qo’shma gapni o’qitish usullari

DOC 45,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405748833_56466.doc qo’shma gapni o’qitish usullari reja: 1. maktab darsliklarida qo’shma gap tasnifining berilishi. 2. bog’langan qo’shma gap va unda teng bog’lovchilarning qo’llanishini o’rgatish yo’llari 3. ergashgan qo’shma gap va uning turlari, bosh va ergash gapni bog’lovchi vositalarni tushuntirish 4. bog’lovchisiz qo’shma gapni bog’langan va ergashgan qo’shma gaplar bilan taqqoslab o’rgatish. 5. ko’chirma gapli qo’shma gapni o’rgatish usullari tayanch tushunchalar qo’shma gap – ikki yoki undan ortiq sodda gapning o’zaro grammatik va mazmuniy munosabatidan tashkil topgan va ohang tugalligiga ega bo’lgan butunlik murakkab qo’shma gap – turli bog’lovchi vositalar yordami bilan o’zaro bog’langan uch va undan ortiq gaplarning bir butunligi nisbiy so’zlar – qo’shma gap tarkibidagi sodda gaplarni bog’lashga xizmat qiluvchi so’roq va ko’rsatish olmoshlari ko’makchili qurilma – ergash gapni bosh gapga bog’lovchi shuning uchun, shu sababli, shu bois kabi birliklar ko’chirma gap – birovning aynan keltirilgan yoki o’zining hech o’zgarishsiz nutqqa olib kirilgan gapi. 9-sinf ona tili darsligida (n.mahmudov, a.nurmonov, …

’langan qo’shma gaplar tuzish, ularni ma’nodoshi bilan almashtirish singari topshiriqlar bajarilishi mumkin. o’quvchilarda nuqtalar o’rniga teng bog’lovchilardan mosini qo’yib gaplarni ko’chirish, qismlarni goh-goh, dam-dam, ba’zan-ba’zan, yo-yo singari ayiruv bog’lovchilari bilan biriktirib, ma’noda qanday o’zgarish sezilganligini aniqlash kabi mustaqil ishlar tavsiya etiladi. bog’langan qo’shma gap turlaridan biri sifatida qaralayotgan bo’lsa, esa so’zlari yordamida bog’langan qo’shma gapni o’tishda quyidagi misol keltiriladi va unda qisman chog’ishtirish-qiyoslash mazmuni mavjudligi ta’kidlanadi. rejadagi ishni bajara olmayapman, sen bo’lsa faqat dam olaylik deysan. oy tunda kerak, aql esa kunda kerak. bog’langan qo’shma gap quyidagicha tahlil qilinadi: 1.qo’shma gap tarkibidagi sodda gaplar va ularning mazmun jihatidan bog’lanishi. 2.sodda gaplarning bog’lanish yo’li, bog’lovchilarning turi. 3.sodda gaplar orasida qo’llangan tinish belgilari 4.gap bo’laklari namuna: urushdan boylar manfaat topdi, ammo kambag’allar xonavayron bo’ldi. 1) ikki sodda gap (qism) bor: urushdan boylar manfaat topdi, kambag’allar xonavayron bo’ldi: zidlash munosabati mavjud. 2.sodda gaplar o’zaro vergul bilan ajratilgan; 3) gap bo’laklarini aniqlash: boylar – …

qo’shma gap” tushunchasini sharhlay olishlari, ergash gapli qo’shma gaplarda qaysi gap boshqa bir gapni to’ldirib, aniqlab kelishi haqida xulosa chiqarishlari, ergash gapli qo’shma gapni kengaygan birikmali sodda gapga aylantira olishlari lozim. ergash gapni bosh gapga bog’lashda turli grammatik vositalardan foydalanish masalasiga alohida e’tibor qaratiladi. darslikda ergashgan qo’shma gaplarni ularda ishtirok etgan bog’lovchi vositalariga ko’ra quyidagi turlarga bo’lingan. 1.ergashtiruvchi bog’lovchili ergashgan qo’shma gap (chunki, negaki, go’yo, agar, toki) 2.ko’makchili qurilmalar yordamida ergashgan qo’shma gap (shuning uchun, shu sababli, shu tufayli) 3.deb so’zi yordami bilan ergashgan qo’shma gap 4.shart mayli qo’shimchasi yordami bilan ergshgan qo’shma gap (sa) 5.ko’rsatish olmoshi yordamida ergashgan qo’shma gap 6.nisbiy so’zlar vositasida ergashgan qo’shma gap (kim – u, kimning – uning, qayerda – shu yerda) maktabda ergash gapning ega, kesim va to’ldiruvchi kabi turlarini o’rgatishdan maqsad o’quvchilarning bog’lanishli nutqini o’stirishdir. bunday nutq ko’nikmasi, odatda, grammatikadan o’tilgan nazariy ma’lumotlarni muntazam ravishda amalda qo’llash, mashq qilib ko’rish orqali hosil qilinadi. …

ro bog’lovchilarsiz, ohang yordamidagina birikadi. bunday gaplar orasida yozuvda vergul, ikki nuqta, nuqtali vergul va tirelar qo’yiladi. bog’lovchisiz qo’shma gapning bog’langan va ergashgan qo’shma gaplarga o’xshash tomonlarini o’quvchilarga tushuntirish uchun bog’lovchilarni ishtirok ettirib gap tuzish va ularni bog’lovchisiz qo’shma gaplarga yoki ergashgan qo’shma gaplarga aylantirish mashqlari o’tkaziladi. eshik ochildi va xonaga rassom kirib keldi. eshik ochildi, xonaga rassom kirib keldi. eshik ochildi, chunki xonaga rassom kirib keldi. bog’lovchisiz qo’shma gaplar quyidagicha tahlil qilinadi: 1.qo’shma gap tarkibidagi qismlar va ularning mazmun jihatidan bog’lanishi. 2.qismlarning bog’lanish yo’li. 3.qismlar orasida qo’llangan tinish belgilari. 4.gap bo’laklari. qalandarov smetani o’qimasdan ovozga qo’ymoqchi bo’lgan edi, saida unga majlis raisi borligini eslatdi. (a.q.) 1) gapdagi qismlar (yani sodda gaplar) qalandarov smetani o’qimasdan ovozga qo’ymoqchi bo’lgan edi – 1-gap; saida unga majlis raisi borligini eslatdi – 2-gap; qiyoslash mazmuni bor. 2) ohang orqali bog’langan; 3) ohang yozuvda vergul bilan ifodalangan; 4) gap bo’laklarini aniqlash; qalandarov – ega, ovozga …

miy o’rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o’quv dasturi. ona tili. adabiyot. o’zbek tili (ta’lim boshqa tillarda olib boriladigan maktablar uchun) . toshkent. “sharq” nashriyot–matbaa konserni. 1999-yil,1-maxsus son. 2.o’zbekiston pespublikasining “ta’lim to’g’risidagi qonuni”. 1997-y 29-avgust. 3.b.to’xliyev, m.shamsiyeva, t.ziyadova. “o’zbek tili o’qitish metodikasi” toshkent. “yangi asr avlodi” nashriyoti. 2006-y. 4.a.g’ulomov, m.qodirov “ona tili o’qitish metodikasi” toshkent. “universitet” nashriyoti. 2001-y. 5. “o’zbek tilining asosiy imlo qoydalari” toshkent. “o’qituvchi” nashriyoti 1995-y. 6.y.g’ulomov, i.rasulov, h.rustamov, b.mirzaahmedov. “o’zbek tili o’qitish metodikasi” toshkent. “o’qituvchi” nashriyoti 1975-y. 7.o.roziqov, m.mahmudov, b.adizov, a.hamroyev “ona tili didaktikasi” toshkent. “yangi asr avlodi nashriyoti” 2005-y.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qo’shma gapni o’qitish usullari"

1405748833_56466.doc qo’shma gapni o’qitish usullari reja: 1. maktab darsliklarida qo’shma gap tasnifining berilishi. 2. bog’langan qo’shma gap va unda teng bog’lovchilarning qo’llanishini o’rgatish yo’llari 3. ergashgan qo’shma gap va uning turlari, bosh va ergash gapni bog’lovchi vositalarni tushuntirish 4. bog’lovchisiz qo’shma gapni bog’langan va ergashgan qo’shma gaplar bilan taqqoslab o’rgatish. 5. ko’chirma gapli qo’shma gapni o’rgatish usullari tayanch tushunchalar qo’shma gap – ikki yoki undan ortiq sodda gapning o’zaro grammatik va mazmuniy munosabatidan tashkil topgan va ohang tugalligiga ega bo’lgan butunlik murakkab qo’shma gap – turli bog’lovchi vositalar yordami bilan o’zaro bog’langan uch va undan ortiq gaplarning bir butunligi nisbiy so’zlar – qo’shma gap tarkibidagi sodda...

Формат DOC, 45,5 КБ. Чтобы скачать "qo’shma gapni o’qitish usullari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qo’shma gapni o’qitish usullari DOC Бесплатная загрузка Telegram