кириш. қон физиологияси курсининг мақсади ва аҳамияти

DOC 53.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1403365111_45682.doc кириш. қон физиологияси курсининг мақсади ва аҳамияти режа: 1. организмнинг ташқи ва ички муҳити. 2. қоннинг асосий вазифалари. 3. қон системаси тў\рисида тушунча. юқори даражада ривожланган хайвонларнинг ҳужайралари улар протоплазмасида ва атрофдаги сукликда ҳарорат, босим, водород ионлари миқдори, озик микдалар, кислород ва бошқа моддалар миқдори фаоллик кўрсатиши мумкин. бу шароитни юзага чиқиши қон, тўқима суклиги, лимфа ва бошқа биологик суюқликларнинг доимийлигини таъминловчи мураккаб гомеостатик механизмларга боғлиқ. гомеостаз тушунчаси шаклланишида, гомеостатик механизмларни текширишда клод бернар, уолтер кеннон, л. с. штерн ва бошқаларнинг хизмати катта. ички мухитнинг доимийлигини сақлаб туришда жуда кўп аъзо ва жараенлар иштирок этади. улардан биринчи галда тери, шиллиқ парда, буйраклар, ўпка, жигар ва талоқни айтиб ўтиш мумкин. асосий ички мухит суюқликлари бўлган қон, тўқима суюқлиги, лимфа, эндолимфа ва перилимфа хамда бошқа биологик суюқликлар таркибида сезиларли тафовут бор. организмнинг ички тусиклари анна шу тафовутни сақлаб туради. буларга гистогематик, гематоэнцефалик ва гематокохлеар тусиклар киради. ички мухит суюқликлари ичида энг …
2
дан ўтади. тугунлар тасодифан лимфага тушган бактерияларни ва ёт заррачаларни тутиб қолади. лимфанинг асосий вазифаси ички мухитнинг доимийлигини сақлашдан иборат. тўқима оралигидаги оқсиллар лимфа орқали қонга кайтарилади. лимфа организмда сувнинг кайта тақсимланишида, моддалар алмашинувида, сут ҳосил бўлишида, овқат ҳазм қилиш ва сурилиш жараёнларида иштирок этади. лимфа ишқорий мухитга эга бўлган суюқлик. унинг рн и 7, 35-9, 0 атрофида. турли аъзоларда лимфа ҳосил бўлишида сезиларли фарқ бор. лимфа ҳаммадан кўп жигарда ҳосил бўлади. аъзоларнинг 1 кг массасига ҳисобланганда бир кечаю- кундузда жигарда 21-36 мл, юракда 5-18 мл, талоқда 3-12 мл, скелет мускулларида 2-3 мл лимфа ҳосил бўлади. катта одам организмида бир кунда лимфа томирлари орқали қонга 1000-3000 мл лимфа окиб тушади. турли аъзоларда ҳосил бўладиган лимфа таркибида уларнинг модда алмашинувига боғлиқ фарқ бор. масалан, жигар лимфаси оқсилга бой, ички секреция безларилан олинган лимфа таркибида гормонлар учрайди. очликда йирик лимфа томирларидан олинган лимфа деярли тиник бўлиб, ёғлар оз бўлади, ёғли овқат истеъмол …
3
чратиш мумкин. ҳужайралар оралиги суюқлиги. гавда массасининг 16% ини ҳужайралар оралигидаги суюқлик ташкил қилади. таркиби қон плазмаси таркибига яқин. буларлаги натрий ва калий катионлари, бикарбонатлар миқдорида деярли фарқ йўқ. кальций, магний ва органик анионлар миқдори тўқима суюқлигида плазмадагидан камроқ. кузга ташланадиган фарқ тўқима суюқлигида оқсиллар камлигида. плазмада оқсилларнинг умумий миқдори ўртача 7, 5% бўлса, тўқима суюқлигида – 1, 8 – 2, 0% бўлади. шунинг учун бу суюқликнинг онкотик босими (с. у. 4, 5мм) плазманинг онкотик босимидан (с. у. 25мм) бир неча марта паст. тўқима суюқлигининг рн, ундаги кислород, карбонад ангидрид, глюкоза ва бошқа моддалар миқдори аъзоларнинг фаоллиғига боғлиқ. қон плазмаси ва тўқима суюқлиги ўртасида узлуксиз равишда сув, электролитлар ва органик моддалар алмашинуви содир бўлиб туради. бу суюқлик миқдори ва таркиби барқарорлигини волюмо – ва осмо – бошқариш механизмлари таъминлаб туради. тўқима суюқлигидан лимфа ҳосил бўлади. қон тизими. ҳар қандай тизим бир нечта таркибий қисмдан ташкил топгани сингари қон тизими ҳам …
4
гуморал омиллар қон тизимини ташкил қилади. қоннинг асосий функциялари. қон суюқ тўқима бўлиб, плазма ва шаклли элементлардан ташкил топган. у томирлар доирасида узлуксиз ҳаракат қилганидан организмда асосан ташувчи вазифасини бажаради. ташиладиган моддалар табиати ва аҳамиятигақараб қоннинг қуйидаги фаолиятлари: 1) нафас олдириш; 2) овқатлантириш; 3) экскретор; 4) бошқарув; 5) креатор бошқаришларни таъминлаш; 6) гомеостатик; 7) ҳароратни бошқариш; 8) ҳимоя қилиш фаолиятлари тафовут қилинади. нафас олдириш фаолияти. бу фаолият ўпкадан кислород етказиб бери ш ва уларда ҳосил бўлган карбонад ангидридни ўпкага олиб боришдан иборат. кислород ташилишини эритроцитлардаги гемоглобин бажаради. карбонат ангидриднинг ташилишида ҳам эритроцитлар катта аҳамиятга эга. овқатлантириш фаолияти. қоннинг овқатлантириш фаолияти озик моддаларни ҳазм тизими аъзоларидан тўқималарга етказиб беришдан иборат. истеъмол қилинган овқат таркибидаги мураккаб полимер моддалар меъда ва ингичка ичакда ферментлар таъсирида парчаланиб, сурилиши мумкин бўлган содда мономер моддаларга айланади. глюкоза, фруктоза, галактоза, аминокислоталар, тузлар ва сувда эрувчан бошқа моддалар қонга сурилади. ёғлар эса асосан лимфага сурилиб, унинг таркибида қонга …
5
тнинг бир қисми ҳисобланади. қон чиқариб ташланиши заррур моддаларни ажратув аъзоларига етказиб беради. бошқарув фаолияти. маълумки, организмдаги хама аъзо ва тўқималар қонга физиологик фаол моддаларни ажратади. қон бу моддаларни организм буйлаб ташир экан, гуморал бошқаришни амалга оширади, аъзоларни узаро боғлайди, организмни бир бутун қилиб, мухит ўзгаришларига мослаштиради. креатор фаолият. қоннинг бу фаолиятини бошқарув фаолиятиниг бир қисми дейиш мумкин. бу фаолият қон плазмаси ва шаклли элементларининг ахборотга эга макромолекулаларини ташишида иштирок этишидан иборат. бу макромолекулалар тегишли жойга етказилгандан кейин оқсил синтези, ҳужайраларнинг бўлиниши ва бошқа жараёнларга таъсир кўрсатади. гомеостатик фаолият. қон суюқликлар рн, осмотик босим, электролит таркиби, органик моддалар таркиби ва ва бошқа кўрсаткичларнинг барқарорлигини сақлаб туради ва хакозо. ҳароратни бошқаришдаги иштироки. ҳужайра ва тўқималар фаолияти натижасида узлуксиз равишда иссиклик ҳосил бўлиб туради. бу иссикликнинг кўп қисми ички йирик аъзоларга ( жигар, чуқур жойлашган мускуллар, юрак) тўғри келади, у бевосита ташки мухитга ажратилмайди. бу аъзоларнинг томирларидан ўтаётган қон маълум даражада исийди …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "кириш. қон физиологияси курсининг мақсади ва аҳамияти"

1403365111_45682.doc кириш. қон физиологияси курсининг мақсади ва аҳамияти режа: 1. организмнинг ташқи ва ички муҳити. 2. қоннинг асосий вазифалари. 3. қон системаси тў\рисида тушунча. юқори даражада ривожланган хайвонларнинг ҳужайралари улар протоплазмасида ва атрофдаги сукликда ҳарорат, босим, водород ионлари миқдори, озик микдалар, кислород ва бошқа моддалар миқдори фаоллик кўрсатиши мумкин. бу шароитни юзага чиқиши қон, тўқима суклиги, лимфа ва бошқа биологик суюқликларнинг доимийлигини таъминловчи мураккаб гомеостатик механизмларга боғлиқ. гомеостаз тушунчаси шаклланишида, гомеостатик механизмларни текширишда клод бернар, уолтер кеннон, л. с. штерн ва бошқаларнинг хизмати катта. ички мухитнинг доимийлигини сақлаб туришда жуда кўп аъзо ва жараенлар иштирок этади. улардан биринчи галда ...

DOC format, 53.5 KB. To download "кириш. қон физиологияси курсининг мақсади ва аҳамияти", click the Telegram button on the left.