ялангтуш баходир

DOC 56,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1402816511_43012.doc ялангтуш баходир www.arxiv.uz ялангтуш баходир ялангтуш баходир аштархонийлар сулоласининг (1601-1753) йирик вакилларидан бири. ялангтуш баходирнинг исми абдулкарим отасининг исми эса, бойхожи булиб, олчин уруги-дандир. абдулкарим бойхожи угли ялангтуш баходир сирдарё-дан нари баъзи манбаларда сигнокнинг азок мавзеида тугил-ганлиги, шунингдек. махмуд ибн валининг "бахр ул-асрор" (сирлар денгизи") асарида ялангтуш баходирни хитой баходир деб хам ёзади. ялангтуш баходир 12 ёшларида хуросон ва мовароун-нахр хукмдори динмухаммад даврида саройда таълим олгани таъкидланади. "тарихи касира" асарида кайд килинишича, ялангтуш аштархонийларнинг учинчи авлоди имомкулихон подшолиги даврида (1611-16420) катта шухрат козонади. айникса, жангу жадалларда килган хизматлари билан юксак мавкеига эга булади. у балхда булган бир жангда совут-калконларини ечиб, ялангоч холда жанг килиб галабага эришади. шу сабабли, абдулкарим бойхожи угли жангда курсатган жасорати учун ялангтуш баходир лакабини олади. у нафакат саркарда, айни бир пайтда самарканд хоким-лигига тайинланади, сунгра оталик унвони билан сийланади. уша вактда бундай унвон эгаси подшоликда энг бадавлат мартабали киши хисобланар, унг кул вазир вазифасини адо …
2
ахо савгалар билан сийлашар эди. эрондан, кошгардан, ирокдан, козок, калмик элларидан самаркандга адолат ва ислом химоячиси булган хоким хузурига ташриф буюрувчи элчиларнинг сон-саноги йук эди. улар баходирга уз хукумдорларининг мактублари ва хар хил тухфаларини фахр-ифтихор билан топширардилар. ялангтуш баходир, нихоят, катта мулкка эга булади. унга хуросондаги даройи суф, мулгон, кокмард вилоятлари, кандахор, саминдавор, гурда яшовчи кабилаларнинг катта ер-лари вокф килиб берилган эди. шунингдек, ялангтуш баходир офоринкент, самаркандда хожа ахрор авлодларидан катта ер-мулкларини сотиб олганлиги тарихий хужжатларда айтилади. катта бойликка эга булган ялангтуш баходир самарканд-да уз маблаги хисобидан курилиш ишларини амалга оширади. шахсан узи курилиш ишларининг кетиши, усталарнинг ахволи-дан хабар олиб турган. регистонда йирик иншоотлар курилишини бошлаб юборди. регистон сузи форсча суз булиб, кумлок жой деган маънони билдиради. х - аср тарихчиси истахрийнинг ёзишича, хозирги регистон майдонидан хам кадимда сув окиб утган, кейинчалик боскинлар натижасида ариклар кумилиб сув окмай колади. самарканд регистон ансамбли йирик архитектура иншооти сифатида машхурдир. эндиликда ансамбл уч …
3
адраса пештокидаги шер, оху ва куёш тасвирлари шу маънодаки, куёш шамсий йилнинг бешинчи ойи асад (шер), унинчи ойи эса жаддий (кийик) охудир. асад ун икки бурж ойининг буржи оташ, яъни уз ойлари гурухига кирса, жаддий буржи оташ ойларига киради. мадрасанинг курила бошланиши ва тугалланиши шу ойларга тугри келган булиши эхтимол. мадраса пештокида ялагтушбий баходирни улугловчи шеърлар битилган: токига мухандис берганда орой, осмон бармок тишлаб деди: "янги ой" ялангтуш баходир куйган чун асос ялангтуш баходир тарихига мос" кейинчалик ялангтушбий мадрасалари майдонининг учинчи тарафида, яъни мирзойи карвон сарой урнига, 1646-1659 йилларда бир иморат курдирди. унга куп тиллалар ишлат-гани учун тиллакори мадрасаси деб атади. мадраса ховлиси-нинг уч тарафида хужралар туртинчи тарафига жомеъ масжиди курдирилади. масжидга гарбий пешток оркали кирилади. масжид хонаси икки ёнидаги равокли гумбозлар галерия туфайли кенг куринади. хона турида мармар катламли мехроб, унг томонида мармар минбар бор. хона зархал накшлар билан безатилган. ялангтуш баходир "шердор" ва "тиллакори" мадрасалари учун узига карашли …
4
самаркандда ишлаган. "тонгда ов килиш" деб номланган миниатюраларда халил султон ёки улугбекнинг ов килиш манзараси тасвирланган булиб, овчиларнинг бири чикиб келаётган куёш ва йулбарс расми туширилган бойрокни кутариб турибди. ислом акидаларига кура жонли нарса суратини чизиш ман этилган эди. ялангтушбий... биринчидан саркардалик ва бунёд-корлик амир темурга таклид килган иккинчидан, аштархоний-лар сулоласи даврида бинолар пештокига жонли нарсалар-ларнинг суратини солиш анъанаси пайдо була бошлаган. (уша асар .40- бет). ёки: нафис санъат бобида 1628 йилда самаркандда китобат килинган шарофиддин али яздийнинг "зафарнома" асари нусхасини курсатиш мумкин. у 12 та миниатюра билан таъминланган. масалан, бир тасвирда хиротнинг амир темур кушинлари томонидан камал килиниши тасвирланган. унда 23 нафар одам, 18 бош от тасвирининг махорат билан чизилганини курамиз. бошка бир миниатюрада амир темурнинг олтин урда хони тухтамишга карши кушин тортиши тасвирланган. тасвир-да 20 нафар жангчи жанг килмокда. учинчи бир тасвирда амир темур хузурида базм сахнаси, бу тасвирда хам жуда куп одам иштирок этади. улар турли табакалардан: …
5
нган. бу хол ялангтуш баходир васияти асосида амалга оширилган. у "мен жанжалларда кон кечган аскарбошиман, мени пастга, пиримнинг оёклари томонга дафн килинг, пиримни зиёрат килганлар менинг кабримни босиб утсинлар, шояд гунохларимни бир оз озайса" деган эканлар. адабиётлар: 1. б.валихужаев. узбек адабиётшунослиги тарихи. т., узбекистон, 1993. 2. фитрат. ададбиёт коидалари. т., укитувчи, 1995. 3. баранов в., бачаров а., суровцев ю. литературно-художественная критика. москва, вксшая школа, 1982. 4. назаров б. узбек адабий танкидчилиги. т., фан, 1979. 5. дусткораев б. узбек совет танкидчилиги. 1989 й. 6. узбек совет адабий танкиди тарихи. 2 томлик. т., 1987. 7. худойберганов н., а.расулов. узбек совет танкидчилиги. т., 1990.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ялангтуш баходир"

1402816511_43012.doc ялангтуш баходир www.arxiv.uz ялангтуш баходир ялангтуш баходир аштархонийлар сулоласининг (1601-1753) йирик вакилларидан бири. ялангтуш баходирнинг исми абдулкарим отасининг исми эса, бойхожи булиб, олчин уруги-дандир. абдулкарим бойхожи угли ялангтуш баходир сирдарё-дан нари баъзи манбаларда сигнокнинг азок мавзеида тугил-ганлиги, шунингдек. махмуд ибн валининг "бахр ул-асрор" (сирлар денгизи") асарида ялангтуш баходирни хитой баходир деб хам ёзади. ялангтуш баходир 12 ёшларида хуросон ва мовароун-нахр хукмдори динмухаммад даврида саройда таълим олгани таъкидланади. "тарихи касира" асарида кайд килинишича, ялангтуш аштархонийларнинг учинчи авлоди имомкулихон подшолиги даврида (1611-16420) катта шухрат козонади. айникса, жангу жадалларда килган хизматлари билан юксак ...

Формат DOC, 56,0 КБ. Чтобы скачать "ялангтуш баходир", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ялангтуш баходир DOC Бесплатная загрузка Telegram