ona tili darslarida tinish belgilariga doir bilimlarini shakllantirish

DOCX 32 pages 70,4 KB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 70,4 KB

Fayl turi DOCX

Pages 32

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

mavzu:boshlang'ich sinf o'quvchilarini ona tili darslarida tinish belgilariga doir bilimlarini shakllantirish reja: i kirish: punktuatsiya bu tinish belgilari haqida qanday yig`indisidir. ii asosiy qism: 1. tinish belgilarini o'rgatish metodikasi 2.tinish belgilariga doir bilimlarni shakllantirish 3.gapda tinish belgilarini ishlatilishi 4. boshlang'ich sinf o'quvchilariga sintaksis va punktuatsiyani birgalikda o'rgatish iii xulosa: boshlang`ich sinf darslarida tinish belgilarining muhim ahamiyatga egadir. kirish ona tili darslari fan o’qituvchilari tomonidan puxta o’ylangan, ma’lum tizimga solingan, o’quvchilar aqliy bilimlarini charxlaydigan bo’lishi lozim. zotan, “milliy o‘quv dastur”da ko’zda tutilgan asosiy masala – o’zbekistonning kelajagi bo’lgan barkamol avlod, komil insonni tarbiyalab voyaga yetkazish jamiyatning oldida turgan muhim vazifadir. “o’n bir yillik (1-11- sinflar) o’qishdan iborat umumiy o’rta ta’lim majburiydir. ta’limning bu turi boshlang’ich ta’limni (1-4-sinflar) qamrab oladi hamda o’quvchilarning fanlar asoslari bo’yicha muntazam bilim olishlarini, ularda bilim o’zlashtirish ehtiyojlari, asosiy o’quv-ilmiy va umummadaniy bilimlarni, milliy va umumbashariy qadriyatlarga asoslangan ma’naviyaxloqiy fazilatlarni mehnat ko’nikmalarini, ijodiy fikrlash va atrof-muhitga ongli munosabatda …

2 / 32

ya’ni punktuatsiyaning o'rni juda katta. punktuatsiya - bu tinish belgilarining tog'ri ishlatilishi haqidagi qoidalar yig'indisi. punktuatsiya yozuv orasidagi aloqaning muhim vositalaridan biri sanaladi. punktuatsiya tinish belgilarining ishlatilishi haqidagi qoidalar yig’indisidir. “punktuatsiya ham yozuv kabi kishilar orasidagi aloqaning muhim vositalaridan biri sanaladi”11. boshlang’ich sinflarda to’rtta tinish belgisi: gap oxirida nuqta, so’roq, undov belgisi hamda uyushiq bo’lakli gaplarda vergulning ishlatilishi haqidagi qoidalar o’rgatiladi. boshlang’ich sinflarda o’rgatiladigan tinish belgilari kam bo’lishiga qaramay, o’qituvchi har bir sinfda tinish belgilari ustida muntazam ish olib borishi zarur. kichik yoshdagi o’quvchilarni tinish belgilari bilan tanishtirishda o’qituvchi, avvalo, ularning yozma nutqda ishlatilishi va o’rnini ko’rsatadi. tinish belgisi fikrni to’g’ri, boshqalarga tushunarli qilib ifodalash uchun muhim ekanini tushuntiradi. masalan, nuqtaning roli bilan elementar tarzda tanishtirish uchun gaplarga ajratilmagan (tinish belgilari qo’yilmagan) yaxlit matn o’qitiladi; o’quvchilar bunday matnni o’qish va mazmuniga tushunish qiyin ekanligiga ishonch hosil qiladilar. punktuatsiya semantik, sintaktik va intonatsion qoidaga asoslanadi. bu uch asos bir-biriga o’zaro ta’sir …

3 / 32

a ko’ra, 3-5 gapli kichik matnni gaplarga ajratadilar va ular o’rtasidagi to’xtam (pauza) qilish hikoya mazmunini yaxshi tushunishga yordam berishiga ishonch hosil qiladilar. ular gapni to’g’ri talaffuz qilishini o’rgana boshlaydilar. bu gap oxiriga nuqta qo’yilishi bilan tanishtirish uchun mazmuniy va intonatsion asos yaratadi. bolalarni gapni o’qishga oldindan tayyorlash uchun chizmadan foydalaniladi. masalan, bolalar gap tuzadilar, undagi so’zlarni sanaydilar va o’qituvchi rahbarligida chiziqlar bilan belgilaydilar: biz ertakni sevamiz._____ _____ ______ . ovqat pishdi.____ _____ . o’qituvchi quyidagi mazmunda tushuntiradi: – og’zaki nutqda bir gapni ikkinchisidan pauza (to’xtam) bilan ajratamiz (har bir gapni talaffuz qilib ko’rsatadi). kitoblarda, gazetalarda gapning tugaganini, ovozni pasaytirish va pauza qilish kerakligini ko’rsatish uchun alohida belgi – nuqta ishlatiladi. bir necha darsdan so’ng o’quvchilar gaplarni o’qiy boshlaydilar. ular nuqta pasaytirish, pauza qilishga belgi ekanini tushunadilar. kesma harflardan gap tuzishda albatta nuqtali kartochkalardan foydalaniladi. o’quvchilar gapni yozganda o’qituvchi nuqta qo’yishni eslatadi, ishni tekshiradi. gapning oxiriga nuqta qo’yilmasa, xato hisoblanadi. …

4 / 32

a tinish belgilari haqidagi nazariy tushunchalar chuqurlashtiriladi. shu vaqtdan boshlab o’quvchilar gap oxiriga tinish belgilari sintaktik asosda qo’yilishini anglay boshlaydilar. “darak gap” mavzusini o’rganish bilan bog’liq holda nuqta qo’yilishi, “so’roq gap” mavzusi bilan bog’liq holda so’roq belgisi va “undov gap” mavzusini o’rganish bilan bog’liq holda undov belgisining qo’yilishi o’rgatiladi. 4-sinfda o’quvchilar “gapning uyushiq bo’laklari” mavzusi o’rganilganda sanash ohangi bilan bog’langan bo’laklarda vergulning vazifasi bilan tanishadilar.o’qituvchi ikki gapni o’qib taqqoslash bilan nuqta va vergulda ohangning qanday berilishini ko’rsatadi. masalan, biz ona tilimizni sevib o’rganamiz (gap oxirida ovoz pasayadi, pauza qilinadi). men, ra’no, alisher boshqa tillarni ham sevib o’rganyapmiz (men, ra’no, alisher so’zlaridan so’ng ovoz bir oz pasayadi, xabarning davom etishi seziladi). o’quvchilar uyushiq bo’lakli gap tarkibidagi uyushiq bo’laklarning ammo, lekin, biroq so’zlari bilan bog’langanda vergulning ishlatilishini ham amaliy o’rganadilar. boshlang’ich sinflarda o’quvchilar har xil mashqlarni ishlash orqali tire va ikki nuqtaning ishlatilishi bilan amaliy tanishadilar. savod o’rgatish davridayoq o’qituvchi o’quvchilar e’tiborini …

5 / 32

rib boradi. o’quvchilarga tinish belgilarin ishlatish qoidalarini to’la singdirish, ularni tinish belgilarini o’z o’rnida ongli ishlatishga o’rgatish maqsadida sintaktik-punktuatsion tahlil, tinish belgilari tushirib berilgan matnning tegishli tinish belgilarini qo’yish, ta’kidiy eslatish diktanti, bayon va inshoda tinish belgilarining ishlatilishini izohlash kabi mashqlardan foydalaniladi. ona tili darslarini o’qish darslari bilan bog’lash sintaksis va punktuatsiya elementlari ustida ishlashning metodik shartlaridan biri hisoblanadi. o’quvchilar bu darslarda sintaksis sohasidagi bilimlariga asoslangan holda ifodali o’qish, so’zni aniq ishlatish, o’z fikrlarini grammatik to’g’ri shakllantirishga o’rganadilar. shunday qilib, boshlang’ich sinf o’quvchilarining gap haqidagi elementar bilimlari og’zaki va yozma nutqda gapdan ongli foydalanishni ta’minlaydi. ona tili darslarida o’quvchilarni grammatik tushunchalar bilan tanishtirish jarayonida ularda to’g’ri yozuv malakasi ham shakllantiriladi va imlo qoidasini o’zlashtirishga asos solinadi. imlo qoidalari bir so’znigina emas, balki umumiylik mavjud bo’lgan butun so’zlar guruhining yozilishini tartibga soladi. bu xususiyati bilan u qoida xat yozuvchini har bir so’zni yodda saqlash, xotirlashdan qutqaradi va qoidaga amal qilib, belgilangan …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "ona tili darslarida tinish belgilariga doir bilimlarini shakllantirish"

mavzu:boshlang'ich sinf o'quvchilarini ona tili darslarida tinish belgilariga doir bilimlarini shakllantirish reja: i kirish: punktuatsiya bu tinish belgilari haqida qanday yig`indisidir. ii asosiy qism: 1. tinish belgilarini o'rgatish metodikasi 2.tinish belgilariga doir bilimlarni shakllantirish 3.gapda tinish belgilarini ishlatilishi 4. boshlang'ich sinf o'quvchilariga sintaksis va punktuatsiyani birgalikda o'rgatish iii xulosa: boshlang`ich sinf darslarida tinish belgilarining muhim ahamiyatga egadir. kirish ona tili darslari fan o’qituvchilari tomonidan puxta o’ylangan, ma’lum tizimga solingan, o’quvchilar aqliy bilimlarini charxlaydigan bo’lishi lozim. zotan, “milliy o‘quv dastur”da ko’zda tutilgan asosiy masala – o’zbekistonning kelajagi bo’lgan barkamol avlod, komil insonni tarbiya...

This file contains 32 pages in DOCX format (70,4 KB). To download "ona tili darslarida tinish belgilariga doir bilimlarini shakllantirish", click the Telegram button on the left.

Tags: ona tili darslarida tinish belg… DOCX 32 pages Free download Telegram