узбек ёзувидаги утказилган реформалар

DOC 64,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1402997224_43171.doc ызбекистон республикаси олий ва www.arxiv.uz ўзбек ёзувидаги ўтказилган реформалар режа: 1. араб ёзувидаги ислоҳотлар. 2. лотин ёзувига ўтилиши. 3. лотин ёзувидаги ислоҳотлар. 4. рус ёзувига ўтилиши. 5. рус ёзувида ўтказилган ислоҳотлар. 6. хулоса. биз юқорида айтиб ўтганимиздек, ислом динини қабул қилган кўпчилик туркий халқлар, шу жумладан ўзбек халқи ҳам 14 аср давомида араб ёзувидан фойдаланиб келган эди. бу ёзувда 32 та ҳарф мавжуд. xix асрнинг 70-йилларида хоразимда, кейинчалик ўрта осиёнинг бошқа бир қатор шаҳарларида литографик усулда китоб нашр қиладиган босмахоналар осилган ва араб ёзувида жуда кўп диний ва дунёвий китоблар нашр этилиши йўлга қўйилган эди. бироқ араб ҳарифларига асосланган ёзув ўзбек тили товушлари системасини ёзувда ифодалаш учун жуда яроқли алифбо эмас эди. иккинчидан араб ҳарифларининг сўздаги ўрнига қараб турли шаклларда ёзилиши, айниқса икки шаклли ҳарфлардан кейин келган ҳарфларнинг ёзилиши умумий қоидага тўғри келмаслиги ёш авлоднинг саводини чиқаришда анча қийинчилик туғдирар эди. шунинг учун бу ёзувни ислоҳ қилиш ва уни …

аклифни маъқуллаган: 1. араб ёзувида мавжуд турт шаклнинг биттаси-сўз бошидаги қисми қолдирилсин ва қолган шакллари бекор қилинсин. 2. қуйидаги 8 та ҳарф (__________________________) алифбо тартибидан чиқарилсин ва таркибида шу ҳарфлар иштирок этадиган арабий сўзларда ўша ҳарфлар ўрнида алифбо таркибида қолдирилган ҳарф ёзилсин. 3. унли ва ундош товушларни ифодалаш учун алоҳида-алоҳида ҳарфлар жорий этилсин. 4. ундош товушларни ифодалаш учун 23 та, унлиларни ифодалаш учун 6 та ҳарф борлиги эътироф этилсин. бироқ ўзбек алифбоси ва орфографияси атрофидаги муҳокама ва мунозаралар съезддан кейин ҳам тўҳтамаган. ва ниҳоят 1923 йил 3-9 октябрь кунлари бухоро шаҳрида орфографияга бағишланган конференция чақирилган ва бунда 23 та ундош товушни ифодаловчи ҳарф ва унли товушни ифодаловчи 6 та ҳарфдан иборат ўзбек алифбоси қабул қилинган. унли товушларни ифодаловчи ҳарфлар қуйидагилар эди: __ (е), __ (и), __ (ў), __ (у), __ (а), __ (о). имлонинг бу янги қоидаси борасидаги конференция қарори 1923 йил 12 октябрь куни туркистон республикаси маориф комиссари а.каримов …

о қоидасида асосий принцип қилиб фонетик принцип қабул қилинган эди. ёзувда туркий тилларга хос бўлган сингармонизм қонунияти ўз аксини топган эди ва ёзувда 9 та унли товушни ифодаловчи ҳарф мавжуд эди. лекин ўзбек тили орфографияси масалаларига бағишланиб, 1934 йил январь ойида тошкентда чақирилган республика съезди қарори билан учта товушни ифодаловчи ъ, э, ў, ҳарфлари алифбо таркибидан чиқарилган. съезд қарори ўзбекистон марказий ижрокўми президиуми томонидан 1934 йил март ойида тасдиқланган. 1939 йилга келиб, рус графикасига асосланган янгиалифбога ўтиш масаласи кўтарилган. ўзбекистонда министрлар советида янгиалифбо масаласида комиссия ташкил этилган ва унга академик т.қориниёзий раислик қилган. ўзбекистон олий советининг iii сессиясида 1940 йил 8 май куни рус графикаси асосидаги янги ўзбек алифбоси тасдиқланган. бу билан боғлиқ ҳолда ўзбек орфографиясининг янги қоидаси тузилган ва у ўзбекистон совнаркоми қошидаги янги алифбо бўйича тузилган ҳукуматкомиссияси томонидан маъқулланган. 1952 йилда фа тил ва адабиёт институтида ўзбек тили орфографияси масаласига бағишланган конференция уюштирилган. бунда ўзбек орфографиясининг янги қоидалари …

узбек ёзувидаги утказилган реформалар - Page 4

узбек ёзувидаги утказилган реформалар - Page 5

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "узбек ёзувидаги утказилган реформалар"

1402997224_43171.doc ызбекистон республикаси олий ва www.arxiv.uz ўзбек ёзувидаги ўтказилган реформалар режа: 1. араб ёзувидаги ислоҳотлар. 2. лотин ёзувига ўтилиши. 3. лотин ёзувидаги ислоҳотлар. 4. рус ёзувига ўтилиши. 5. рус ёзувида ўтказилган ислоҳотлар. 6. хулоса. биз юқорида айтиб ўтганимиздек, ислом динини қабул қилган кўпчилик туркий халқлар, шу жумладан ўзбек халқи ҳам 14 аср давомида араб ёзувидан фойдаланиб келган эди. бу ёзувда 32 та ҳарф мавжуд. xix асрнинг 70-йилларида хоразимда, кейинчалик ўрта осиёнинг бошқа бир қатор шаҳарларида литографик усулда китоб нашр қиладиган босмахоналар осилган ва араб ёзувида жуда кўп диний ва дунёвий китоблар нашр этилиши йўлга қўйилган эди. бироқ араб ҳарифларига асосланган ёзув ўзбек тили товушлари системасини ёзувда ифодалаш учун жуда яроқли...

Формат DOC, 64,5 КБ. Чтобы скачать "узбек ёзувидаги утказилган реформалар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: узбек ёзувидаги утказилган рефо… DOC Бесплатная загрузка Telegram