ona tili darslarida tinish belgilariga doir bilimlarni shakllantirish yo'llari

DOCX 38 pages 4,8 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 38
reja: kirish…………………………………………………………………………….3 i bob. tinish belgilarini o‘rganishning ilmiy nazariy asoslari...............................................................................................................6 1.1. tinish belgilarining tarixi va rivojlanishi …………..……………………….6 1.2. o‘zbek tilida tinish belgilarining turlari va vazifalari ……………………11 1.3. tinish belgilarining imlo qoidalaridagi o‘rni………………………………17 ii bob. boshlang‘ich sinf ona tili darslarida tinish belgilarini o‘rgatish metodikasi…………………………….......22 2.1.ona tili darslarida tinish belgilarini o‘rgatish metodikasi…………………22 2.2. boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga tinish belgilarni o‘rgatishda zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish ………………………………….......28 xulosa…………………………………………………………………………33 foydalanilgan adabiyotlar……………………………...................35 foydalanilgan elektron adabiyotlar………………………...36 ilovalar………………………………………………………………………37 kirish kurs ishining dolzarbligi: ona tili bu har bir millatning iftixori, yurtning borligini bildirib turuvchi eng asosiy manbasi sanaladi. til bu - shu millatning tafakkur manbai, har bir yurt fuqarosining gʻururi, yurtdagi ma’naviy boyliklarning koʻzgusi hisoblanadi. abdulla avloniy bobomiz aytganlaridek: “har bir millatning dunyoda borligʻini koʻrsatadurgan oyinai hayoti til va adabiyotidur. milliy tilni yoʻqotmak millatning ruhini yoʻqotmakdur”. yangilanish yoʻlida shiddat bilan rivojlanib borayotgan oʻzbekistonning bugungi bosqichida – milliylik kasb etgan, yuksalish talablaridan kelib chiqqan holda, hozirda ona tilimizga boʻlgan e’tibor va …
2 / 38
vchilarning yozma nutq madaniyatini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi. zamonaviy ta’lim tizimida o‘quvchilarning imlo va tinish belgilaridan to‘g‘ri foydalanish ko‘nikmalarini shakllantirish ustuvor vazifalardan biri hisoblanadi. ona tili darslari fan o‘qituvchilari tomonidan puxta o‘ylangan, ma’lum tizimga solingan, o‘quvchilar aqliy bilimlarini charxlaydigan bo‘lishi lozim. zotan, “milliy dastur”da ko‘zda tutilgan asosiy masala – o‘zbekistonning kelajagi bo‘lgan barkamol avlod, komil insonni tarbiyalab voyaga yetkazish jamiyatning oldida turgan muhim vazifadir. “o‘n bir yillik o‘qishdan iborat umumiy o‘rta ta’lim majburiydir. ta’limning bu turi boshlang‘ich ta’limni (1-4-sinflar) qamrab oladi hamda o‘quvchilarning fanlar asoslari bo‘yicha muntazam bilim olishlarini, ularda bilim o‘zlashtirish ehtiyojlari, asosiy o‘quv-ilmiy va umummadaniy bilimlarni, milliy va umumbashariy qadriyatlarga asoslangan ma’naviy-axloqiy fazilatlarni mehnat ko‘nikmalarini, ijodiy fikrlash va atrof-muhitga ongli munosabatda bo‘lishni va kasb tanlashni shakllantiradi.” kelajagimiz bo‘lgan yosh avlod bilim egallashda boshlang‘ich ta’limda ona tili fanlarni chuqur, ongli tarzda o‘zlashtirishlari muhim sanaladi. shunday ekan, bugungi kun talablaridan kelib chiqqan holda boshlang‘ich ta’limdagi fanlarni o‘tishda jahon andozalariga …
3 / 38
hining maqsadi: ona tili darslarida tinish belgilarini o‘rgatish orqali og‘zaki va yozma, nutq boyligini oshirish, imlo qoidalariga, dts talablariga javob beradigan, adabiy-estetik tafakkurini kamol toptirish hamda o‘quvchilarni mustaqil fikrlashga o‘rgatishdan iborat. kurs ishining vazifalari: - tinish belgilarining tarixi va rivojlanishini o‘rganish; - o‘zbek tilida tinish belgilarining turlari va vazifalari haqida ma’lumotlar to‘plash; - ona tili darslarida tinish belgilarini o‘rgatish metodikasi haqida o‘rganish; - boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga tinish belgilarni o‘rgatishda zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanishni targ‘ib qilish. kurs ishining obyekti: o‘quvchilarga tinish belgilarini o‘rgatish orqali ular nutqini va imlo qoidalarini o‘stirish va topshiriqlar tizimni ishlab chiqish. kurs ishining predmeti: ona tili darslarida mashq va matnlarda tinish belgilarini o‘rgatish jarayoni. kurs ishining metodlari: - nazariy tahlil - pedagogik, psixologik va lingvistik adabiyotlarni o‘rganish - empirik tadqiqot - dars kuzatuvi, anketalar, suhbatlar o‘tkazish - eksperimental ish - yangi metodlarni sinab ko‘rish va samaradorligini baholash - qiyosiy tahlil - turli metodlarning samaradorligini solishtirish - pedagogik …
4 / 38
h belgilari yozuv tarkibida semantik va grammatik funksiyalar bajarish uchun qo‘llanmas-da, lekin ma’lum darajada jumlalarning intonatsion sifatlarini o‘zida aks ettirgan. o‘z navbatida, tinish belgilarining og‘zaki nutqda namoyon bo‘lishi, albatta, ohang kabi murakkab prosodik hodisa bilan uzviy bog‘liq. jahon tilshunosligida punktuatsion belgilarning shakllanish tarixi va evolyutsiyasiga nazar tashlanganda, dastlab tinish belgilarining prototiplari sifatida bo‘shliq (interval)lar tanlangan. xususan, “qadimgi yunonlar antik davrda so‘zlarni bo‘shliqlar bilan ajratib, jumlalarning boshinini katta harf bilan yozishni qo‘llaganlar”. tinish belgilari oraliq masofani ifodalashdan tashqari, oddiy belgilar, shuningdek, ba’zi tipografik belgilarni anglash, o‘qish va tushunish, kerakli o‘rinlarda sukut qilish hamda ovoz chiqarib o‘qish kabi so‘zlardagi turli aksentema va melodikalar bilan uyg‘unlashgan. tinish belgilari - muayyan tilda yozma nutqni toʻgʻri, ifodali, mantiqli bayon qilishda, uni ixchamlashda, yozma nutq qismlari (gap boʻlaklari)ning oʻzaro mantiqiy grammatik munosabatlarini koʻrsatish uchun xizmat qiladigan muhim grafik vositalar. tinish belgilari markaziy, asosiy belgilar tizimiga (harflar va tinish belgilari) mansub boʻlib, u qoʻshimcha, yordamchi belgilar tizimidan …
5 / 38
uzilishi va intonatsion jihatini aniqlashga yordam berishdir. punktuatsiya – ijtimoiy hodisa davrlar o‘tishi yozuv madaniyatining o‘sishi bilan punktuatsiya ham o‘zgarib takomillashib bordi. davrlar o‘tishi, yozuvning taraqqiysi va yozuv madaniyatining o‘sishi bilan punktuatsiya ham o‘zgarib, takomillashib boradi. yozuvda dastlab qo‘llanilgan tinish belgilarning qo‘yilish o‘rni, usuli, vazifalari hozirgidek aniq va murakkab bo‘lmagan. masalan, dastlab yulduzcha va romba tipidagi 10 dan ortiq ishoralar nuqta o‘rnida ishlatilgan. xix asrning oxiriga kelib, yozuvda hozirgi nuqtaning qo‘llanilishi qat’iylashgach, ular nuqtalikdan chiqqan. demak davr talabiga bog‘liq holda punktuatsion sistema o‘zgarib boradi, mukammallashadi. shuningdek, punktuatsiya va punktuatsion sistema tillararo har xildir. punktuatsiya ayrim xalqlar yozuvida oldinroq ayrimlarida esa nisbatan keyinroq paydo bo‘lgan. masalan, ingliz tili punktuatsion sistemasida o‘n ikkita tinish belgi bor. ularda apostrof va defislar ham tinish belgi sanaladi. o‘zbek tilida esa 10ta tinish belgi mavjud. punktuatsion sistema rus yozuvida xviii asrda, o‘zbek yozuvida esa xix asrning ikkinchi yarmidan keyin vujudga kelgan. hozirgi oʻzbek yozuvida tinish belgilari …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "ona tili darslarida tinish belgilariga doir bilimlarni shakllantirish yo'llari"

reja: kirish…………………………………………………………………………….3 i bob. tinish belgilarini o‘rganishning ilmiy nazariy asoslari...............................................................................................................6 1.1. tinish belgilarining tarixi va rivojlanishi …………..……………………….6 1.2. o‘zbek tilida tinish belgilarining turlari va vazifalari ……………………11 1.3. tinish belgilarining imlo qoidalaridagi o‘rni………………………………17 ii bob. boshlang‘ich sinf ona tili darslarida tinish belgilarini o‘rgatish metodikasi…………………………….......22 2.1.ona tili darslarida tinish belgilarini o‘rgatish metodikasi…………………22 2.2. boshlang‘ich sinf o‘quvchilariga tinish belgilarni o‘rgatishda zamonaviy pedagogik texnologiyalardan foydalanish ………………………………….......28 xulosa…………………………………………………………………………33 foydalanilgan adabi...

This file contains 38 pages in DOCX format (4,8 MB). To download "ona tili darslarida tinish belgilariga doir bilimlarni shakllantirish yo'llari", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili darslarida tinish belg… DOCX 38 pages Free download Telegram