ayiruv organlarining yosh hususiyatlari. teri tuzilishi va funksiyalari

DOC 69,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1363484979_42363.doc ayiruv organlarining yosh hususiyatlari www.arxiv.uz reja: 1. ayruv organlarining organizm faoliyatida axamiyati. 2. ichki muhit barqarorligini saqlashda nafas yo`li, ichak yo`li, teri va bo`yrak hususiyatlari. 3. buyrakning tuzilishi va funksional axamiyati. 4. siydik hosil bo`lish mexanizmi. 5. siydik tutaolmaslik ( eniurez ) kasaligi va uni oldini olish. 6. termining axamiyati, tuzilishi va funksiyalari. 7. teri kasalliklari va chiniqtirish. tirik organizm ichki mo`hit barkarorligini saqlash uchun organizmga kirga oziqa moddalar, suv, xavo va boshqa moddalarning almashinish qoldiklarini tashqi muhitta chiqarib turishi shart. chunki moddalar almashinuvi qoldiqlari siydikni, siydik kislota, kreotinin va shunga uxshash moddalar mikdori qonda ortib ketsa organizm zaxarlanadi. organizmga dori sifatida yoki boshqa vaziyatda kiritilgan yot moddalar tashqari, organizm ichki mo`xiti muvozanatini saqlash uchun kerakli moddalari chiqarishi ham shart. organizmdan tashqariga ajraluvchi chiqindi moddalarni ekskrentlar ataladi. ajratuvchi organlarni ekskretor deyiladi. ekskretor organlarga naf yo`li, teri, ichak yo`li va buyrak kiradi. o`pka orqali karbonat angidrid, qisman suv, efir, xloroform …

tini saqlashda. 3. kislota – asos muvozanatini saqlashda. 4. qonda mikdori ortib ketgan organik moddalarning ortiqchasini chiarib tashlashda. 5. oqsil, yog` va uglevodlar almashinuvida. 6. qon bosimi, eritrositlarning hosil bo`lishi, qonning ivishi va boshqa jarayonlarda ishtiroq etadi. buyrak bolalarda kattalardagiga qaraganda pastrokda to`radi, shunda ham ung buyrak chap buyrakka karaganda sal pastrokka joylashgan. buyrak to`zilishiga kura loviyaga uhshaydi. buyrak kesib ko`riladigan bo`lsa, unda ikki qavat borligi kuzga tashlanadi: tashqi – pustolok qavati va ichki – miya ( magiz ) qavati borligi kuzga tashlanadi. buyrak strukturasi nefronlar deb ataladngan juda mayda, mikroskop to`zilishiga ega bo`lgan. siydik hosil bo`lishida mustakil katnashuvchi murakkab to`zilmalardan nborat. nefron buyrak to`zilishining funksional birligi bo`lib, bir necha kismlardan iborat bo`ladi. buyrakning pust qavatida shumlyanskiy kapsulasi bo`ladi. bu kapsula ko`shalok devorli nixoyatda kichik ( mikroskopik ) kosachadan iborat. kosacha devorlari bir qavat xujayralardan to`zilgan. kapsulardan kanalcha boshlanadi, bu kanalcha buralib – buralib magiz qavatiga to`shadi. kanalchaning ana shu …

ish jarayonni deyiladi. filtirlanish natijasida hosil bo`lgan suyuklikni dastlabki siydik deyiladi. dastlabki siydik tarkibiy kismiga kura qon plazmasiga yakin to`radi. shuning uchun dastlabki siydik birlamcha va ikkilamcha burama naylardan o`tish jarayonida nay devorlaridagi qon kapilyarlariga organizmga zarur bo`lgan moddalar ( suv, aminokislotalar, mineral to`zlar va boshqa moddalar ) kaytadan so`riladi. bu jarayonni reabsorbsiya jarayoni ( kayta so`rilish ) deydilar. shu yul bilan qon osmatik bosimi va tarkibiy kismi muvozanati saklanadi. kanalchalarda kayta so`rilish jarayonidan keyin qolgan suyuklik ikkilsmchi siydik yoki oxirgi siydik deyladi. oxirgi siydik buyrak jomidan siydik yullari, orqali qovukka to`shib yigiladi va ma`lum xajmda yigilgandan sung reflektor ravishda organizmdan jinsiy bezlar siydik yuli orqali tashkariga ajratiladi. odam bir kunda 1,5 l. siydik ajratadi. ohirgi siydik 1,5 l. bo`lishi uchun filtirlanadigan birlamchi siydik tahminan 100 l. bo`lishi, shundan 98,5 l. kaytadan qonga so`rilishi kerak. odam buyraklarining tomirlarining 24 soatda 800 – 900 l. qon o`tadi. buyrak faoliyati organizmni moddalar …

olmaslik odati ba`zi bolalarda saklanib qoladi. bu xodisa bola xayotining tug`ri tartibga solinmasligiga: uykudan oldin ovqat eyishi, ko`p suyuklik ichish sabab bo`lishi mumkin. tunda siydik tuta olmaslik ug`il bolalarda qiz bolalardagiga nisbatan ko`prok kuzatiladi va 10 yoshdan keyin yoki balogatga etish davrida barxam toladi. bolalarda siydik tuta olmaslik kasalini eniurez kasalligi deyiladi. eniurez kasalligi tugma yoki xayotda orttirilgan bo`lishi mumkin. xayotga orttirilganlariga sabab kupincha buyrakni, kovukni va siydik yullarini shamollashi bilan bog`lik bo`ladi. shuning uchun bolani yurgaklaganda, belaganda tagini hul bo`lib kolmaslik extiyot choralarini ko`rish zarur. teri – odam tanasini tashqaridan koplangan a`zo bo`lib, u organizmni himoya qiladi va turli fiziologik faoliyatni bajaradi. terinig sthi odamning yoshi, jinsiga qarab 1,5 – 2,0 m2 chamasida, o`rta xisobda 1,73 m2 bo`ladi. uepidermie, derma va teri osti, yog katlamlaridan iborat. teri qon, limfa tomirlari va nerv uchlariga boy. organizmning ba`zi a`zo va tizimlari bilan aloqador. teri himoya, sezuvchi, nafas, so`rish, tana xaroratini idora …

. co2 ajratilib, 3,0 – 4,0 g. kislorod o`zlashtiriladi. bu mikdor gaz almashinuvining 2% teng bo`ladi. odamning terisi orqali issiq xaroratda, ovqat eyilgandan keyin, jismoniy ish vaqtida va boshqa sharoitlarda jadallashadi. teri moddalar almashinuvida ancha keng ishtirok etadi. gazlar almashinuvidan tashkari oksillar, yog`lar, uglevodlar, vitaminlar almashinuvida muhim rol uynadi. teri boshqa a`zolarga nisbatan ko`p mikdorda suv yitadi va qonga ajratadi, teri orqali yukotiladigan suv nafas bilan chiqariladigan suv mikdoridan ikki barobar ko`p. tuzlar muvozanztida ham terining axamiyati katta. ter bezlari maxsuloti bo`lmish, ter modda almashinuvi qoldiklarini chiqarib tashlashda ma`lum axamiyatga ega. ter ta`mi shur bo`lgan rantsiz tinik suyuklik. xona xaroratida katta yoshli odam bir kunda 400 – 600 ml. ter ajratadi. tarkibida: 99% suv, siydikchil moddalar, siydik kislotasi, amiak va boshqa moddalar bo`ladi. terining to`zilishi. teri asosan 2 qavatdan: ustki yuza qavati epidermi va chukur qavat yoki asl qavat ( chukur qavat ) dan tashqil etadi. xamma yoshdagi bolalarda teri …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ayiruv organlarining yosh hususiyatlari. teri tuzilishi va funksiyalari"

1363484979_42363.doc ayiruv organlarining yosh hususiyatlari www.arxiv.uz reja: 1. ayruv organlarining organizm faoliyatida axamiyati. 2. ichki muhit barqarorligini saqlashda nafas yo`li, ichak yo`li, teri va bo`yrak hususiyatlari. 3. buyrakning tuzilishi va funksional axamiyati. 4. siydik hosil bo`lish mexanizmi. 5. siydik tutaolmaslik ( eniurez ) kasaligi va uni oldini olish. 6. termining axamiyati, tuzilishi va funksiyalari. 7. teri kasalliklari va chiniqtirish. tirik organizm ichki mo`hit barkarorligini saqlash uchun organizmga kirga oziqa moddalar, suv, xavo va boshqa moddalarning almashinish qoldiklarini tashqi muhitta chiqarib turishi shart. chunki moddalar almashinuvi qoldiqlari siydikni, siydik kislota, kreotinin va shunga uxshash moddalar mikdori qonda ortib ketsa organizm zaxarl...

Формат DOC, 69,0 КБ. Чтобы скачать "ayiruv organlarining yosh hususiyatlari. teri tuzilishi va funksiyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ayiruv organlarining yosh husus… DOC Бесплатная загрузка Telegram