адабиёт дарсларида кўргазмалилик

DOC 77.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1662839217.doc адабиёт дарсларида кўргазмалилик режа: 1. адабиёт дарсларида кўргазмалиликнинг вазифалари. 2. кўргазма турлари. 3. кўриш билан боғлиқ кўргазмалилик. 4. эшитиш билан боғлиқ кўргазмалилик. 5. кўргазмалиликнинг синтетик воситалари. 6. кўргазмали қуроллардан дарсда фойдаланиш методикаси. 7. кўргазмалилик билан боғлиқ савол ва топшириқлар. бадиий адабиёт борлиқни жонли манзаралар, образлар орқали акс эттиради. табиатига кўра адабиётнинг ўзи борлиқнинг кўргазмали тасвиридан иборат. аммо адабиёт дарсларида санъатнинг бошқа турлари: кино, телевидение, мусиқа, тасвирий санъат ҳам ёрдамга келиши мумкин. булар адабиёт дарсларига қўшимча ахборот манбаси бўлиб хизмат қилади, ўқувчиларда эстетик туйғуларнинг шаклланиши ва ривожига имкон беради,шунингдек адиб яратган образларнинг ўқувчи онгида янада пухтароқ мухрланишига ёрдам беради. ҳозирги пайтда турли киноаппаратлар, телевизор, эпидиаскопмагнитафон ва.б. ҳар бир мактабда ҳам, ҳар бир хонадонда ҳам деярли мавжуд. буларнинг ҳисобига кўргазмали қуроллар доираси янада кенгайди. шуни алоҳида таъкидлаш жоизки кўргазмалиликдан дарсда ва синфдан ташқари ишларда фойдаланиш бир-биридан ўз характерига кўра жиддий фарқ қилади ҳамда бошқа-бошқа мақсадларни кўзда тутади. тўгарак ишларда, факультатив машғулотларда …

ргазмалиликнинг бош вазифаси ўқувчиларга адабий асарни идрок этишда кўмаклашиш, ёзувчи ижодини тўлароқ тасаввур этишга ёрдамлашиш адабий-назарий тушунчаларни эгаллашга қўшимча имкон яратиш, ўқувчилар нутқини ўстиришни таъминлашдан, бир сўз билан айтганда адабиёт ўқитувчиси олдида турган барча вазифаларни ҳал қилишга ёрдам беришдан иборат. бу хусусият ҳар бир конкрет ҳолатда турли хусусиятларга эга бўлиши мумкин. кўргазмалиликдан фойдаланганда дарсларда шартли равишда ўқувчининг пассив ёки фаол иштироки ҳақида гапириш мумкин. агар кўргазмали қурол ўқувчи фаоллигига ижобий таъсир кўрсатмаса ундан фойдаланмаган маъқул. гап ўтмиш адабиёти, ёхуд чет эл ҳаёти билан боғлиқ асарлар устида борадиган бўлса, кўргазмалиликнинг аҳамияти янада ортади. зеро ўқувчи хира тасаввур қилган ёки мутлақо тасаввурга эга бўлмаган воқеа ва ҳодисалар ҳақида кўргазмалилик туфайли ёрқинроқ ва аниқроқ билим ва тасаввурларга эга бўлади. бундай пайтда ўқитувчининг изоҳи камлик қилади, ана шу кўргазмалилик тўлдиради. кўргазмалилик ўқитувчи изоҳида ҳам мавжуд. гарчи бундай ҳолатларда ўқувчида пассивлик сезилса-да, аммо бу кўргазмалиликнинг ролини мутлақо пасайтирмайди. аммо шуниси муҳимки, кўргазмалилик воситасида ўқувчи фаол …

оллар ясашга жалб этиш ҳам самарали бўлади. хусусан шеърий вазнларни белгилашда, адабий тур ва жанрларни ажратишда ўқувчиларнинг ўзини ҳам бунга жалб этиш мумкин. бу ўқувчилардаги муайян билимларни мустаҳкамлашда ҳам қўл келади. демак, кўргазмалиликнинг вазифалари ниҳоятда хилма-хил бўлиши мумкин. ҳозирги пайтда кўргазмалиликнинг турлари ниҳоятда хилма-хилдир: иллюстратив-бадиий ҳамда график ғ чизма ғ материаллар , грамофон ёзуви ва радиоэшиттиришлар, кинофрагмент ва ўқув фильмлари телефрагмент ва телевизион дарслар в.ҳ. уларнинг ҳар бири кўриш, эшитиш, синтетик шаклдаги кўргазмалиликка тегишли бўлиши мумкин. айниқса кўриш билан боғлиқ бўлган кўргазмалиликнинг аҳамияти каттадир. бунга ёзувчи ва шоирларнинг портретлари, асарларга иллюстрациялар, ёзувчи ғ адиб ғ ҳаёти ва ижодига алоқадор бўлган жойлар фотографияси ёки, ёзувчининг ҳаёти ва ижодига алоқадор бўлган жойлар фотографияси, ёки ёзувчининг ҳаёти, асари билан боғлиқ фотосуратлар, в. б. кириши мумкин. ҳар ҳолда энг камида дарслик ва хрестоматиядаги расм намуналари шу вазифани бажариши мумкин. ишда албатта ҳажми қўшимча техник воситаларни талаб қилмайдиган репродукциялардан фойдаланиш ҳам қулайлик туғдиради. откритка кўринишидаги …

арни, хусусан шеърий асарларни тўлиқ тушуниш ва ҳазм қилиш " учун адиб яратган товушли образларни эшитиш, ҳис қилиш ва баҳолаш ҳам ниҳоятда беқиёс аҳамиятга молик. ђ.ђулом, ойбек, ҳ.олимжон, э. вохидов, а.ориповларнинг товушлари ёзилган пластинка ва магнит тасмалари, а.навоий, бобур,огаҳий, муқимий, фурқат… шеърлари билан айтиладиган қўшиқлар пластинка ва магнит тасмаларни бугун ўқитувчиларимиз кйп қийинчиликсиз топиши мумкин бўлган ва амалиётда кўп қийинчиликсиз топиши мумкин бўлган ва амалиётда кўп қўллайдиган манбалардир. мусиқа ва бадиий-ифодали ўқиш адабиёт ўқитиш жараёнида ўқитувчилар фаоллигини оширишда катта ижобий роль ўйнайди. пластинкаларнинг адабиёт дарсларидаги зарурияти баъзан ниҳоятда очиқ сезилади. масалан, қуйи синфларда эртак ва достонларни, халқ қўшиқларини фақат эшитиш эмас, балки халқ бахшилари, лапарчилари, қўшиқчиларининг ижросини кузатиш ҳам мароқли ва таъсирлироқ бўлади. аммо кўргазмалиликнинг асосий нарса эмас, балки " иккинчи даражали " материал эканлигини ҳам эсдан чиқармаслик лозим. гап шундаки, ҳар қандай сифатли ва замонавий техник воситалар ҳам бевосита мулоқот нуқтаи назаридан ўқитувчи нутқининг ўрнига тенг келолмайди. ўқитувчи ўзи …

иши кўргазмалилиги мавжудки, улар образларнинг макон ва замовда қайта гавдалантириши билан адабий воқеликнинг асл ҳолига анча яқин манзарани ярата олади. шунинг учун ҳам улардан ўқув мақсадларида фойдаланиш имконлари ҳам келажаги ҳам катта. аммо улардан фойдаланишдаги мураккабликлар ҳам кам эмас. хусусан телекўрсатувлар муддати ва давомийлиги, табиийки ўқитувчига мутлақо боғлиқ эмас. тил ва кино сценарийлар орасида ёзувчи таржимаи ҳоли ғ а. šодирий, уйғун, к. яшин ғ билан боғликликлари, экранлаштирилган асарлар ғ "ўтган кунлар", "šутлуғ қон", "темир хотин", " šирол лир " ғ в.б. мавжуд. табиийки уларнинг кўпи бир неча қисмлардан иборат.ўқитувчи уларнинг ҳаммасидан эмас, балки бевосита дарс мақсади ва вазифасига боғлиқ қисмлардагина фойдалангани мақсадга мувофиқ бўлади. адиблар яшаган жойлар билан боғлиқ ғ а. яссавий, а. навоий , бобурни ғ киноэкскурсиялардан ҳам шу хилда фойдаланиш ўринли бўлади. уларнинг айримларидан синфдан ташқари ишларда фойдаланиш ҳам самарали бўлади. ҳозирги пайтда доимо янгиланиб турадиган теле-дарслар ҳам қўшимча имконият сифатида назарда тутилиши мумкин. адабиёт ўқитувчиси кўргазмалиликнинг қайси …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "адабиёт дарсларида кўргазмалилик"

1662839217.doc адабиёт дарсларида кўргазмалилик режа: 1. адабиёт дарсларида кўргазмалиликнинг вазифалари. 2. кўргазма турлари. 3. кўриш билан боғлиқ кўргазмалилик. 4. эшитиш билан боғлиқ кўргазмалилик. 5. кўргазмалиликнинг синтетик воситалари. 6. кўргазмали қуроллардан дарсда фойдаланиш методикаси. 7. кўргазмалилик билан боғлиқ савол ва топшириқлар. бадиий адабиёт борлиқни жонли манзаралар, образлар орқали акс эттиради. табиатига кўра адабиётнинг ўзи борлиқнинг кўргазмали тасвиридан иборат. аммо адабиёт дарсларида санъатнинг бошқа турлари: кино, телевидение, мусиқа, тасвирий санъат ҳам ёрдамга келиши мумкин. булар адабиёт дарсларига қўшимча ахборот манбаси бўлиб хизмат қилади, ўқувчиларда эстетик туйғуларнинг шаклланиши ва ривожига имкон беради,шунингдек адиб яратган образларнинг ўқувчи он...

DOC format, 77.0 KB. To download "адабиёт дарсларида кўргазмалилик", click the Telegram button on the left.

Tags: адабиёт дарсларида кўргазмалилик DOC Free download Telegram