таржима мутахассислигига кириш курсининг мазмуни ва мундарижаси

DOC 57,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403180635_43751.doc мавзу: таржима мутахассислигига кириш курсининг мазмуни ва мундарижаси www.arxiv.uz таржима мутахассислигига кириш курсининг мазмуни ва мундарижаси таржима мутахассислигига кириш курсининг мақсади назарий билимлар ва амалий кўникмаларга таяниб, талабаларни чет тилининг ёзма ва оғзаки таржималарига хос ҳусусиятлари билан т ништиришдан иборат. мазкур курс талабанинг оғзаки ва ёзма таржимада касбий билим кўникмаларини ҳосил қилиш ва ривожлантиришни кўзда тутади. таржима – бу юксак бадиий ижоддир. ижод бўлганда ҳам баъзан аслият муаллифига нисбатан кўпроқ изланиш ва машаққат чекишни тақозо этади. таржима лисоний, адабий-эстетик ҳодиса, сўз санъатидир. таржимон эса ижодкордир. миллатлар ўртасида ўзаро алоқа қилишга эҳтиёж кучайгани сари таржимачилик фаолияти ҳам кенгайиб бораверади. «тиллардан тилларга таржима қилиш мумкинлигини асослайдиган нарса шуки, жаҳон ҳалқлари гарчи турли-туман тилларда сўзлашсалар ҳам, аммо уларнинг таффакур қонунлари бир ҳилдир», деб ёзади таржимашунос олим ғ.саломов. таржима кўп соҳали, сертармоқ ва мураккаб ҳодиса. таржиманинг бош хоссаси уни бошқа тил воситалари билан қайта яратишдан иборат. ижодий жараён сўз санъати эканлиги ҳаммага аён. …

асосий маҳсули ва сифати ҳам зотан шунга боғлиқдир. таржима қилинаётган матн ёки нутқнинг қандайлигидан қатъий назар бир тилдан бошқа бир тилга таржима қилиш учун умумий бўлган иккита ҳолат мавжуд: 1. даставвал таржима қилиш учун мўлжалланган асарни тушуниш, унинг жанрини аниқлаш ва таҳлил қилиш лозим. бу жараён она тилида амалга оширилади. 2. асар ўгирилаётган тилда мувофиқ ифода воситаларини топиш зарур. буларга бадиий сўз, сўз бирикмалари, грамматик шакллар киради. 10 таржима тушунчасининг маъноси жуда кенг. бир тилдан иккинчи тилга бадиий адабиёт, драматик ва насрий асарлар, фаннинг турли-туман соҳаларига доир илмий ва илмий–оммавий китоблар, дипломатия ҳужжатлари, расмий қоғозлар, сиёсий арбобларнинг мақолалари ва нотиқларнинг нутқлари, газета материаллари, бошқа-бошқа тилларда сўзлашувчи, таржимоннинг хизматига мухтож бўлган кишиларнинг суҳбатлари таржима қилинади, кинофильмлар ўгирилади. асл нусхада ифодаланган фикр бўлак тилда ҳам худди аслиятдагидай тўла, аниқ ва таъсирчан бўлиши лозим. бундан ташқари, таржима ўша асар ўгирилган тилнинг андозасига мос, мувофиқ бўлиши даркор. таржима – форсча «тарзабон» сўзидан арабийлашиб ўзгарган. …

нусхани эгаллаш, сақлаш ва етказишдир, лекин янги асар яратишдан иборат эмас. таржиманинг моҳияти эса, қайта яратишдан иборатдир. «ижодий жараён ёки санъат ҳисобланган таржимадан махсус фан ҳисобланмиш таржимашуносликни бир-биридан фарқламоқ лозим. таржима назариясининг вазифаси – асл нусха билан таржима ўртасидаги нисбат қонуниятларини кузатишдан, алоҳида хусусий ҳарактердан таржима ҳодисаларидан туғилган хулосаларни илмий маълумотлар асосида умумлаштиришдан ҳамда таржимачилик амалиётига билвосита таъсир ўтказиш, унинг сифатини яхшилашдан иборат» (ғ.саломов. таржима назариясига кириш. –т., 1978, 149-150). ҳалқлар бир-биридан нима билан фарқланади. миллатнинг энг асосий белгиларидан бири тил эканлиги маълум. чунки муайян бир ҳалққа мансуб бўлган ҳамма одамлар ўзлари учун она тили ҳисобланган тилда сўзлашадилар. бироқ дунёда қанча ҳалқ бўлса, тилларнинг сони ҳам шунча деб хулоса чиқаришга асос бўлмайди. бошқача айтганда, ҳалқлар сони билан тилларнинг сони ҳамма вақт ҳам бир-бирига мутаносиб бўлавермайди. чунки бир қанча ҳалқлар бир тилда сўзлашишлари ҳам мумкин. масалан, инглиз тилида фақат инглизларнинг ўзларигина эмас, балки ер куррасининг турли қисмларида яшовчи бошқа ҳалқлар ҳам, …

йди. таржима – бу фақат алоқа воситасигина эмас, балки ўзига хос лисоний-услубий ва терминологик бойитишнинг қудратли омили ҳам ҳисобланади. айниқса, ҳозирги даврда ҳалқлар ўртасида ҳамкорлик, ҳамжиҳатлик, ўзаро ва ҳар томонлама алоқалар ниҳоятда жадаллашиб, зўрайиб бораётган асрда кўп миллатли маданиятнинг таржимасиз тараққий этишини тасаввур қилиш қийин. таржима - умумдавлат иши. янги авлодни тарбиялашда адабиёт ва таржима ҳам шунчалик давлат аҳамиятига молик ишдир. республикамиз ҳозирги пайтда ялпи саводхон ўлка, ривожланган қишлоқ хўжалиги, юксак маданияти, адабиёт ва санъатга эга бўлган ўлка ҳисобланади. бугунги ўзбек китобхони нафақат ўз классик ва рус адибларининг асарларини ўқиб ундан баҳра олмоқда, қолаверса, таржима туфайли жаҳон дурдоналаридан ҳам баҳраманд бўлмоқда. бу борада бизнинг ёзувчиларимиз таржимачилик соҳасида ҳам баракали меҳнат қилмоқдалар. таржимада бир-бирига зид қонунлар асосан 4 тани ташкил қилади: 1. таржима назарияси қандай бўлмоғи керак. адабиётшунослик асосига қурилиши керакми ёки тилшунослик замирида ривожланиши керакми? 2. таржиманинг ҳусусияти қандай бўлмоғи лозим: асар ҳижжалаб, сўзма-сўз таржима қилиниши керакми ёки эркин ижодий …

ўлиб ўтган лингвистик таржима назариясига бағишланган симпозиумда таржима масалалари а.д.швейцер қўйган тарзда эмас, балки бошқачароқ йўналишда муҳокама қилинди. булар қуйидагилардан иборат: 1. икки ёки бир нечта тилда лисоний ва услубий унсурларнинг эквивалентлик (муқобил) муносабатларини ўрганиш. 2. таржима жараёнининг қонуниятлари тамойилларини ишлаб чиқиш. 3. таржималар матнини таҳлил қилиш схемаларини (андозаларини) яратиш. таржимашунослик фани умумфилологик аспектда ўрганилади. у тилшунослик, адабиётшунослик, стилистика фанлари билан узвий боғлиқ. таржимашунослик фани – таржима қонуниятлари, таржима қилиш тамойилларини ўрганадиган филологик фан ҳисобланади. иттифоқимизда таржима назарияси ўз тараққиётининг илк онлариданоқ икки тармоқда ривожлана бошлади: биринчидан: к.чуковский бошлаб берган бадиий таржима назарияси. иккинчидан: ўша йилларда к.чуковский билан ҳамкорликда, кейинчалик алоҳида яратилган а.федоровнинг таржиманинг лингвистик назариясидир. биринчи назария диққат эътиборида бадиий таржима эстетикаси, таржимани сўз санъатининг бир кўриниши деган муаммо турса, иккинчидан, таржима умумий тилшунослик, лексикология, грамматика, айрим тиллар стилистикаси билан боғлиқ равишда ёритилади. ҳар иккита муаммо ўз йўлида ривожланиши кескин мунозарага сабаб бўлади. а.реформатскийнинг 1952 йилда эълон қилинган «таржиманинг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "таржима мутахассислигига кириш курсининг мазмуни ва мундарижаси"

1403180635_43751.doc мавзу: таржима мутахассислигига кириш курсининг мазмуни ва мундарижаси www.arxiv.uz таржима мутахассислигига кириш курсининг мазмуни ва мундарижаси таржима мутахассислигига кириш курсининг мақсади назарий билимлар ва амалий кўникмаларга таяниб, талабаларни чет тилининг ёзма ва оғзаки таржималарига хос ҳусусиятлари билан т ништиришдан иборат. мазкур курс талабанинг оғзаки ва ёзма таржимада касбий билим кўникмаларини ҳосил қилиш ва ривожлантиришни кўзда тутади. таржима – бу юксак бадиий ижоддир. ижод бўлганда ҳам баъзан аслият муаллифига нисбатан кўпроқ изланиш ва машаққат чекишни тақозо этади. таржима лисоний, адабий-эстетик ҳодиса, сўз санъатидир. таржимон эса ижодкордир. миллатлар ўртасида ўзаро алоқа қилишга эҳтиёж кучайгани сари таржимачилик фаолияти ҳам кенгайиб бо...

Формат DOC, 57,5 КБ. Чтобы скачать "таржима мутахассислигига кириш курсининг мазмуни ва мундарижаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: таржима мутахассислигига кириш … DOC Бесплатная загрузка Telegram