ichki muhit to‘qimasi

PPTX 31 pages 7.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 31
blood bank center мавзу: қон ва лимфа маърузачи: катта ўқитувчи д. косимов маъруза режаси: қоннинг умумий тавсифи. унинг вазифалари. қон таркиби: 1) плазмаси; 2) қон ҳужайралари. 3. лимфа. қон ва лимфа организмнинг ички муҳит тўқимаси ҳисобланади. мазкур тўқиманинг ўзига хос хусусиятлари – унинг мезенхимадан ривожланиши, ҳужайралараро модданинг кўплиги, ҳужайра элементларининг турли туманлиги. қоннинг вазифалари: транспорт – газларни, озиқ моддаларни, гормонларни, оқсилларни, ионларни, алмашинув натижасида ҳосил бўлган маҳсулотларни ташийди; трофик; нафас олиш ҳимоя – яллиғланиш ва иммун реакцияларда иштирок этиш; экскретор – метаболизм маҳсулотларини чиқариш; гомеостазни бошқариш – организм ички муҳитини доимийлигини таъминлайди, тана ҳароратни, осмотик мувозанатни, кислота-ишқор ҳолатини бошқаради; қоннинг ивишини – қон кетишини олдини олувчи тромбларни ҳосил қилиш. қоннинг оғирлиги тана оғирлигининг 5% ташкил этади, қоннинг ҳажми – тахминан 5-5,5 л. қон таркиби: ҳужайралараро модда (плазма), шаклли элементлари (ҳужайралари). плазма: сувдан (90-95%) ва унда эрийдиган оқсиллар, аминокислоталар, нуклеотидлар, глюкоза, минерал моддалар, алмашинув маҳсулотларидан (7-10%) ташкил топган. қон плазмаси оқсиллари: …
2 / 31
амдаги эритроцитларнинг пайдо бўлиши анизоцитоз дейилади. эритроцитларнинг тузилиши ва таркиби: 66% - сув, тахминан 33% - гемоглобин. гемоглобиннинг оқсил қисми глобин ва пигменти – гемдан тузилган. бундан ташқари ферментлар ва липидларга эга. эритроцитлар ёпишқоқ – устунсимон тангалар ҳосил қилиши, эластик капиллярлардан ўтиш хусусиятларига эга. эритроцитлар ҳужайра мембранаси билан ўралган ва ядросиз. электрон микроскопда цитоплазмаси зич, гемоглобин (нв) доначалар тутади, анемияда базофил киритмалар пайдо бўлади. вазифаси – гемоглобин, кислородни бириктириб олади (оксигемоглобин) ва эритроцитлар ҳамма ҳужайраларни кислород билан доимий таъминлайди. эритроцитлар со2 ни тўқималардан ўпкага транспортида иштирок этади. бу вазифаси эритроцитлар таркибида карбоангидраза ферментининг бўлиши билан боғлиқ. оксигемоглобин юз териси, лабларда ва шиллиқ пардаларга пушти ранг беради. қоннинг оксигенлигини бузилиши уларнинг рангини ўзгартиради – цианоз. гемоглобин углерод оксидини (со) бириктириб, карбоксигемоглобинни ҳосил қилади – унинг натижасида о2 нинг ташилиши бузилади. гемоглобиннинг миқдори аёлларда – 13,5 г/100 мл, эркакларда 15 г/100 мл. эритроцитларнинг яшаш даври – 120 кун. қари ҳужайраларни макрофаглар танлаб …
3 / 31
нда 8-12 соат бўлади. кейин эса бириктирувчитўқимага ўтади ва шу ерда ўзининг вазифасини бажаришни давом эттиради. лейкоцитлар ҳимоя вазифасини бажаради ва гуморал ва ҳужайравий иммунитетда иштирок этади. 3-rasm. qonning shaklli elementlari. гранулоцитлар. нейтрофиллар – юмалоқ шаклда, диаметри 7-9 мкм, миқдори 65-75 %. яшаш даври 8 кун. қонда турли етилиш даражасидаги 3 хил нейтрофил учрайди: ёш (0-0,5%), таёқча ядроли (3-5%), ва сегмент ядроли (60-65%). қонда ёш ва таёқча ядроли нейтрофилларнинг миқдори ошса, лейкоцитлар формулада чапга силжийди, дейилади ва муҳим диагностик кўрсаткич ҳисобланади. сегмент ядроли нейтрофилнинг тузилиши: ядро сегментлашган, 3-4 сегментдан иборат, улар кўприкчалар ёрдамида боғланган, цитоплазмада майда донадорлик кўринади, кучсиз оксифил бўялади, ҳужайранинг периферик қисмларида микрофиламентлар жойлашган. бу қисм ҳужайранинг псевдоподияларини ҳосил қилади. цитоплазма кам миқдорда митохондрия, голджи коплекси, лизосомалар, гликоген, липид сақлайди. доначаларнинг 2 хили бор: махсус – 80-90% (иккиламчи доначалар) ва азурофил (бирламчи доначалар). махсус доначалар кўп сонли майда, улар ферментлар (ишқорий фосфатаза, цитохромоксидаза, аминопептидаза, лизоцим), гликоген, липидлар ва …
4 / 31
ди ва лейкоцитларнинг кўпайишини бошқаради. кейлонларни нейтрофилда днк синтезини босиб туради. granulositlar granulositlar эозинофиллар эозинофиллар – йирик ҳужайралар, диаметри 9-10 мкм, суртмаларда 12-14 мкм, умумий лейкоцитларнинг 1-5 % ташкил этади. яшаш муддати 6-8 кун. цитоплазмасида эозин билан бўялган махсус доначалар сақланади. электрон микроскопда зич хроматинли ядро кўринади, 2 та сегментдан иборат, камдан-кам ҳолларда 3 та сегмент бўлиши мумкин, ядроча кўринмайди. ўлчами кўп бўлмаган органеллаларга эга. эозинофиллар ҳаракатчан ҳужайралар. қонда бир неча соат бўлиб, кейин бириктирувчи тўқимага ўтади. вазифаси: аллергик ва анафилактик реакцияларда иштирок этади, гистаминаза ферменти ажратиб, гистаминни нейтраллайди ва аллергик реакцияларни блокада қилади. серотонинни парчалайди; базофиллар ва семиз ҳужайралардан гистамин ва серотонинни ажралишига тўсқинлик қиладиган омилни ажратади, фагоцитоз қобилиятига эга. базофиллар базофиллар – диаметри 9 мкм, қон суртмасида – 11 – 12 мкм, умумий лейкоцитларнинг 0.5-1% ташкил этади. ядро – бўлакланмаган ёки сферик. цитоплазмасида – йирик махсус доначалар 0.5-1.2 мкм, базофил бўялади, улар метахромазия хусусиятига эга (гепарин, тутганлиги туфайли …
5 / 31
и 4,5-10 мкм, лейкоцитлар умумий миқдорининг 25-30 % ташкил этади. ўлчами бўйича уларнинг майда (4,5-6 мкм), ўрта (7-10 мкм) ва йирик (10 мкм дан катта - патологик) турлари бор. ядро яхши бўялган, юмалоқ ёки ловиясимон шаклда, цитоплазманинг кўп қисмини эгаллайди. унинг атрофини цитоплазма унча кенг бўлмаган гардиш сифатида кўринади. цитоплазмада – кам миқдорда азурофил доначалари (лизосома) кўринади. бошқа органеллар жуда кам. дифференцировкаси ва вазифасига қараб лимфоцитлар 2 турга бўлинади: т – в- лимфоцитлар. иммунологик улар ўзининг юзасидаги махсус иммуноглобулинлари билан бир-биридан фарқланади. махсус иммуноглобулинлар турли антигенларни таниб олувчи рецепторлар вазифасини бажаради. ёруғлик микроскопида улар бир-биридан фарқланмайди, лекин электрон микроскоп остида т-лимфоцитларда лизосома йирикроқ, в-лимфоцитларда эса донадор эпт яхши ривожланганлиги кўринади. т-лимфоцитлар – тимусда ҳосил бўлади ва дастурланади. қондан лимфага ўтади, яшаш муддати в-лимфоцитларга нисбатан кўпроқ. ҳар бир т-лимфоцит махсус антигенлар таъсирига қарши дастурланган. етук лимфоцитлар ўзининг бўлиниш хусусиятини сақлаган ягона қон ҳужайрадир. лимфоцитларнинг яшаш муддати турлича: бир неча хафтадан ойгача, …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ichki muhit to‘qimasi"

blood bank center мавзу: қон ва лимфа маърузачи: катта ўқитувчи д. косимов маъруза режаси: қоннинг умумий тавсифи. унинг вазифалари. қон таркиби: 1) плазмаси; 2) қон ҳужайралари. 3. лимфа. қон ва лимфа организмнинг ички муҳит тўқимаси ҳисобланади. мазкур тўқиманинг ўзига хос хусусиятлари – унинг мезенхимадан ривожланиши, ҳужайралараро модданинг кўплиги, ҳужайра элементларининг турли туманлиги. қоннинг вазифалари: транспорт – газларни, озиқ моддаларни, гормонларни, оқсилларни, ионларни, алмашинув натижасида ҳосил бўлган маҳсулотларни ташийди; трофик; нафас олиш ҳимоя – яллиғланиш ва иммун реакцияларда иштирок этиш; экскретор – метаболизм маҳсулотларини чиқариш; гомеостазни бошқариш – организм ички муҳитини доимийлигини таъминлайди, тана ҳароратни, осмотик мувозанатни, кислота-ишқор ҳолатини...

This file contains 31 pages in PPTX format (7.5 MB). To download "ichki muhit to‘qimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ichki muhit to‘qimasi PPTX 31 pages Free download Telegram