ayiruv organlari

PPT 1.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1461229079_62265.ppt diapositiva 1 mavzu: ayiruv organlari www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: i. kirish ayruv organlarining organizm faoliyatida ahamiyati. ii. asosiy qism. ichki muhit barqarorligini saqlashda nafas yo’li, ichak yo’li, teri va bo’yrak hususiyatlari. buyrakning tuzilishi va funksional ahamiyati. siydik hosil bo’lish mexanizmi. siydik tuta olmaslik ( eniurez ) kasaligi va uni oldini olish. terining ahamiyati, tuzilishi va funksiyalari. iii. yakuniy qism. teri kasalliklari va chiniqtirish. iv. nazorat savollari v. test savollari vi. foydalanilgan adabiyotlar www.arxiv.uz www.arxiv.uz tirik organizm ichki muhit barqarorligini saqlash uchun organizmga kirgan oziqa moddalar, suv, havo va boshqa moddalarning almashinish qoldiqlarini tashqi muhitga chiqarib turishi shart. chunki moddalar almashinuvi qoldiqlari siydikni, siydik kislota, kreotinin va sho'nga o'xshash moddalar miqdori qonda ortib ketsa organizm zaharlanadi. organizmga dori sifatida yoki boshqa vaziyatda kiritilgan yot moddalar tashqari, organizm ichki muhiti muvozanatini saqlash uchun kerakli moddalari chiqarishi ham shart. www.arxiv.uz www.arxiv.uz organizmdan tashqariga ajraluvchi chiqindi moddalarni ekskrentlar ataladi. ajratuvchi organlarni ekskretor deyiladi. ekskretor …

ib tashlash iborat emas. bundan tashqari bir necha xayotiy muhim vazifalarni bajari ishtirok etadi www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz buyrak faoliyati qon va boshqa ichki muhit suyuqliklarining hajm muvozanagini saqlash. qonda miqdori ortib ketgan organik moddalarning ortiqchasini chiarib tashlashda. bu suyuqliklarni osmatik muvozanatini saqlashda. oqsil, yog’ va uglevodlar almashinuvida. kislota – asos muvozanatini saqlashda. qon bosimi, eritrositlarning hosil bo’lishi, qonning ivishi www.arxiv.uz buyrak bolalarda kattalardagiga qaraganda pastroqda turadi, shunda ham o'ng buyrak chap buyrakka qaraganda sal pastroqqa joylashgan. buyrak tuzilishiga ko'ra loviyaga o'xshaydi. buyrak kesib ko’riladigan bo’lsa, unda ikki qavat borligi ko'zga tashlanadi: tashqi – pastolok qavati va ichki – miya ( mag'iz ) qavati borligi ko'zga tashlanadi. buyrak strukturasi nefronlar deb ataladngan juda mayda, mikroskop tuzilishiga ega bo’lgan. siydik hosil bo’lishida mustakil katnashuvchi murakkab tuzilmalardan iborat. nefron buyrak tuzilishining funksional birligi bo’lib, bir necha qismlardan iborat bo’ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz buyrakning past qavatida shumlyanskiy kapsulasi bo’ladi. bu kapsula qo'shaloq devorli nixoyatda kichik …

turuvchi tomircha deb ataladigan bu tomir kapsula bo'shligida kapilyarlarga bo’linib. malpigiy koptokchasini hosil qiladi. malpigiy koptokchasida bosim ortiqroq bo’ladi. shuning natijasida, qon tarkibidagi suv, mineral tuzlar, ayrim oqsil birikmalari kapsula devoridan silqib o’tadi. bu jarayonni filtirlanish jarayonni deyiladi. filtirlanish natijasida hosil bo’lgan suyuqlikni dastlabki siydik deyiladi. dastlabki siydik tarkibiy qismiga ko'ra qon plazmasiga yaqin turadi. shuning uchun dastlabki siydik birlamcha va ikkilamcha burama naylardan o’tish jarayonida nay devorlaridagi qon kapilyarlariga organizmga zarur bo’lgan moddalar ( suv, aminokislotalar, mineral tuzlar va boshqa moddalar ) qaytadan so’riladi. bu jarayonni reabsorbsiya jarayoni ( qayta so’rilish ) deydilar. shu yo'l bilan qon osmatik bosimi va tarkibiy qismi muvozanati saqlanadi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz kanalchalarda qayta so’rilish jarayonidan keyin qolgan suyuqlik ikkilamchi siydik yoki oxirgi siydik deyladi. oxirgi siydik buyrak jomidan siydik yo'llari, orqali qovuqqa tushib yig'iladi va ma’lum xajmda yig'ilgandan so'ng reflektor ravishda organizmdan jinsiy bezlar siydik yo'li orqali tashqariga ajratiladi. odam bir kunda 1,5 l. …

rda 600 ml. ga, 12 yoshli bolalarda esa 1000 ml. ga teng bo’ladi. biroq qovuq butunlay to’lmasdan to’rib siydik chiqarilishi mumkin. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz xayotni birinchi yili mobaynida siydik ajralish g’ayri ixtiyoriy suratda bo’lsa, keyinchalik esa boshqaruvchi nerv mexanizmlari etilib, tarbiya berilgan sayin siydik chiqariah akti ixtiyoriy bo’lib qoladi. biroq tunda siydikni tuta olmaslik odati ba’zi bolalarda saqlanib qoladi. bu xodisa bola xayotining tug’ri tartibga solinmasligiga: uyqudan oldin ovqat eyishi, ko’p suyuqlik ichish sabab bo’lishi mumkin. tunda siydik tuta olmaslik o’g’il bolalarda qiz bolalardagiga nisbatan ko’prok kuzatiladi va 10 yoshdan keyin yoki balog'atga etish davrida barxam toladi. bolalarda siydik tuta olmaslik kasalini eniurez kasalligi deyiladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz eniurez kasalligi tug’ma yoki xayotda orttirilgan bo’lishi mumkin. xayotga orttirilganlariga sabab ko’pincha buyrakni, qovuqni va siydik yo'llarini shamollashi bilan bog’liq bo’ladi. shuning uchun bolani yo’rgaklaganda, belaganda tagini ho’l bo’lib qolmaslik extiyot choralarini ko’rish zarur. www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz teri – odam tanasini …

usikdir. shikastlanmagan teri orqali mikroblar uta olmaydi. teri yuzasida lizosim, oleyn kislota va boshqa bakterisid moddalar bo’lib, o'nga tushgan mikroblar 15 – 30 dakikada o’ladi. www.arxiv.uz www.arxiv.uz terida organizmni tashki muxit bilan bog’lovchi bir necha hil teri zezgilari bir – biridan farklanadi. ogrikni sezish reseptorlarini, mexanik, termik, elektrik, kimyoviy ta’sirlanishi natijasiga yuzaga chiqadi. haroratni sezish issiq va sovikni sezuvchi reseptorlarning ko'zgalishiga bog’lik. odamning terisi orqali bir kechayu kunduzda 7,0 – 9,0 g. co2 ajratilib, 3,0 – 4,0 g. kislorod o’zlashtiriladi. bu miqdor gaz almashinuvining 2% teng bo’ladi. odamning terisi orqali issiq xaroratda, ovqat eyilgandan keyin, jismoniy ish vaqtida va boshqa sharoitlarda jadallashadi. teri moddalar almashinuvida ancha keng ishtirok etadi. gazlar almashinuvidan tashqari oqsillar, yog’lar, uglevodlar, vitaminlar almashinuvida muhim rol uynadi. teri boshqa a’zolarga nisbatan ko’p miqdorda suv yitadi va qonga ajratadi, teri orqali yukotiladigan suv nafas bilan chiqariladigan suv miqdoridan ikki barobar ko’p. tuzlar muvozanztida ham terining ahamiyati katta. www.arxiv.uz …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ayiruv organlari"

1461229079_62265.ppt diapositiva 1 mavzu: ayiruv organlari www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: i. kirish ayruv organlarining organizm faoliyatida ahamiyati. ii. asosiy qism. ichki muhit barqarorligini saqlashda nafas yo’li, ichak yo’li, teri va bo’yrak hususiyatlari. buyrakning tuzilishi va funksional ahamiyati. siydik hosil bo’lish mexanizmi. siydik tuta olmaslik ( eniurez ) kasaligi va uni oldini olish. terining ahamiyati, tuzilishi va funksiyalari. iii. yakuniy qism. teri kasalliklari va chiniqtirish. iv. nazorat savollari v. test savollari vi. foydalanilgan adabiyotlar www.arxiv.uz www.arxiv.uz tirik organizm ichki muhit barqarorligini saqlash uchun organizmga kirgan oziqa moddalar, suv, havo va boshqa moddalarning almashinish qoldiqlarini tashqi muhitga chiqarib turishi shart. chunki modd...

PPT format, 1.4 MB. To download "ayiruv organlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ayiruv organlari PPT Free download Telegram