xviii – xix ( 18-19 ) asr о`rtalarida tarix falsafasi

DOC 5 pages 82.0 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 82.0 KB

File type DOC

Pages 5

Updated Jun 2026

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

1353160261_39870.doc xviii â xix asr ð¾`rtalarida tarix falsafasi reja: 1. j.j. russoning ijtimoiy â siyosiy qarashlari. 2. pozitivizm. 3. k. marksning tarixiy materializmi. 4. nemis klassik falsafasining tarixiy falsafiy g`oyalari. 5. kant tarixiy â falsafiy qarashlari. ushbu fan jahon falsafiy-tarixiy tafakkurining qadimdan to hozirgi kungacha bð¾`lgan rivojlanishining asosiy omillari va yð¾`nalishlarini yoritishga qaratilgan. taqdim etilgan kurs tarixchi talabalarning nazariy â uslubiy saviyasini oshirishda jahonda rð¾`y berayotgan tarixiy jarayonlarni chuqur ð¾`rganishdagi asosiy konseptual yondashuvlar bilan tanishishda katta ahamiyat kasb etadi. hamda, â«kadrlar tayyorlash milliy dasturiâ»da kð¾`rsatib ð¾`tilgan talaba-yoshlarning tarixiy dunyoqarashini boyitish, ularda mustaqil fikrni qaror toptirish, tarixni mukammal darajada bilish, insoniyat sivilizatsiyasining yutuqlaridan va tajribasidan tð¾`la bahramand bð¾`lish, umuminsoniy qadriyatlarni anglab yetishga kð¾`maklashish va dunyo miqyosida mavjud bð¾`lgan muammolarning tarixiy ildizlarini izlab topish kabi dolzarb masalalarni ð¾`rganadi. shuningdek, âtarix falsafasi va metodologiyasiâ fani haqidagi bilimlarni qaror topshirish mavjud ilmiy adbiyotlar va zamonaviy nazariyalar hamda olib borilayotgan tadqiqot ishlarini ð¾`rganish, fan bð¾`yicha …

2 / 5

da mulohazalarâ asri uning obrð¾`siga yana obrð¾` qð¾`shadi. u âfanlarning manaviyatga tasiriâ asarida ð¾`zi yashab turgan sivilizatsiyani tengsizlik sivilizatsiyasi deb tanqid qiladi. shuningdek, u takidlay-diki, fan taraqqiyoti inson tabiatini, manaviyatini takomillashtirmaydi. albatta bu bilan u fan va madaniyatga qarshi chiqqan, deyish notð¾`g`ridir. fanga hujum qilayotganim yð¾`q, lekin ezgulikni himoya qilayapman deydi u. russo ijtimoiy muammolar va huquqsizlik, zulmining manbaini ijtimoiy tengsizlikda, yani mulkiy tengsizlikda kð¾`radi. mulkiy tengsizlik azaliy emas. u quyidagi bosqichlardan iborat. ijtimoiy tengsizlikning birinchi bosqichi â boy va kambag`alning yuzaga kelishi. davlatning kelib chiqishi bunda boylar bilan kambag`allar bitm tuzadilar. qonuniy hokimiyatninig zð¾`ravonlikka aylanishi. avval halq podisho va huquq tomonidan aldangan bð¾`lsa, zð¾`ravonlikda esa zð¾`ravon qonunlar halqni aldaydi va unga hamla qiladi. keyinchalik uning asarlari hukumat tomonidan taqib qilinia boshlandi. u hibsga olinishidan qð¾`rqib, fransiyadan qochib, shvetsariya (1762) ga keladi. russo kð¾`p yillar volterbilan bahs munozaralar yuritgan. russo faylasuflar bilan munozaralarda takidlaydiki, xudo aql va yaxshilik manbaidir . …

3 / 5

timoiy kelishuvni ishlab chiqdi. u ð¾`z ijtimoiy qarashlarida fransuz jamiyatining kambag`al fuqarolar manfaatlarini himoya qildi. shuning uchun ham russo ijodining markazida inson muammosi va ijtimoiy tengsizlik masalasi yotgan. faylasuf ijtimoiy fikrlar tarixida ð¾`zining ijtimoiy ahloqiy muammolar va tarbiya nazariyasi bilan mashxur bð¾`lgan. âyangi eloizaâ romani âemil yoki tarbiya haqidaâ gi risolalarida axloq va tarbiya masalalarini mohirlik bilan ifodalagan. russoning siyosiy ideali â tð¾`g`ridan â tð¾`g`ri demokratiyadir. unda qonunlar bevosita barcha fuqarolarning majlisida qabul qilinadi. albatta, b g`oyalarni hududiy jihatdan kichik bir davlatlarda amalga oshirish mumkin. russoning axloqiy talimoti tenglik g`oyasi va shaxs erkinligi bilan chambarchas bog`liq. bu axloq â fuqaro jasorati, respublikachining vatanparvarligidir. pozitivizm. pozitivizm g`arb falsafasida juda keng tarqalgan yð¾`nalish sifatida xix asrning 30 yillarida fransuz faylasufi ogyust kont (1798-1857) tomonidan asos solingan. pozitivizm dastlab fransiyada, sð¾`ngra angliyada va g`arbiy yevropaning boshqa mamlakatlarida rivojlandi: birinchi davr - o.kont, e.littre, e.renan, robert (fransiyada), d.s.mill, g.spenser, dj.lesevich, n.mixay-lovskiy (rossiyada), k. kattanso, …

4 / 5

, ikkinchisi â metafizik yoki mavhumlashgan, uchinchisi â pozitiv yoki ilmiydir. inson bilish jarayonida ana shu yð¾`llardan, alabatta ð¾`tadi. demak bu uslublardan uch turdagi falsafiy dunyoqarash yoki umumiy qarashlar tizimi vujudga keladi. birinchisi ijod tafakkurining boshlang`ich harakatga keluvchi nuqtasi: ikkinchisi â ð¾`tuvchanlik rolini ð¾`ynaydi: uchinchisi - aniq yakuniy holatdir. k. marksning tarixiy materializmi. karl marks (1818-1883) nemis falsafasining vakili sobiq ittifoq davrida mutlaqlashtirilgan falsafiy talimotining asoschisidir. otasi yahudiy millatiga mansub advokat bð¾`lgan. grir gimnaziyasida dastlabki malumotni olgach (1830-1835), bonn (1835-1886) va berlin (1836-1841) universitetlarida ð¾`qigan bu daqiqalarda u huquq, falsafa va tarix fanlarini ð¾`rgandi. marks ilmiy tadqiqotlari falsafa, tarix sotsiologiya, iqtisodiyot nazariyasi kabi soxalarini xam qamrab olgan edi. feyerbax materializmi marks ð¾`z talimotida gegelning dunyo dialektik tarixiy jarayon ekanligi xaqidagi tasavvurini saqlab qoladi, biroq uning ð¾`zligini moddiy turmushning rivoji tashkil qiladi, deydi. gegelni âidealistâ, marksni esa âmaterialistâ deb tasvirlash â masalani soddalashtirishdir. gegel asarlarida tarix âboshida idealizm turadi va marks …

5 / 5

lizmiâ haqida sð¾`z yuritishimiz mumkin dialektika har doim tadqiqot predmeti bilan belgilangani tufayli marks dialektikasining bayoni ham ayni paytda uning âmaterializmiâ ning bayoni bð¾`ladi. marks tabiat falsafasi bilan maxsus shug`illanmagan. âmarkschaâ tabiat falsafasi, asosan, engelsga tegishlidir. marks ð¾`z âmaterializimiâ tð¾`g`risida gapirganida, avvalo u kð¾`proq tarixiy materializmni nazarda tutadi. kapitalizm davrida yashayotgan odamlar shahar â davlatda yashayotgan odamlarga nisbatan boshqa sifatlarini namoyish qilishi mumkin. tarix â bu formativ jarayon bð¾`lib, uning vositasida insoniyat ð¾`zini rð¾`yobga chiqaradi. tarixni ð¾`rganar ekanmiz, biz insoniyat va ð¾`zimiz bilan tanishamiz, tarix shunday shakllanish jarayoniki, unda odam odamga aylanadi va tarixiy jarayonlarni boshqaradigan dialektika qonunlari â deydi marks yuqorida sanab ð¾`tilgan manolarning sð¾`nggisidagiday âmaterialistikâ bð¾`lishi kerak. marks, tarixiy formativ jarayonda hal qiluvchi rolni iqtisodiy omillar ð¾`ynaydi deb, hisoblardi. tarix â bu iqtisod tarixi, mehnat tarixi. iqtisodiy tushumdagi sifat ð¾`zgarishlari tarixini oldinga qarab borayotgan, orqaga qaytarib bð¾`lmaydigan jarayonga aylantiradi. bu orqaga qaytmaydigan formativ jarayon quyidagi iqtisodiy bosqichlardan ð¾`tadi. …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xviii – xix ( 18-19 ) asr о`rtalarida tarix falsafasi"

1353160261_39870.doc xviii â xix asr ð¾`rtalarida tarix falsafasi reja: 1. j.j. russoning ijtimoiy â siyosiy qarashlari. 2. pozitivizm. 3. k. marksning tarixiy materializmi. 4. nemis klassik falsafasining tarixiy falsafiy g`oyalari. 5. kant tarixiy â falsafiy qarashlari. ushbu fan jahon falsafiy-tarixiy tafakkurining qadimdan to hozirgi kungacha bð¾`lgan rivojlanishining asosiy omillari va yð¾`nalishlarini yoritishga qaratilgan. taqdim etilgan kurs tarixchi talabalarning nazariy â uslubiy saviyasini oshirishda jahonda rð¾`y berayotgan tarixiy jarayonlarni chuqur ð¾`rganishdagi asosiy konseptual yondashuvlar bilan tanishishda katta ahamiyat kasb etadi. hamda, â«kadrlar tayyorlash milliy dasturiâ»da kð¾`rsatib ð¾`tilgan talaba-yoshlarning tarixiy dunyoqarashini boyitish, ularda musta...

This file contains 5 pages in DOC format (82.0 KB). To download "xviii – xix ( 18-19 ) asr о`rtalarida tarix falsafasi", click the Telegram button on the left.

Tags: xviii – xix ( 18-19 ) asr о`rta… DOC 5 pages Free download Telegram