савод ургатиш методикаси

DOC 188,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1403349190_45058.doc савод ўргатиш методикаси режа: 1. савод ургатиш методикасининг илмий асослари 2. савод ўргатиш методларининг қиёсий – танқидий тахлили. 3. савод ўргатишда аналитик-синтетик товуш методи 4. савод ўргатиш жараёни 5. савод ўргатиш машқларининг асосий турлари 6. савод ўргатиш даврида ўқувчилар нутқини ўстириш 7. савод ўргатиш жараёнида ёзувга ўргатиш. 8. савод ўргатиш даврида ўқиш ва ёзув дарслар ўқиш ва ёзиш – нутқ фаолиятининг тури. мактабда ўқитиш элементар ўқиш ва ёзишга ўргатишдан бошланади. "алифбе" га асосланган ҳолда қисқа муддатда ўқувчилар ўқишга, ёзишга ўргатилади, сўнг ўқиш ва ёзиш кўникмаси такомиллаштирилади, бора— бора малакага айлантирилади . малака мустаҳкамланади, автоматлаштирила борилади. мактабда ўқитишнинг муваффақияти савод ўргатишнинг қандай ташкил этилганлигига боглиқ. ўқиш ва ёзиш малакаси - нутқга оид малака. ўқиш ва ёзиш малакаси нутқ фаолиятининг- бошқа турлари билан ҳам боглиқ. малаканинг шаклланиши учун бир фаолият бир неча марта такрорланиши лозим. шундай экан, савод ўргатиш жараёнида бола жуда кўп ўқиши ва ёзиши зарур. ўқиш учун ҳам, ёзиш …

ндан керакли- ўрганилаётган товуш ажратилиб олинади, таҳлил қилинади, ўрганиладиган ҳарф билан синтезланади. ҳозирги ўзбек тилида 6та унлилар системаси : а, о, ў, у, и, э. савод ўргатишда товуш – ҳарф билан таништириш унлилардан бошланади. е- ҳарфи сўз ва бўгин бошида ўрта кенг лабланмаган унли ўрнида ва ундошдан кейин ёзилади. савод ўргатишда олдин сўз бошида келадиган –е (е) сўнг ундошдан кейин келадиган –е ўргатилади. -о ҳарфи ўзбекча , умуртқий сўзларда қуйи кенг , лабланган о товишини ифодалайди, русча интернасинал сўзларда ургусиз бўгинда –а тарзида (ботаника) - ў товуши каби (тўнна )қисқа –и тарзида ( ректир ) талаффуз қилинади. шунинг учун бу унлили сўзлар савод ўргатиш давридан сўнг ўқув жараёнига киритилади . ўзбек тилида 24 ундош товуш бор. шулардан 3 таси ҳарф бирикмаси, 24 ундош товуш 23 ҳарф билан белгиланади. ундошларни ўргатишда ҳам муайян тартибга, талабга асосланилади. алифбо даври сонор- овозли (овоздор) товушларни ўргатишдан бошланади. лекин -нг сонор ундоши н ва г …

ошиқади, бироқ ўқитувчи айтишга йул қўймайди, ўқитувчи ундан бўгинни айтишни талаб қилади. ўқувчи иккинчи ҳарфни эслаб кўргунча биринчиси эсдан кўтарилади, ёки уларни қўшиб бўгин, бўгиндан сўз ҳосил қилгунча ўқиш жараёни сустлашади. 2. кўпинча бола ўқиётган қаторни йуқотиб қўяди, ҳарфни, бўгинни, сўзни қайта ўқишига тўгри келади. ўқувчининг диққати кенгайган сари бўгин ва сўзни бутунлигича идрок эта бошлайди. 3. ўқишни энди ўрганаётган бола ўқиётган матн мазмунини ўзлаштирмайди, чунки сўзни қандай ўқишга куч беради-да, сўз маъносига эътибор бермайди. дарсликдаги расмлар, ўқитувчининг саволлари, кўргазмали қуроллар онгли ўқишларини таъминлайди. 4. тажрибасиз китобхон сўзни биринчи бўгинига ёки расмга қараб топади. бу ҳато ўқишга олиб келади. бу ҳатонинг олдини олиш учун сўз бўгинлаб ўқитилади, сўзни бўгин-товуш томондан таҳлил қилишга, товуш -ҳарф томондан анализ ва синтез қилишга диққат қаратилади. ўқишни муваффақиятли эгаллашлари учун ўқувчиларнинг идроки, хотираси, тафаккури ва нутқини ўстиришга катта эътибор бериш керак. савод ўргатишда фонематик эшитиш қобилиятларини ўстириш, товуш аниқ талаффуз қилишга ўргатиш, товушни ажратиш кўникмасини …

т: бир неча йилдан бери ўқиётган болалар мактаб хонага янги келган болага бир неча кичик — кичик сурани огзаки ёдлатган. бола айтаётган сурадаги сўзларининг маъносини тушунмай, ураларни бирин-кетин ёдлаб олган, бу орада тахминан бир йилга яқин вақт ўтган. шундан кейин араб алфавити ёдлатила бошлаган; бола уйидан хар икки томони рандаланиб силлиқланган махсус тахта олиб келган. мактабдор тахтанинг бир томонига қора сиёх билан 28 та арабча ҳарфнинг ёлгиз шаклини алфавит тартибида бандларга бўлиб ёзиб берган. мактабдор биринчи банддаги ҳарфларнинг номини алиф, бе, те, се деб айтган; бола домлага эргашиб такрорлаган; айта олмаса, домла яна айтган ва шуни яхшилаб ўрганишни вазифа қилиб топширган. бола биринчи бандни ёдлаб олгач, иккинчи бандни шу тариқа ёдлаган ва х. болалар 28 ҳарф номини 5-6 ойда зўрга билиб олганлар. улар ҳарфларнинг номини ёдлаб олсалар ҳам, қайсиси бе, қайсиси се эканини кўрсатиб бера олмаганлар. айрим домлалар, отинойилар ёш болаларнинг эслаб қолишига ёрдам бериш мақсадида ҳар бир ҳарф учун …

а у унлисини қўшиб айтиш зарурлигини кўрсатади. демак, арабча матнларни ўқиш учун "зеру забар"ни билиш жуда зарур бўлган, аммо ўқишга ўргатиш англаб ўқишга асосланмагани учун, болалар мим забар ма мим зер ми, мим пеш му деб ёдлаганлар, "зеру забар"нинг моҳиятини англамаганлар. 3-босқич. бўгинларни қўшиш. эски мактабда бўгинларни қўшиш "абжад" билан бошланган. мактабдор тахтанинг иккинчи томонига араб тили алфавитидаги 28 та ҳарф жамланган 8 сўзни "зеру забар" билан ёзиб берган. болалар бу 8 та сўзни бирин-кетин хижо усулида ўқиб ёдлаб олганлар. масалан, абжад сўзи алифга забар қўйиб, бе га уриштирилса, аб; жим га забар қўйиб, долга уриштир қилса, жал; буларнинг иккисидан абжад хосил булган каби. абжаддан кейин эски мактаб ўқув китоби бўлган "ҳафтияк"ка ўтилган. "ҳафтияк"даги суралар ҳам "абжад"даги каби ҳижо усулида ўқитилган. болалар "ҳафтияк"нинг бир бетини ҳижо усулида ўқиш учун жуда кўп вақт ва куч сарфлаганлар. сўзни ҳижо усулида ўқишда аввал сўздаги биринчи ундош ҳарфнинг номини, кейин иккинчи ундош ҳарфнинг номини …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "савод ургатиш методикаси"

1403349190_45058.doc савод ўргатиш методикаси режа: 1. савод ургатиш методикасининг илмий асослари 2. савод ўргатиш методларининг қиёсий – танқидий тахлили. 3. савод ўргатишда аналитик-синтетик товуш методи 4. савод ўргатиш жараёни 5. савод ўргатиш машқларининг асосий турлари 6. савод ўргатиш даврида ўқувчилар нутқини ўстириш 7. савод ўргатиш жараёнида ёзувга ўргатиш. 8. савод ўргатиш даврида ўқиш ва ёзув дарслар ўқиш ва ёзиш – нутқ фаолиятининг тури. мактабда ўқитиш элементар ўқиш ва ёзишга ўргатишдан бошланади. "алифбе" га асосланган ҳолда қисқа муддатда ўқувчилар ўқишга, ёзишга ўргатилади, сўнг ўқиш ва ёзиш кўникмаси такомиллаштирилади, бора— бора малакага айлантирилади . малака мустаҳкамланади, автоматлаштирила борилади. мактабда ўқитишнинг муваффақияти савод ўргатишнинг қандай ташкил ...

Формат DOC, 188,0 КБ. Чтобы скачать "савод ургатиш методикаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: савод ургатиш методикаси DOC Бесплатная загрузка Telegram