylasuflari shu vaqtgacha falsafada kam e’tibor berilgan yoki butunlay ishlanmagan masalalarni falsafiy bahs-munozara maydoniga olib chiqdilar. shunday qilib, xix asrning о`rtalaridan boshlab noan’anaviy (noklassik) yо`nalishdagi bir qancha falsafiy oqimlar yuzaga kela boshladi. ularning vakillari ijtimoiy taraqqiyot, inson aqli bilan bog`liq masalalarni qayta kо`rib chiqibgina qolmasdan, jamiyatdagi ma’naviy bо`hrondan qutulish choralarini qidirdilar. dunyoning turli-tuman va rang-barangligi, inson ma’naviy hayotining ichki qonuniyatlarini, hayot mazmuni, inson va uning mohiyati, yashashning ma’nosi, inson ruhiyatining tahlili, falsafiy tafakkurning о`ziga xosligi, falsafada yangi uslub, inson faoliyatini ijobiy tomonga yо`naltirish kabi muammolarga alohida e’tibor berdilar. xix asr falsafasida inson, insoniylik va insoniyat, insonning ichki va tashqi dunyosi, bilish jarayonining yangi qirralari kabi masalalarga keng о`rin berildi. falsafiy ijodiyotda bо`lgan erkinlik, qо`llangan demokratik tamoyillar, plyuralizm tamoyili turli g`oyaviy ilmiy qarashlar bilan boyitildi. …
3
ik muammolarini ishlab chiqishda neofreydizmning xizmatlari katta. xuddi shu oqim namoyandalarining insonda kо`pincha uchrab turuvchi psixik kasalliklarning, anglanmagan xatti-harakatlarining sabablarini tushuntirishda tegishli xulosani chiqarib olsin. mana, misol uchun freydning nazariy qarashlari, pragmatizm va ekzistensializm g`oyalari, berdyayev va boshqalarning falsafasidan о`rgansak, foydadan xoli bо`lmaydi. men g`arb falsafasida ham barcha muammolar yechilgan, demoqchi emasman. biz kо`p masalalarda g`arb faylasuflarining fikrlari bilan, ayniqsa, individualizm, egoizm qarashlarini ilohiylashtirish bilan kelishmasligimiz mumkin. lekin ularni hisobga olishimiz, keraklisini e’tirof, keraksizini inkor etishimiz zarur». uyg`onish davridan xix asrning birinchi yarmigacha bо`lgan davrda yanada ma’naviy yuksalish davom etdi. bu davr falsafiy qarashlarida tabiat, jamiyat va insonga turli jihatdan falsafiy yondashishning о`ziga xos tamoyillari, ideallari va madaniy qadriyatlarini ishlab chiqilishi о`ziga xos holda nihoyasiga yetkazildi. juda kо`pchilik adabiyotlar bu davr falsafiy yо`nalishlarini ham klassik falsafa deb atashadi. an’anaviy va noan’anaviy falsafaning farqi eng avvalo aql (intellekt) muammosida kо`rinadi. bu tasodifiy emas. chunki aql muammosi yangi davr falsafasining markazida turadi. …
4
oshqarishi haqidagi qarashlariga asos bо`lgan. kantdan gegelgacha bо`lgan yо`l - bu insonning tanqidiy baholovchilik qobiliyati sifatida tushunilgan oliy aqlning gegelcha «ilohiy» aql aqidasiga о`rin bо`shatib berishi yо`lidir. bu davrda fanning taraqqiyoti hamda aqlning takomillashib borishiga ishonch hukmron bо`lgan. shuning uchun klassik falsafada, nafaqat dunyo, bilish, uning usullari haqidagi, balki xudo, ishonch va diniy muammolar ham ratsionalistik ruhda talqin qilingan. qisqasi, klassik falsafa namoyandalari umumiylik haqidagi nazariy fikrlar bir butun borliq inson va uning umumiy mohiyati, jamiyat bilishning metodlari va uning umumahamiyatli tamoyillari, barcha davrlar va barcha kishilar uchun umumiy ahamiyatga ega bо`lgan ahloq normalari va hakozolar haqida munozara yuritishgan. alohidalik, konkretlik haqidagi, masalan, alohida, konkret kishilar, ularning erkinligi, huquqlari, fikrlari, iztiroblari haqidagi masalalar, umuman inson, uning mohiyati haqidagi masalaga bо`ysindirilgan edi. xullas, xix asrning о`rtalarigacha ratsionalizm ruhi hukmron bо`lgan klassik yо`nalishlar barcha falsafiy yо`nalishlarning belgilovchisi edi. xix asrning 40-50 yillaridan boshlab noklassik falsafiy yо`nalishlar yuzaga kela boshladi. bu eng avvalo …
5
vujudga kelgan noklassik ta’limotlar kiradi. shu davr mutafakkirlari klassik falsafasi asosiy-fundamental tushunchalarni tanqid ostiga oldilar, jumladan, «haqiqat», «aql» kabi tushunchalarni, hattoki falsafani fan sifatidagi predmeti va vazifasini ham qaytadan kо`rib chiqishni maqsad qilib qо`ydilar. shu davr faylasuflari «metafizika» ning umumiy, mavhum kategoriyalariga qarama-qarshi yakkalik, bevosita namoyonlik, yaqqollik tushunchalarini qо`ydilar. ob’yektiv dunyoning umumiy qonunlaridan «dalillarni», «hayotni», subyekt ongining hodisalarini tahlil qilishga о`tdilar; ratsionalizmdan, gegelning mantiqiy ta’limotidan irratsionalizmga, mutafakkirning badiiy, diniy, mifologik intuitsiyasiga о`z e’tiborini qaratdilar. umumiy farovonlikka erishishda yakka manfaatni umumiy manfaatga bо`ysindirishda ma’rifiy axloqqa qarshi yakka individning erkinligi, huquqi va g`ururini, sha’nini qо`ydilar. xix-xx asrlardagi fan yutug`larining falsafaga ta’siri boshqa fan va madaniyatdagi hodisalar fan va madaniyatga bо`lgan ta’sir falsafa rivojiga bо`lgan ta’sir xix asr. tabiiy fan sohasidagi kashfiyotlar va ular asosida qilingan texnik yangiliklar, inson hayotini sezilarli darajada farovonlashtirdi (temir yо`l, paroxod, avtomobil, aeroplan, telefon, radio, fotografiya, kino, gramofon va h.k.) xix-xx asrlar. yevropa madaniyatida ssiyentik kayfiyatni shakllanishiga ta’sir …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "eng yangi davr g`arb falsafasi"

1712994155.doc eng yangi davr g`arb falsafasi reja: 1. xix-xx asrda ijtimoiy hayotdagi о`zgarishlarning g`arb falsafasida aks etishi. 2. eng yangi davrda yevropa mamlakatlari falsafasining rivojlanishi. 3. yevropa mamlakatlari falsafasining о`ziga xos xususiyatlari va yо`nalishlari. tayanch iboralar: noklassik falsafa, ratsionallik, irratsionallik, inson falsafasi, an’anaviy va noan’anaviy falsafa. falsafa tarixida xix-xx asr alohida о`rin tutadi. bu davr falsafasi g`oyat murakkab va xilma-xil fikrlarga boy bо`lib, turlicha maktablar va qarashlarni о`z ichiga oladi. bu davrda insonlar hayotida, fan taraqqiyotida, ijtimoiy-iqtisodiy va siyosiy hayotda misli kо`rilmagan tarixiy voqealar bо`ldi. bular barchasi insonning dunyoga bо`lgan munosabatini о`zgartirib, dunyoni yangicha chuqurroq о`rg...

DOC format, 127.0 KB. To download "eng yangi davr g`arb falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: eng yangi davr g`arb falsafasi DOC Free download Telegram