қазақ тілін оқыту методикасы

DOCX 34.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1737614045.docx қазақ тілін оқыту методикасы ӛзбекстан республикасы жоғары және орта арнаулы білім министрлігі науаи мемлекеттік педагогика институты «қазақ тілі және әдебиеті» кафедрасы курс жұмысы пән: қазақ тілін оқыту методикасы тақырып: құрмалас сөйлем синтаксисiнен берiлетiн бiлiм көлемi және оны оқытудың жүйесi. жоспар: 1.құрмалас сӛйлем синтаксисі және оның анықтамасы. 2.құрмалас сӛйлем табиғаты туралы ұғым қалыптастыру. 3.құрмалас сӛйлемді теориялық және практикалық деңгейде оқыту. 4. құрмалас сӛйлемді талдау әдістемесі. әдебиеттер: 1. м.балақаев, т.қордабаев. қазiргi қазақ тiлi. синтаксис, пунктуация. алматы,1991. 2. а.аблақов. меңгерiле байланысқан етiстiктi сӛз тiркестерi. алматы. 1992. 3. т.сайранбаев. синтаксистiң кейбiр мәселелерi. алматы, 1993 4. м.балақаев, т.сайранбаев. қазiргi қазақ тiлi. алматы, 1996. 5. р.әмiров. жай сӛйлем синтаксисi. алматы, 1998. 6. т.сайранбаев. сӛйлемнiң тұрлаулы мүшелерi. алматы, 1991. 7. а.әбiлқаев. қазiргi қазақ тiлiндегi жай сӛйлемнiң түрлерi. алматы, 1990. 8. м.балақаев, т.сайранбаев. қазiргi қазақ тiлi (сӛз тiркесi мен жай сӛйлем синтаксисi). алматы, 1999. тiлiмiздегi құрмалас сӛйлемдер, негiзiнен, күрделi ойды бiлдiредi. құрмалас деген термин құра, құрау деген …

зақ тiлiндегi құрмалас сӛйлемдер тiркесетiн объектiсiне қарай, негiзiнен, үш түрге бӛлiнедi: 1.салалас құрмалас сӛйлем. 2. сабақтас құрмалас сӛйлем. 3. аралас құрмалас сӛйлем. құрмалас сӛйлем компоненттерi интонация жағынан тиянақсыз, аяқталған ойды бiлдiре алмайтын, бүтiннiң бiр бӛлшегi болып қана табылады. тiлiмiздегi жай сӛйлемдер бiр-бiрiмен бiрнеше синтаксистiк т¡сiлдер арқылы құрмаласады. мұғалім оқушыларға құрамлас сӛйлемді түсіндіргенде әңгіме, байқау әдістері, ойлаудың анализ, синтез, салыстыру, жинақтау тәсілдерін қолданады. құрмалас сӛйлемнен теориялық білім бергенде, олардың барлық түріне ортақ мынадай методикалық нұсқаулардың басшылыққа алынуы шарт. 1. ӛтілейін деп отырған құрмалас сӛйлемді оқушыларға жеңіл де саналы меңгеруге кӛмегі тиетін бұрын ӛтілген материалдарды үнемі қайталап отыру. 2. әрбір жаңа материалдардың мәнін, ӛзіндік белгілерін ӛзіне дейін ӛтілген материалдардан ажырата түсіндіру. 3. оқушыларға ӛздігінен жұмыс естете, олардың қызығуын арттыра отырып, ойша қорытудың индукция, дедукция түрлерімен құрмалас сӛйлемді меңгерту. 4. әр сабақта кӛрнекі құралдарды кеңінен пайдалану. 5. мұғалімнің жетекші сұрағының негізінде әр құрмаласқа анықтаманы және ӛзіндік белгілерін оқушыларға айтқызу. сол арқылы олардың ойлау …

ін, сондықтан барлығы да жай сӛйлем екенін, сонан кейін олардың қайсысы жалаң, жайылма, толымды, жақты сӛйлемдер екенін айтып, олардағы тұрлаулы мүшелерді атайды. мысалы: жаңбыр жауды. жер кӛгерді. күн шықты. мал ӛріске кетті. бет қаратпайтын боран болды. қапан қалаға бармады деген сӛйлемдер жазылады. мұғалім оқушыларға осындай жай сӛйлемдерден құрмалас сӛйлем құрату үшін мынадай сұрақтар қояды. 1. кім, да шылауын қосып, бірінші мен екінші жай сӛйлемдерден күрделі бір ойды білдіретін сӛйлем құрайды. 2. мал қашан ӛріске кетті? 3. неліктен қапан қалаға бармады? соңғы екі сұраққа жауап бергенде, үшінші мен тӛртінші, бесінші мен алтыншы жай сӛйлемдерді пайдалану керектігі ескеріледі. оқушылар мынадай жауап қайтарады: 1. жаңбыр жауды да, жер кӛгерді. 2. жаңбыр да жауды, жер де кӛгерді. 3. күн шықты, мал ӛріске кетті. 4. күн шыққан соң, мал ӛріске кетті. 5. бет қаратпайтын боран болғандықтан, қапан қалаға бармады. мұғалім оқушылардан мына құрмалас сӛйлемдер неше жай сӛйлемнен құралғанын, қандай тәсілмен құрмаласқанын айту талап етіледі. оның …

раулар қойылып, жауаптар алынады. мұғалім тақтаға жазылған жай сӛйлемдердің кез-келгендерін былайша біріктіріп, жаңбыр жауды да, бет қаратпайтын боран болды. жер кӛгерген соң қар кетті деп айтуға және соларды құрмалас сӛйлем деп тануға бола ма? оқушылар. жоқ, олай айтуға да, солай айтқанмен, оларды құрмалас сӛйлем деп танула болмайды. мұғалім. неліктен болмайды? оқушылар. жаңбыр жауа сала, бір ден бет қаратпайтын боран болмайды. мұғалім. дұрыс. сонымен, кез - келген жай сӛйлемдер құрмалас сӛйлемдер құрмалас сӛйлем жасай алама екен? оқушы кез-келген жай сӛйлемдер құрмалас сӛйлем жасай алмайды. тек мағыналары бір-біріне байланысты әрі жақын жай сӛйлемдер ғана құрмалас сӛйлем жасайды. мұғалім. дұрыс. дәл осындай жетекші сұраулар қоя отырып, сӛйлемдерді тал дату арқылы мұғалім оқушыларға құрмалас сӛйлемнің тағы да мынадай тӛрт белгісін танытады: 1. құрмалас сӛлем компоненттері бір-бірімен грамматикалық байланыста болады. ол байланыс қосымша, шылау, компоненттердің орын тәртібі, ӛзіндік интонациясы арқылы байқалады. 2. құрмалас сӛйлемнің әр компоненттерінің бастауышы мен баяндауышы болады, т,б. мұғалім құрмалас сӛйлем туралы …

қарай жүргізілетін талдау ӛнімді және жүйелі болу үшін, мұғалім әрбір талдаудың түріне қарай жоспарын жасап, мақсатын белгілейді. оқушыларға құрмалас сӛйлемнің ӛзіндік белгілері мен анықтамасы олардың жалпы жай сӛйлемдер жайындағы біліміне негізделе,жай сӛйлемге салыстырыла, талдай, жинақтай меңгертілсе, салалас құрмалас(салаластың ӛзіндік белгілері мен анықтамсы)біріңғай бастауышты, біріңғай баяндауышты жай сӛйлемдерге салыстырыла, ойша қорытудың индуктивті-дедуктивті түрі арқылы меңгертіледі. бұл арқылы, біріншіден, салалас құрмалас сӛйлемнің ӛзіндік белгілері мен анықтамасын оқушылар сапалы ұғынса, екіншіден, жалпы құрмалас сӛйлемнің, оның ішінде салаластың, жай сӛйлемнен айырмашылығын тереңірек түсінеді. салалас құрмалас сӛйлем жайындағы түсінікті жай сӛйлеммен салыстырмай-ақ меңгертуге де болады. мұндай жағдайда оны біріңғай мүшелі жай сӛйлеммен салыстыруға кететін уақытты үнемдеп, жаттығу-дағдыландыру жұмыстарын кӛбірек жүргізуге мүмкіндік туады; дегенмен оқушылар кейіңгі сабақтарда практикалық жұмыстарды орындағанда, салалас құрмалас сӛйлеммен біріңғай бастауышты, біріңғай баяндауышты жай сӛйлемдерді бірбірімен шатастырады.оны арнайы жүргізілген эксперимент жұмысы мен жоғары оқу орындарына қазақ тілінен емтихан тапсырған абитуриенттердің жауаптары кӛрсетеді. біріңғай бастауышты, біріңғай баяндауышты жай сӛйлемдердің негізгі ӛзіндік белгілеріне мыналарды …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "қазақ тілін оқыту методикасы"

1737614045.docx қазақ тілін оқыту методикасы ӛзбекстан республикасы жоғары және орта арнаулы білім министрлігі науаи мемлекеттік педагогика институты «қазақ тілі және әдебиеті» кафедрасы курс жұмысы пән: қазақ тілін оқыту методикасы тақырып: құрмалас сөйлем синтаксисiнен берiлетiн бiлiм көлемi және оны оқытудың жүйесi. жоспар: 1.құрмалас сӛйлем синтаксисі және оның анықтамасы. 2.құрмалас сӛйлем табиғаты туралы ұғым қалыптастыру. 3.құрмалас сӛйлемді теориялық және практикалық деңгейде оқыту. 4. құрмалас сӛйлемді талдау әдістемесі. әдебиеттер: 1. м.балақаев, т.қордабаев. қазiргi қазақ тiлi. синтаксис, пунктуация. алматы,1991. 2. а.аблақов. меңгерiле байланысқан етiстiктi сӛз тiркестерi. алматы. 1992. 3. т.сайранбаев. синтаксистiң кейбiр мәселелерi. алматы, 1993 4. м.балақаев, т.сайранбаев. қ...

DOCX format, 34.4 KB. To download "қазақ тілін оқыту методикасы", click the Telegram button on the left.

Tags: қазақ тілін оқыту методикасы DOCX Free download Telegram