ички муҳит физиологияси

DOC 171,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1527346495_71817.doc ички муҳит физиологияси режа: 1. қон тизими ва унинг асосий функциялари. 2. қоннинг ҳажми ва таркиби. 3. қоннинг физик-кимёвий хоссалари. 4. қоннинг осмотик босими. 5. қоннинг онкотик босими. қоннинг фаол реакцияси. 6. қоннинг буфер тизимлари. қон плазмаси. қон, тўқима суюқлиги, лимфа, эндолимфа, перилимфа ва бошқа биологик суюқликлар (орқа мия, бўғин ва плевра суюқлиги) таркибида сезиларли фарқлар бор. организмнинг ички тўсиқлари (гистогематик, гематоэнцефалик, гематокохлеар). ички муҳит суюқликлари орасида энг асосийси қон, сабаби, бошқа суюқликлар қондан пайдо бўлади. улар ўртасида доимий равишда алмашинув жараёнлари содир бўлиб туради. ҳайвонларнинг ҳужайралари ва органеллалари уларнинг протоплазмасида ва суюқликда босим, ҳарорат, озиқ моддалар, водород, кислород ва бошқа моддаларнинг миқдорлари нисбатан доимий сақлангандагина фаолият кўрсата олади. бу шароитни бўлиши қон, тўқима суюқлиги, лимфа ва бошқа биологик суюқликларнинг доимийлигини таъминлаб турувчи мураккаб гомеостатик механизмларга боғлиқ бўлади (клод бернер, уолтер кэннон, л.с. штерн ва б.). ички муҳитнинг доимийлигини сақлашда кўпчилик аъзо ва жараёнлар қатнашади. энг асосийлари: тери, буйраклар, …

, плазма ва шаклли элементлардан иборат: қон томирлари аро узлуксиз ҳаракатда бўлиб, асосан танишувчи вазифасини бажаради. ташиладиган моддаларнинг табиати ва аҳамиятига қараб қоннинг 8 та фаолияти фарқланади: 1) нафас олдириш фаолияти ўпкадан тўқималарга кислород, уерда ҳосил бўлган карбонат ангид-ридни ўпкаларга етказишдан иборат; 2) овқатлантириш фоалияти озиқ моддаларни ҳазм тизими аъзоларидан тўқималарга элтиб беришдан иборат; 3) экскретор фаолияти моддалар алмашинуви натижасида ҳосил бўлган қолдиқ моддаларни, тасодифан ёки маълум мақсад билан организмга киритилган моддаларни чиқариб ташлашдан иборат. ортиқча ичилган суюқликлар, истеъмол қилинган озиқ моддалар ва тузни ҳам чиқариб ташлашда иштирок этади. чиқариб ташланиши керак бўлган моддаларни қон ажратув аъзоларига етказиб беради; 4) бошқарув фаолияти. организмдаги аъзо ва тўқималар ажратган физиолгик фаол моддаларни қон тана бўйлаб ташиб, гуморал бошқаришни бажаради, аъзоларни бир-бири билан ўзаро боғлайди, организмни бир бутун қилиб, муҳит ўзгаришларига мослаштиради; 5) креатор фаолият қон плазмаси ва шаклли элементларининг ахборотга эга макромолекулаларини ташилишида қатнашишдан иборат. тегишли жойга элтиб қўйилган макромолекулалар оқсил синтези, …

сиқликни йўқотишни кучайтиришга олиб келади; 8) ҳимоя фаолиятининг бажарилиши энг аввало юқумли касалликларни пайдо қилувчи микробларнинг емирилишини таъминлашдан (ҳужайра иммунитети), ана шу микробларга ва уларнинг заҳарларига қарши антителолар ишлаб чиқаришдан (гумарал иммунитет) иборат бўлади. қоннинг ивиши ҳам ҳимоя реакцияси ҳисобланади. қоннинг ҳажми ва таркиби. қон ҳажмининг 55% ини плазма, 45% шаклли элементлар ташкил этади. қоннинг умумий ҳажмидан эритроцитларга тўғри келадиган қисми гематокрит сон дейилади. гематокрит сон эркакларда 44-46%, аёлларда 41-43%га тенг. одам организмидаги қоннинг умумий миқдори гавда вазнининг 6-8% ни ташкил қилади. қоннинг миқдори нисбатан доимий кўрсаткич, аммо, узоқ вақт давомида спорт билан шуғулланиш, жисмоний меҳнат қилиш, тоғларга чиқиш натижасида организмнинг кисло-родга бўлган талаби ортади ва қон миқдори кўпаяди. оддий шароитда организмдаги қоннинг ҳаммаси ҳам қон томирлар бўйлаб ҳаракатда бўлмайди. қоннинг бир қисми заҳираларда (қон умумий миқдорининг 20% жигарда, 16% талоқда, 10% га яқин тери томирларида бўлади) сақланади ва кислородга эҳтиёж ошганда томирларга ўтиб кислород таший бошлайди. қоннинг физик-кимёвий хоссалари. …

ўта олмайди. қон плпзмасида эриган моддаларнинг асосий қисми тузлар ва уларнинг миқдори 0,9% ни ташкил қилади. сувни туз миқдори камроқ бўлган эритмадан ярим ўтказгич мем-бранадан туз миқдори кўпроқ бўлган эритмага ўтишини таъминловчи кучга осмотик босим деб аталади. қон ва тўқима суюқлигидан сувнинг хужайраларга кириши ва улардан ташқарига чиқиши осмотик босимга боғлиқ жараён. ҳужайра фаолиятини нормада бўлишини, таъминловчи зарурий шарт осмотик босимнинг доимийлиги ҳисобланади. одам қоннинг осмотик босимнинг 7,8 атмосферани (5600мм.с.у. ёки 754 кпа) ташкил этади ва у жуда кам ўзгаради. осмотик босими қонининг осмотик босимига тенг бўлган суюқликларни изотоник эритмалар деб аталади. шу сабабли бундай эритмаларда қон ва бошқа ҳужайраларнинг ҳажми уларнинг ичига сув кириши ёки ичидаги сувнинг ташқарига чиқиши сабабли ўзгармайди. осмотик босими қоннинг осмотик босимидан юқори бўлган эритмаларни гипертоник эритмалар деб аталади. гипертоник эритмаларда ҳужайраларнинг ичидан сувнинг чиқиб кетиши сабабли улар бужмайиб қолади. осмотик босими қоннинг осмотик босимидан кам бўлган эритмаларни гипотоник эритмалар деб аталади. бундай эритмада ҳужайраларнинг …

в алмашинувида катта ролни ўйнайди. бу алмашинувни икки куч бажаради. биринчиси, капиллярдаги қоннинг гидростатик босими, капиллярларнинг артериал учидаги қон босими 35мм. с. у. га тенг бўлса, веноз қисмидаги 25мм с.у.га тенг бўлади. қоннинг гидростатик босими капиллярдан ташқарига қаратилган. иккинчиси, қоннинг онкотик босими, у сувни томирларда сақланишини таъминлайди. сувнинг қондан ташқарига чиқиши ва қайтиб капиллярга кириши шу икки нисбатга боғлиқ. агар капиллярларнинг артериал қисмида гидростатик босим онкотик босимдан юқори бўлса сув тўқималарга ўтади, агар веноз қисмида онкотик босим гидростатик босимдан баланд бўлса, аксинча, сув қон томирларига қайтади. шу тарзда қон ва тўқима суюқлиги ўртасида доимий сув алмашинуви жараённи кечади. қонинг фаол реакцияси. буни водород (нқ) ва гидроксил (он-) ионларнинг миқдори белгилайди, ҳамда рн билан ифодаланади. бу реакцияни аҳамияти ниҳоятда катта, чунки алмашинуви жараёнлари фақат муайян реакциядагина нормал ўтади. одам артериясидаги қоннинг рн 7,4га тенг бўлса, венасида карбонат кислотаси кўпроқ бўлганлигидан 7,35га тенг бўлади. қоннинг рн хаттоки 0,1- 0,2 ларга ҳам ўзгариши …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ички муҳит физиологияси"

1527346495_71817.doc ички муҳит физиологияси режа: 1. қон тизими ва унинг асосий функциялари. 2. қоннинг ҳажми ва таркиби. 3. қоннинг физик-кимёвий хоссалари. 4. қоннинг осмотик босими. 5. қоннинг онкотик босими. қоннинг фаол реакцияси. 6. қоннинг буфер тизимлари. қон плазмаси. қон, тўқима суюқлиги, лимфа, эндолимфа, перилимфа ва бошқа биологик суюқликлар (орқа мия, бўғин ва плевра суюқлиги) таркибида сезиларли фарқлар бор. организмнинг ички тўсиқлари (гистогематик, гематоэнцефалик, гематокохлеар). ички муҳит суюқликлари орасида энг асосийси қон, сабаби, бошқа суюқликлар қондан пайдо бўлади. улар ўртасида доимий равишда алмашинув жараёнлари содир бўлиб туради. ҳайвонларнинг ҳужайралари ва органеллалари уларнинг протоплазмасида ва суюқликда босим, ҳарорат, озиқ моддалар, водород, кислород в...

Формат DOC, 171,0 КБ. Чтобы скачать "ички муҳит физиологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ички муҳит физиологияси DOC Бесплатная загрузка Telegram