девони мавлавий юсуф сарёмий

DOC 151,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662752571.doc девони мавлавий юсуф сарёмий девони мавлавий юсуф сарёмий юсуф сарёмий ҳаёт вақтида унинг асарлари бирор мажмуага тўпланган эмас. м.муҳаммаджоно «турмуш уринишлари» китобида ёзади: «туркистоннинг атонғон ва донғи кетган шоирларидан юсуфий сарёмийнинг бундан бироз бурун вафот топғонини эшитиб, (шоирнинг-м.т.) уйига бориб қуръон ўқудуқ. шоирнинг 40 ёшларға борған бир ямоқчи ўғли отасининг алифбо тартиби билан йиққан қўлёзма «шеър мажмуа»сини олиб чиқиб бизга кўрсатди. шоирнинг кулғи (ҳажвий) шеърлари кўб бўлур эди. бунда ул кулгилардан оз топтиқ. кўби ҳамд, наът ҳам ошиқона ғазаллар эди. ўғлининг гапига қараганда: -бу шеър мажмуасини бизга 50-60 сўмга сотинг, биз бостириб тарқатайлик,-деб юрган бойлардан бор эмиш. унда бироз гаплашиб ўтириб қайтиб келдик». муродхўжа домланинг сарёмий ёш йигитлик чоғида кошғарий тажаллий деган соҳибнинг шеърдаги иқтидорини эшитиб, ўқиш ниятида йўлға чиққанлиғи ва кошғар довонига етганда қароқчилар унга тажовуз қилганлиги, бу вақтда ёш шоирнинг қўлида бир неча йилдан буён машқ қилган шеърлар тўплами бўлганлиги ҳақидаги қайдини хотирласак, масала янада равшанлашади. юқоридаги …

, 119, 120, 6028, 9072 тошбосма нусхалари сақланаётганлигини кўрдик. бундан ташқари андижон шаҳар адабиёт ва санъат музейининг «қалъа қўлёзмалар ўрганиш ва тадқиқот қилиш маркази»да ҳам №1720, 2185, 2720, 728, 799 рақамли юсуф сарёмий девонини учратдик. гарчи тошбосма нусхаларни тавсифлаш расм бўлмаса-да, девоннинг муқоваси қалин, яшил рангда эканлигини, титул варағининг атрофлари нақшинкор қилиб безатилган бўлиб, ундаги ёзувлар зар югуртирилган сиёҳда ёзилганлигини қайд этишни истардик. титул варағининг энг бошида «ва инна минаш-шуъурил ҳикуматун ва инна минал баён ул-сухран», яъни «албатта, шеърда ҳикмат бор ва албатта сўзда сеҳр бор» деган ҳадиси шариф келтирилган. ундан сўнг ноширнинг қуйидаги сўзлари келади: «лиллаҳ ил-ҳамд бу айёми фархандаи фаржомда муҳиббуш шуаро вал фузало мирзо тўлаган мулаққаб ба тавалло эҳтимом ва ғайратлари илан маъдани фасоҳату ва балоғати мусамма ба девону мавлавий юсуф сарёмий тошканд балдасинда пурсўф матбаасинда таъб ўлунди, токи сабаби дуо ва ёд овари аҳиббо бўлуб, ҳар кўрғучи шавқ аҳли ва сайр қилғучи завқ хайлилари баҳра олғайлар. …

да, девоннинг ҳижрий 1332 йилда, мелодий 1912-1913 йилларда китобат этилганлиги келиб чиқади ва ушбу мажмуанинг тасниф этилган йили янада аниқлашади. мирзо тўлаган бу «ғунча девон»ни устозининг руҳи покларини шод қилмоқ ва шеърият ихлосмандларин дуосин олмоқ ниятида тузадики, бу ҳақда шоирнинг ўзи девоннинг сўнгги саҳифаларида шундай ёзиб қолдиради: «муҳтарам аҳбобларға маълум ўлғайки, ушбу девоннинг чоп қилмоғим боиси, соҳиб девон жаноб юсуф сарёмий устодимнинг руҳларин хушнуд қилмоқдур. ва ҳам олиб ўқуғучи зотларнинг дуоларин умидида аз тавалло». девоннинг котиби ҳақида эса, 154-бетда шундай маълумот бор: «намақуҳул музнибу мулла ўтаб ибни расул муҳаммад шоший салламҳул ғани анал хафий вал жалий», яъни «кўчирди уни гуноҳкор расул муҳаммад шоший ўғли мулла ўтаб хаттотлик қилгани маълум бўлади. бундан ташқари девон ҳақида эътиборли ва эъзозли шоирлардан каримбек камий, васлий самарқандийлар таърих битганлар ва ўз таърихларида девонни чоп қилдирган ношири «жувонмард ихлосманд тавалло» ва «хати хўб» бўлган котиби мулла ўтабнинг саъйи ҳаракатларини олқишлайдилар. юқорида каримбек камийнинг девон ҳақида таърих …

иклигида ёзган «хўб» яхши шеърларини мадҳ этар экан, «дил сирларига маҳрам» бўлган сайрамлик бу шоирнинг девони чоп этилганидан унинг кўнгли тўлади. ёки девоннинг охирги саҳифаларида сидқий ҳондайлиқийнинг икки тилда битилган таърихини ўқисак, шоир «дилга ёқимли бўлган бу янги девон» чоп қилинганидан шод бўлиб, ўз тарихини «наюшайдин мужда эй дўстон» (яъни, бу хушхабарни эшитинглар, эй дўстлар) деб бошланади. байтлар давомида сидқий «жаҳоннинг харидор бўлишига» лойиқ бу китобни «ҳар кимки лутфи хушлик билан ўқиса, ундан шакару сутнинг лаззатини топади» дея кўз-кўз қилади. таърих давомида «кўп ақча сарф этуб бу ҳимматли ишни рўёбга чиқаргани қандаям яхши бўлди» деб таваллони мадҳ этади. таърихда девонга тегишли шундай туркий тилда битилган мисралар бор: қилиб зинда юсуфни ўлғон отин, жаҳон аҳлиға айлади шуҳра гир. дуо бирла сидқий қилиб сўзни бас, таваллони мадҳида чекғил нафир. тавалло йил яшотиб, худоё анинг, жаҳон аҳлига номини қил шаҳир. мунинг котибин сўрсаларки, отин эрур мулла ўтаб хатти беназир. шоир мисраларидан девон котиби …

60 мисрани ташкил этади. қуйидаги жадвалга эътибор беринг: № жанрлар тури ўзбек тилида форс-тожик тилида жами сони мисра сони мисра сони мисра 1 ғазаллар 115 2386 16 320 131 2706 2 қитъа 3 14 2 10 5 24 3 рубоий 8 32 2 8 10 40 4 фард 13 26 10 20 23 46 5 мухаммас 19 820 6 245 25 1065 6 таржиъбанд 1 84 - - 1 84 7 марсия таржибанд 1 108 - - 1 108 8 таърих 5 118 - - 5 118 9 марсия 5 265 1 22 6 287 10 мусаддас 2 84 1 38 3 122 11 муножот 1 45 - - 1 45 12 қасида - - 1 42 1 42 кўринадики, бошқа лирик шоирлар каби сарёмий девонининг ҳам асосий қисмини ғазал ташкил этади. сарёмий ғазал жанрини мазмунан бойитди, уни янги воситалар, оригинал ибора, радиф ва қофиялар билан безади: бўлса бу кеча …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "девони мавлавий юсуф сарёмий"

1662752571.doc девони мавлавий юсуф сарёмий девони мавлавий юсуф сарёмий юсуф сарёмий ҳаёт вақтида унинг асарлари бирор мажмуага тўпланган эмас. м.муҳаммаджоно «турмуш уринишлари» китобида ёзади: «туркистоннинг атонғон ва донғи кетган шоирларидан юсуфий сарёмийнинг бундан бироз бурун вафот топғонини эшитиб, (шоирнинг-м.т.) уйига бориб қуръон ўқудуқ. шоирнинг 40 ёшларға борған бир ямоқчи ўғли отасининг алифбо тартиби билан йиққан қўлёзма «шеър мажмуа»сини олиб чиқиб бизга кўрсатди. шоирнинг кулғи (ҳажвий) шеърлари кўб бўлур эди. бунда ул кулгилардан оз топтиқ. кўби ҳамд, наът ҳам ошиқона ғазаллар эди. ўғлининг гапига қараганда: -бу шеър мажмуасини бизга 50-60 сўмга сотинг, биз бостириб тарқатайлик,-деб юрган бойлардан бор эмиш. унда бироз гаплашиб ўтириб қайтиб келдик». муродхўжа домланинг ...

Формат DOC, 151,5 КБ. Чтобы скачать "девони мавлавий юсуф сарёмий", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: девони мавлавий юсуф сарёмий DOC Бесплатная загрузка Telegram