metodik adabiyotlardan foydalangan holda tinish belgilarining ishlatilishi taqdimoti

PPTX 16 стр. 859,2 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 859,2 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

oriental unversiteti bt(s)207-guruh talabasi karimova muhayyoning ona tili o`qish savodxonligi va uni oʻqitish metodikasi fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu:mеtodik adabiyotlardan foydalangan holda tinish bеlgilarining ishlatilishi bilan tanishtiriladigan hamda imlo ustida ishlash imkoniyati mavjud mashq matеriallari ustida ishlash. reja: 1. tinish bеlgilarining ishlatilishi bilan tanishtiriladigan darslarni tashkil etish. 2. tinish bеlgilarini o’rgatishda sintaktik-punktuatsion tahlil. 3. tinish bеlgilarini qo’llash bilan bog’liq xatolar va ularni tuzatishga oid ishlar. tinish bеlgilarining ishlatilishi bilan tanishtiriladigan darslarni tashkil etish. boshlang’ich ta’limda ona tili o’qitishning eng muhim va eng murakkab vazifalaridan biri fikrni ifodalashda gap va unda qo’llaniladigan tinish belgilaridan ongli foydalanish ko`nikmasini shakllantirish sanaladi. maktabda bu vazifa asosan, sintaksis elementlarini o’rgatish darslari bilan birgalikda amalga oshiriladi. o’zbek tilida jami o’nga yaqin tinish belgisi mavjud bo’lib, ularni nutqda qo’llanish qonun-qoidalarini o’rganuvchi bo’lim “punktuatsiya” deb yuritiladi. tinish belgilarining qo’llanilishini belgilab beradigan qonun-qoidalar ma’lum prinsiplar asosida yaratilgan. nutqda tinish belgilarini o’rinli qo’llanilishida quyidagi prinsiplarga amal qilinadi: punktuatsiyaning mazkur prinsiplari tinish …

2 / 16

limda tinish bеlgilarining ishlatilishi bilan tanishtiriladigan darslar, asosan, 4-sinfda tashkil etiladi. bunda ifodali o’qish, logik urg’u ustida ishlash, sintaksis elementlari ustida ishlash, yozma mashqlar, yozma ishlar hamda sintaktik-punktuatsion tahlillardan foydalangan holda tashkil etish mumkin. maktabda punktuatsiya o’qitishni boshlang’ich sinflardayoq boshlanishining o’ziga xos o’rni va ahamiyati bor. kichik yoshdagi o’quvchilarga ona tili o’qitishning bosh maqsadidan kelib chiqqan holda aytish mumkinki, ularning og’zaki va yozma nutqini shakllantirish va rivojlantirishda, o’z fikrini boshqalarga to’g’ri tushuntirish va boshqalarning fikrini to’g’ri anglashda, o’quvchilarda orfoepik, orfografik hamda punktuatsion savodxonlikni oshirishda tinish belgilarini o’rgatish katta ahamiyat kasb etadi. qolaversa, ta’limning ilk bosqichida olingan har qanday bilim ta’limning keyingi bosqichlarida poydevor bo’lib xizmat qiladi. umuman olganda, maktabda punktuatsiya elementlarini o’qitishni to’g’ri yo’lga qo’yishning ta’limiy ahamiyati juda katta: tinish belgilari gapda ifodalangan fikrning mazmun-mohiyatini to’liq ochib beradi; tinish belgisi matnni qismlarga bo’lib ko’rsatadi; tinish belgisi qo’llanilmagan matn mazmunini noto’g’ri izohlanishining oldini oladi; o’quvchilarda turli janrdagi asarlarni ifodali o’qish texnikasi …

3 / 16

hqlar asosida o’quvchilar o’rganayotgan har bir tinish belgilarining qo’yilish sabablari va ularni og’zaki nutqda ma’lum intonatsiya bilan ajratish ko’nikmasini egallaydi. sintaktik-punktuastion tahlilni quyidagi ko’rinishlarda o’tkazish mumkin o’qituvchi ma’lum matnni doskaga diktovka orqali yozib, undagi tinish belgilarini o’quvchilarga mustaqil ravishda punktuatsiya qoidalariga ko’ra qo’yishni topshiradi; o’qituvchi ma’lum bir matn tarkibidagi gaplarni ketma-ket tinish belgilari bilan bog’liq (intonatsiya, pauza, logik urg’u kabi) qoidalarga amal qilgan holda og’zaki o’qiydi va o’quvchilardan har bir gapda qanday tinish belgilari qo’yilishini aniqlashni topshiradi; o’qituvchi doskaga biror matnni to’liq, ya’ni tinish belgilari qo’yilgan holda yozadi va o’quvchilar bilan birgalikda har bir tinish belgisining qo’yilish sababi punktuatsion qoidalar asosida izohlanadi; tinish belgilari tushirib berilgan matnning tegishli tinish belgilarini qo’yish. mashqning bu turi tinish belgilarining ishlatilishini o’rgatishda yaxshi samara beradi. bunday mashqlarning qulay tomoni shundaki, bunda maktab darsligida berilgan o’quvchilarga avvaldan tanish bo’lgan matnlardan va yoki o’qituvchi tomonidan tuzilgan qisqa matnlardan ham foydalanish mumkin. o’quvchilar mazkur matnni to’liq yozib …

4 / 16

dts va dastur talabiga ko’ra to’g’ri tanlash zarur. yozma ishlarni o’tkazishda ikki vazifa amalga oshiriladi: yozma ishni (masalan, diktantni) yozdirish; yozma ishni punktuatsion jihatdan tahlil qilish. bu ishlarning har biriga kamida bir soat vaqt ajratish lozim. uzluksiz ta’limning nafaqat dastlabki bosqichi o’quvchilarida, qolaversa, yuqori sinf o’quvchi (ba’zi o’qituvchi)larida, hatto otmda tahsil olayotgan talabalarning aksariyatida ham orfografik xatolarga nisbatan punktuatsion xatolarga ko’p yo’l qo’yayotganining guvohi bo’lamiz. bunga sabab qilib quyidagilarni ko’rsatib o’tishni joiz deb bildik: tinish bеlgilarini qo’llash bilan bog’liq xatolar va ularni tuzatishga oid ishlar. ona tili dasturida punktuatsiya o’qitishga yetarlicha soat ajratilmagan; maktab darsliklarida punktuatsiya o’qitishga oid maxsus mavzular deyarli yo’q; boshlang’ich sinflarda tinish belgilarini o’rganishga oid mavzular “tor” doirada, ya’ni sintaksis mavzulari ichida qisman o’tiladi; boshlang’ich sinf o’qituvchi (yoki o’quvchi)lari uchun punktuatsiya qoidalarini o’rgatuvchi maxsus qo’llanma yo’q; ona tili darslari davomida o’tkazilgan yozma ishlar tahlilida o’quvchilarni punktuatsion xatolari ustida ishlashiga talab darajasida ahamiyat berilmaydi. tinish belgilarini zaruriy o’rinda …

5 / 16

iqcha qo’llayveradi. tinish belgilarini almashtirish. ma’lumki, tinish belgilarini qo’llashda intonatsiya, ohang birlamchi, mazmun, mantiq ikkilamchi sanaladi. tinish belgilarini tushirib qoldirish agar o’quvchi zaruriy tinish belgilarini matnning bir-ikki o’rnida ishlatmasdan, qolgan o’rinlarda to’g’ri qo’llasa-da, baribir xato hisoblanadi. chunki boshlang’ich ta’limda tinish belgining bor yo’g’i to’rt turi (nuqta, vergul, undov, so’roq, qisman tire va ikki nuqta) o’rgatiladi, ularni yetarli darajada ishlatilish o’rni, sababi va maqsadini anglashi va ongli ravishda qo’llay olishi shart. o’quvchilarning punktuatsion xatolarini aniqlabgina qolmay, ularni bartaraf etish yo’llarini ham ko’rib chiqish kerak. jumladan, o’quvchilarning tinish belgilarini ishlatilishida yo’l qo’ygan xatolari ustida ishlash uchun maxsus tahlil, izohlash, analiz darslarini o’tkazish mumkin. bunda o’qituvchi har bir o’quvchining individual xatolarini aniqlab, ularning har biri bilan birgalikda analiz qilinadi, ularning o’zigagina xos maxsus topshiriqlar berib, xatolarining asl mohiyati tushuntiriladi. nazorat ishida yo’l qo’ygan xatolarini o’zlari topib, aniqlab izohlashi natijasida o’quvchilarda punktuatsion savodxonlik yanada mustahkamlanadi. xulosa tinish belgilarining to'g'ri ishlatilishi va imlo qoidalariga rioya …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "metodik adabiyotlardan foydalangan holda tinish belgilarining ishlatilishi taqdimoti"

oriental unversiteti bt(s)207-guruh talabasi karimova muhayyoning ona tili o`qish savodxonligi va uni oʻqitish metodikasi fanidan tayyorlagan taqdimoti mavzu:mеtodik adabiyotlardan foydalangan holda tinish bеlgilarining ishlatilishi bilan tanishtiriladigan hamda imlo ustida ishlash imkoniyati mavjud mashq matеriallari ustida ishlash. reja: 1. tinish bеlgilarining ishlatilishi bilan tanishtiriladigan darslarni tashkil etish. 2. tinish bеlgilarini o’rgatishda sintaktik-punktuatsion tahlil. 3. tinish bеlgilarini qo’llash bilan bog’liq xatolar va ularni tuzatishga oid ishlar. tinish bеlgilarining ishlatilishi bilan tanishtiriladigan darslarni tashkil etish. boshlang’ich ta’limda ona tili o’qitishning eng muhim va eng murakkab vazifalaridan biri fikrni ifodalashda gap va unda qo’llaniladigan ti...

Этот файл содержит 16 стр. в формате PPTX (859,2 КБ). Чтобы скачать "metodik adabiyotlardan foydalangan holda tinish belgilarining ishlatilishi taqdimoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: metodik adabiyotlardan foydalan… PPTX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram