punktuatsiya o’qitish masalalari

DOC 44,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1405745933_56435.doc punktuatsiya o’qitish masalalari reja: 1. punktuatsiya va uni sintaksisga bog’lab o’rgatish – bosh masala. 2. punktuatsiyani o’rgatishda diktantning ahamiyati. 3. punktuatsiyani tilshunoslikning stilistika bo’limi bilan bog’lab o’rgatish. 4. o’quvchilarning yozma ishlarida uchraydigan punktuatsiyon xatolarning xillari va ularni bartaraf etish yo’llari. 5. punktuatsiya o’qitishda ko’rgazmali qurollardan foydalanish. tayanch tushunchalar punktuatsiya - tinish belgilari haqidagi tilshunoslik bo’limi punktuatsiya tamoyillari – tinish belgilari qo’llashda ma’lum ilmiy asoslarga amal qilish punktuatsiya mashqlari – o’quvchilarga tinish belgilarining qoidalarini o’rgatish maqsadida o’tkaziladigan turli mashqlar punktuatsion savodxonlik – tinish belgilarini yozma nutqda tog’ri qo’llay olish malakasiga ega bo’lish. punktuatsiya tinish belgilari haqidagi qoidalar yig’indisi bo’lib, u fikrni yozuvda to’g’ri ifodalashga va o’zgalarning fikrini tog’ri anglatishga yordam beradi. ona tili darslarida sintaksis bo’limini o’rgatish punktuatsiya bilan birgalikda olib boriladi. punktuatsiyasiz sintaksisni o’rganib bo’lmaydi. maktabda punktuatsiya boshlang’ich sinflarda o’qitila boshlanib,8-9-sinflarda muntazam o’rgatiladi. 8-sinfda punktuatsiya o’rgatish darak, so’roq, buyruq, istak gaplar hamda his-hayajon gaplarga bog’lab, ularda nuqta, so’roq va …

shunday tahlil qiladi: - bu gapda uyushiq bo’laklar (olma, anor, nok, uzum) va ulardan so’ng umumlashtiruvchi bo’lak (hamma mevalar) mavjud bo’lganligi sababli vergullar va tire qo’yilyapti. darsda yana quyidagi sintaktik- punktuatsion tahlil o’tkazish mumkin. o’quvchi biror matnni aytib beradi, o’quvchilar tinish belgilarini mustaqil qo’yadilar. matn yozib bo’lingach, o’quvchilar tinish belgilarining qo’yilishi sababini izohlaydilar. ko’pincha o’quvchilar gapni sintagmalarga ajratishda va gapdagi sintagmalar orasida vergulning qo’yilgan yoki qo’yilmagan o’rinlarida yanglishadilar. gapdagi sintagmalar har doim ham vergul bilan ajratilavermaydi: mening kichik ukam / qo’qon davlat pedagogika inistitutida / bilimlarni chuqur egallamoqda. bu gapda uchta sintagma bo’lib, uni o’qishda uch marta pauza bo’ladi, lekin bu pauzalr hech qanday tinish belgisi bilan ajratilmaydi. punktuatsiya mashqlaridan yana biri o’quvchilarning o’zi, punktuatsiya qoidasiga mos keladigan misollar totib, tinish belgilarining ishlatilish sababini tushuntirishdir. masalan, 8-sinfda gap bo’laklari sanalmaydigan kiritma, undalma kabi mavzular o’tib bo’lingach, o’qituvchi bu mavzuga oid misollar topishni o’quvchilarga topshiradi. hamda tinish belgilarining ishlatilish o’rinlari izohlanadi. …

xato qilishlari mumkin o’rinlarini eslatib, ayirim punktuatsiya qoidalarini ta’kidlaydi va undan so’ng diktovka qiladi. nazorat diktantida esa bir necha tinish belgilarini o’z ichiga olgan matn tanlab olib, uni diktovka bilan yozdiriladi. bunday diktant oraqali o’qituvchi o’quvchilarning umumiy punktuatsion savodxonligini sinab ko’radi. punktuatsiya bilan bog’liq ish turlaridan yana biri stilistik mashqdir. bunday mashq nutq o’stirish bilan ham bog’lab olib boriladi. o’quvchi bir sintaktik konstruksiyani boshqasi bilan almashtiradi: 1.uyushiq bo’lakli gaplarga umumlashtiruvchi so’z qo’yib, tinish belgilarini to’g’ri ishlatish. bahorda hamma qushlar: laylaklar, chittaklar, bulbullar uchib keladi. laylaklar, chittaklar, bulbullar – hamma qushlar bahorda uchib keladi. 2.bog’langan qo’shma gapni ergash gapli qo’shma gapga aylantirish va uning aksi: bahor keldi va gullar ochildi. bahor kelgach, gullar ochildi. 3.sodda yoyiq gapni qo’shma gapga aylantirishi va buning aksi: ko’rinishidan uning juda mamnunligini sezdim. ko’rinishidan shuni sezdimki, u juda mamnun. 4.o’zlashtirma gapni ko’chirma gapga, ko’chirma gapni esa o’zlashtirma gapga aylantirish “men ertaga kutubxonaga boraman”,-dedi anvar. anvar ertaga …

bo’ladi. agar o’quvchi tinish belgisini ortiqcha qo’ysa, u tinish belgisini asosiz qo’yaverishiga odatlanib qo’lgan bo’ladi. o’quvchilarning punktuatsion xatolarini tahlil qilishga bag’ishlangan ish turlari juda foydalidir. unda o’quvchilarning punktuatsion xatolari ko’rsatilibgina qolmay, uning sabablari ham tushuntiriladi, qoida va ta’riflar eslanadi, amaliy-ijodiy mashqlar bajartiriladi. shundagina o’quvchilar tinish belgilarini qo’llashga ongli ravishda yondashadilar. darsni ko’rgazmali o’quv qurollaridan foydalanib o’tish punktuatsiyani o’zlashtirishni yengillashtiradi. punktuatsiya darslarini ko’rgazmali qurollarning eng ko’p qo’llanadigan turi – jadval va sxemalar yordamida o’tish mustahkamlash darslari uchun ham juda muhimdir. masalan, o’quvchilarga biror punktuatsiya qoidasiga mos keladigan sxema chizib ko’rsatiladi va bu sxema qaysi punktuatsiya qoidasiga tegishli ekanligi so’ralib, unga mos misollar topish vazifa qilib topshiriladi. , chunki . biz kitobni sevamiz, chunki u bilim manbaidir. yuqoridagi sabab ergash gapli qo’shma gap bo’lib, ergash gap tarkibida kelgan chunku ergashtiruvchisi bog’lovchisidan oldin vergul qo’yilyapti. foydalanilgan adabiyotlar 1.umumiy o’rta ta’limning davlat ta’lim standarti va o’quv dasturi. ona tili. adabiyot. o’zbek tili (ta’lim boshqa …

toshkent. “yangi asr avlodi nashriyoti” 2005-y. 8.n. mahmudov, a. nurmonov, a. sobirov, v. qodirov, z. jo’raboyeva. ona tili. 5 – sinf uchun darslik. toshkent “ma’naviyat” 2004- y. 9.ne’matov, a. g’ulomov, m. qodirov, m.abduraimova. ona tili. 6 – sinf uchun darslik. toshkent. “o’qituvchi” 2003- y. 10.ne’matov, a. g’ulomov, m.abduraimova, m. qodirov. ona tili. 7 – sinf uchun darslik. toshkent. “o’qituvchi” 2000- y.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "punktuatsiya o’qitish masalalari"

1405745933_56435.doc punktuatsiya o’qitish masalalari reja: 1. punktuatsiya va uni sintaksisga bog’lab o’rgatish – bosh masala. 2. punktuatsiyani o’rgatishda diktantning ahamiyati. 3. punktuatsiyani tilshunoslikning stilistika bo’limi bilan bog’lab o’rgatish. 4. o’quvchilarning yozma ishlarida uchraydigan punktuatsiyon xatolarning xillari va ularni bartaraf etish yo’llari. 5. punktuatsiya o’qitishda ko’rgazmali qurollardan foydalanish. tayanch tushunchalar punktuatsiya - tinish belgilari haqidagi tilshunoslik bo’limi punktuatsiya tamoyillari – tinish belgilari qo’llashda ma’lum ilmiy asoslarga amal qilish punktuatsiya mashqlari – o’quvchilarga tinish belgilarining qoidalarini o’rgatish maqsadida o’tkaziladigan turli mashqlar punktuatsion savodxonlik – tinish belgilarini yozma nutqda tog’ri...

Формат DOC, 44,5 КБ. Чтобы скачать "punktuatsiya o’qitish masalalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: punktuatsiya o’qitish masalalari DOC Бесплатная загрузка Telegram