араб ва ўзбек тилларининг грамматик қурилиши ҳақида умумий қиёсий маълумот

DOC 57.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1405915426_56920.doc араб ва ўзбек тилларининг грамматик қурилиши ҳақида умумий қиёсий маълумот режа: 1. икки тил грамматик қурилиши ҳақида умумий қиёсий маълумот. 2. ёзув ва имло ҳақида умумий маълумот. 3. араб ва ўзбек тилларининг фонетик қурилиши. 4. дифтонглар. ўзаро фарқланувчи фонемалар. тушунчалар ва таянч иборалар: 1. жинс ва келишик; 2. грамматик маънолар, ёрдамчи сўзлар; 3. тусланиш системаси; 4. сўзлар, морфемалар. араб тили сомий тиллар оиласининг жанубий шаҳобчасига оид бўлиб, у ўз генеологик тараққиётида уч босқични босиб ўтди: қадимги араб тили, классик адабий араб тили ва замонавий адабий араб тили. грамматик хусусиятларига кўра араб тили флектив тиллар гуруҳига мансуб, бироқ у маълум даражада агглютинативлик хусусиятларини ҳам сақлаб қолган. араб тили 22 араб давлатининг расмий давлат тилидир. қадимги адабий араб тилига арабистон ярим ороли ва суриянинг жанубидаги кўхна обидалар ва қоялардан топилган ёзувлар мисол бўлади. уларнинг энг қадимгилари эрамизнинг iv-vi асрларига оиддир. араб тилига қуйидагилар хос: 1. араб грамматикасидаги сўзлар 3 гуруҳга бўлинади. …
2
мло ҳақида маълумот ҳозирги араб тили алифбоси 28 та ундош ҳарфдан иборатдир. ҳарфларнинг аксарияти тўрт ёзма шаклга эга ва бош, кичик ҳарфлар фарқланмайди. араб ҳарфлари чапдан ўнгга ёки тепадан пастга вертикал йўналишда ёзилади. 28 ундошдан алиф мустақил товушни ифодаламайди. фақатгина ундош олдин(ги ҳарфнинг) ҳаракат(и) фатҳа () бўлса, у чўзиқ а () унлисини ифода этиш мумкин. араб тилида 3 та қисқа ва 3 та чўзиқ унли бор. араб алифбосига қуйидаги белгилар қўшилади: 1. (танвин) фатҳа ( ً ); 2. (танвин) дамма ( ٌ); 3. (танвин) касра ( ٍ); 4. сукун ( ْ ); 5. ташдид ( ّ ); 6. мадда ( ˜ ). 7. ҳамза ( ٔ ) 1чи бешта белги ундош ҳарфлар устига қўйилади. мадда белгиси фақат алифнинг устига қўйилади. ҳамза белгиси мустақил товушни ифода этмайди. у фақатгина қисқа унлилар ва сукун ёрдамида ушбу белгиларга хос товушларни ифодалайди. ҳамза ا و ى ҳарфларининг устига қўйилади ҳамда ўзи ўриндиқсиз мустақил ёзилиши …
3
ўрта чўзиқ бўғин – ундрш + чўзиқ унли + ундошдан иборат: хат-тун – муҳим. қайси товуш билан тугашига қараб бўғинлар 2 хил бўлади: а) очиқ бўғин (агар унли товуш билан тугаса): ла (لا) – йўқ. б) ёпиқ бўғин (агар ундош товуш билан тугаса): бар-қун (برق) – телеграф. араб тилидаги урғу ўзбек тилидаги урғудан қуйидаги жиҳатлари билан ажралиб туради: 1. урғули бўғин урғусиз бўғинга қараганда овозни кўтариб бироз куч билан талаффуз қилинади; 2. урғу ҳеч қачон охирги бўғинга тушмайди; 3. икки бўғинли сўзда урғу биринчи бўғинга тушади: (صف) саф-фун; 4. кўп бўғинли сўзларда урғу одатда чўзиқ бўғинга тушади: (يعملون) 5. қисқа бўғинлардан иборат бўлган кўп бўғинли сўзларда урғу одатда иккинчи бўғинга тушади: ин-қа-ла-ба (انقلب). ўзбек тилида бўғинлар сони ортган сайин урғуларнинг жойлашиши ва даражаси ўзгаради. от, сифат ва феълларда биринчи даражали урғу, асосан сўзнинг охирги бўғинига тушади: қа-лам, чинор, чиройли, кўрмоқ, демоқ. аммо кўп бўғинли сўзларнинг айрим шаклларида биринчи даражали урғу …
4
б тилида 6 та унли бўлиб, жами 36 та фонема бор. араб тилида ундош товушлар: 1. ҳосил бўлиш усулига кўра вуйидагиларга ажратилади: а) портловчилар. уларнинг ҳосил бўлишида талаффуз органларининг тўла жипслашуви натижасида ҳаво оқими кучли тўсиққа учрайди ва товуш кучли портлаш билан чиқади. масалан: ط ن ك б) сирғалувчилар ёки сизғалувчи (фрикатив) ундошлар. бундай ундошларнинг ҳосил бўлишида талаффуз органлари тўлиқ яқинлашмайди, лекин ҳаво оқими улар орасидан куч билан ўтади ва сирғалиш ҳосил бўлади. бу сирғалиш шовқинли бўлади. масалан:ف س 2. товушнинг иштирокига кўра жарангсиз ва жарангли ундошларга бўлинади. жарангсиз ундошларнинг талаффузида товуш пайчалари титрамайди. масалан: د ز жарангли ундошларнинг талаффузида эса товуш пайчалари титрайди. масалан: 3. ҳосил бўлиш ўрнига кўра қуйидагича тасниф қилинади: а) лаб ундошлари. улар қаторига иккала лабнинг жипслашувидан ҳосил бўлувчи лаб-лаб (билабиаль) ундошлари (ب م ) ва пастки лаб ва юқори тишларнинг орасида ҳосил бўладиган лаб-тиш (лабиодек тал) ундошлари (ف) киради. б) юмшоқ ёки палатал ундошлар. улар …
5
нлилари: u,o,a. яъни, жами 6 та унли товуш бор. ўзбек тилида унлилар ёнма-ён келмайди. қўш унлилар араб тилидан кирган сўзларда учрайди: иншоат, таассурот, матбуот. ўзбек тилида унлилар 3 хил йўл билан гуруҳланади: 1. тилнинг горизонтал ҳаракатига кўра 2 га бўлинади: а) олд қатор: a, e, i. в) орқа қатор: o, u, a. 2. тилнинг ҳаракатига кўра 3 га бўлинади: а) юқори тор: i, u. в) ўрта кенг: e, o. с) қуйи кенг: а, о. араб тилидаги қисқа унлилар ва чўзиқ унлилар талаффузда турғун ҳисобланади. ўзбек тилида эса баъзи сўзнинг биринчи ундошдан кейин ёки охири i ҳарфи талаффуз этилмаслиги мумкин. kishi – [k(i)she], kichik [k(i)chik]. ундош товушларга келсак ўзбек тилида 23 та ундош товуш, 23 та ҳарф белгиси бор. 1 та фонема алоҳида ҳарф билан ифодаланмайди. joja, jiyda сўзларида учрайдиган тил олди d j товуши ҳам, jurnal, ajdar сўзларида учрайдиган тил олди j ҳам битта j билан берилади. ундош товушлар товуш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "араб ва ўзбек тилларининг грамматик қурилиши ҳақида умумий қиёсий маълумот"

1405915426_56920.doc араб ва ўзбек тилларининг грамматик қурилиши ҳақида умумий қиёсий маълумот режа: 1. икки тил грамматик қурилиши ҳақида умумий қиёсий маълумот. 2. ёзув ва имло ҳақида умумий маълумот. 3. араб ва ўзбек тилларининг фонетик қурилиши. 4. дифтонглар. ўзаро фарқланувчи фонемалар. тушунчалар ва таянч иборалар: 1. жинс ва келишик; 2. грамматик маънолар, ёрдамчи сўзлар; 3. тусланиш системаси; 4. сўзлар, морфемалар. араб тили сомий тиллар оиласининг жанубий шаҳобчасига оид бўлиб, у ўз генеологик тараққиётида уч босқични босиб ўтди: қадимги араб тили, классик адабий араб тили ва замонавий адабий араб тили. грамматик хусусиятларига кўра араб тили флектив тиллар гуруҳига мансуб, бироқ у маълум даражада агглютинативлик хусусиятларини ҳам сақлаб қолган. араб тили 22 араб давлатининг р...

DOC format, 57.5 KB. To download "араб ва ўзбек тилларининг грамматик қурилиши ҳақида умумий қиёсий маълумот", click the Telegram button on the left.