ўзбекистон журналистикасининг тарихий илдизлари

DOC 63,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1453046772_63600.doc ўзбекистон журналистикасининг тарихий илдизлари режа: 1. ўзбекистоннинг қадимги шарқда жаҳон цивилизациясининг илк марказларидан ҳисобланиши 2. хоразмий, форобий, ибн сино, беруний асарларида публицистика элементлари 3. “қобуснома” – шарқ бадиий публицистикасининг дастлабки нодир намунаси сифатида 4. ўрта асрларда марказий осиёда публицистика равнақи 5. амир темурнинг “темур тузуклари” асарида ижтимоий ахборот, публицистика белгилари. 6. а.навоий, з.м.бобурнинг насрий асарларида бадиий публицистика ифодаси. 7. публицистика тараққиётида қўлёзма китобларнинг аҳамияти 8. китоб безаги ва хаттотлик санъати жаҳон журналистикаси тарихидан: матбуот тарихининг илк босқичига оид қарашлар: м.худойқулов “журналистика ва публицистика” китобидан: “матбуотнинг дастлабки куртаклари гарчи эрамиздан олдинги даврларда юзага келган бўлса-да, булар айрим мисолларгина бўлиб, тўла маънодаги матбуот дейиш қийин. шу боисдан ҳали матбуот бўлмаган, оммавий ахборот воситалари шаклланмаган даврларда унинг функцияларини бошқа ижтимоий усуллар – жарчилик, хабарчилик, нотиқлик, публицистиканинг вазифасини эса ёзма адабиёт бажариб келган эди” савол: юқоридаги келтирилган м.худойқулов фикрида қандай асос бор, матбуот тарихининг тарихий шаклларини бошқа ижтимоий усуллар – жарчилик, хабарчилик, нотиқлик …

а б. асарлардан ҳам фойдаланади. ахборотни тўплаш, таҳлил қилиш ва тарқатишга йўналтирилган ижтимоий фаолиятнинг дастлабки куртаклари қадим-қадимда пайдо бўлган. одамлар-ни ижтимоий турмушда содир бўлаёт-ган воқеалардан хабардор қилиш, улар-га ахборот воситасида маълум ғоявий-руҳий таъсир ўтказиш турли шакл ва усулларда намоён бўлган. оғзаки ахборот нотиқлар, жарчилар томонидан етказилган. ёзма маълумотлар эса, мас, қад. мисрда папирусларга битилиб, тарқатилган. қад. римда эълонлардан, қўлёзмалардан фойдаланилган. ҳоз. давр ж.си дастлаб 17-а. бошида-ги илк даврий босма нашрлар қиёфасида юзага келган. публицистика (лот. publicus - ижтимоий) — даврнинг ижтимоий-сиёсий ва б. долзарб масалаларига бағишланган адабий ижод тури. п.нинг вазифаси ижтимоий фикр уйғотиш ва уни шакллантириш, маълум мақсадга йўналтириш, ҳужжатли факт-маълумотлар асосида воқелик манзарасини яратишдан иборат. ҳоз. замон ижтимоий ҳаёти, унга алоқадор ўтмиш ва келажак фактлари п.нинг предметидир. ўрта осиё халклари тарихида п. анча қадимийдир. п. хусусиятлари «қобус-нома» (п-а.)да яққол кўзга ташлана-ди. навоийнинг «мажолис ун-нафоис», «муншаот», «маҳбуб ул-қулуб» асарларида п.нинг тугал хусусиятлари учрайди. навоийнинг абдураҳмон жомий, паҳлавон муҳаммад, сайид …

г мавжудлиги сингари қулайликлар туфайли инсониятнинг илк вакиллари қадимги тош асридан бошлаб ватанимиз сарҳадларида яшаб келганлар. жумладан, тошкент ҳудудидаги кўлбулоқ манзилгоҳида синантроп одамига қариндош авлоднинг яшаганлиги ва бу эса 700-1-1,5 млн йиллик тарихимиз мавжудлигини кўрсатади. ўзбекистон ҳудуди илк тамаддун ўчоқларидан бўлганлиги сабабли ҳам бу ерда қадимги шаҳар-давлатларнинг нисбатан эрта пайдо бўлганлиги бу ерда қадимги маданият марказларидан бири пайдо бўлишига олиб келди. деҳқончилик, чорвачилик, ҳунармандчилик ривожланиши натижасида маданият ва санъат, дин ҳам ривожланди. айниқса, журналистиканинг тарихий илдизлари қадимий динлар билан боғлиқдир. жумладан, илк ноширликнинг пайдо бўлишида ҳам диннинг ўрни катта. “авесто”. туркистон халқлари, жумладан, ўзбек халқ оғзаки ва ёзма ижодининг тарихий томирлари жуда қадим замонларга бориб тақалади. биз яшаб турган заминда яратилган дастлабки китоблар қадим-қадим замонларда – қабилачилик даврида вужудга келган эди. тарихчилар таърифига кўра, “авесто” – авваллари олтин тахтага ёзилган ва кейинчалик мураккаб ва кўп қатламли, ёйма-ёйма 12 минг ошланган мол терисига тилло сувида сарой котиблари томонидан битилган муқаддас ҳикматлар …

а яшовчи халқларнинг турмуш тарзи, оғиздан оғизга кўчиб юрувчи эпик достонлари, тоғ ва водийлари, дарё ва кўллар, кенг яйловлар ва зилол сувлар ҳақида маълумотлар жамланган. шунингдек, ерли аҳолининг ўтроқлашуви, деҳқончилик қилиш, иморат қуриш ҳақида ҳам фикр-мулоҳазалар билдирилади. “авесто”да дунёнинг яратилиши, инсоннинг халқ бўлиб жипслашуви, эзгулик учун ёвуз кучлар билан кураши, эркинлик, ижодкорлик ва бунёдкорлик йўлидаги орзулари ўз ифодасини топган. “авесто” нафақат одамзод, балки бир ҳовуч тупроқ, бир қултум сув, бир нафаслик ҳаво ҳам муқаддаслиги ҳақидаги китобдир. “зардушт илоҳ ахурамаздадан сўради: · эй ахурамазда! заминни ҳаммадан ҳам бахтиёр қилувчи зот ким? ахурамазда жавоб берди: · эй зардушт! кимки уни яхшилаб ҳайдаса ва зироатга тайёрласа!..кимки ғалла экса, у ҳақиқатни экади”. зардушт таълимоти, “авесто”да олға сурилган эзгу ният, эзгу калом ва эзгу амал ҳамон инсониятни эзгуликка чорлаб, одамларни руҳан поклаб, маънавият чамани сари етакламоқда. (“авесто”нинг тўртдан бир қисми сақланиб қолган(83 000 сўз) “биз жаҳон майдонида куни кеча пайдо бўлган халқ эмасмиз. бизнинг миллатимиз, …

лий журналистика тарихи”: илк ёзма ёдгорликлардан “ўрхун-енисей битиклари” публицистик чақириқ руҳига тўлалиги билан ижтимоий фикр жараёнига таъсир кўрсатган. ўрхун-енисей битиклари нафақат бадиий адабиётнинг, балки журналистиканинг ҳам қадимий ва илк намунасидир. тош битиклар тарихгина эмас, балки юртимиздаги журналистиканинг ҳам илк ёдгорликлари, десак янглишмаймиз. тўнюқуқ битиги юксак савияда ёзилганлиги, ҳокимиятни сақлаб қолишга ва ижтимоий фикр жараёнига кучли таъсир кўрсатганлиги билан аҳамиятлидир. у сиёсий-ижтимоий шарҳлар, давлат арбобининг фаолияти, салтанатни бошқариш тажрибалари тўғрисидаги мулоҳазалари сифатида эътиборлидир. 8 аср(712-716 йилларда битилган) тарихидан ахборот берувчи бу манба турк хоқони элтаришнинг саркардаси тўнюқуққа бағишланган. унда лашкарбошининг фаолияти, юрт мудофааси ва бошқарувига доир тадбирлари ҳикоя қилинади. улуғ ноиб ўз фаолиятини баён этар экан, яна шундай дейди: “қопағон хон 27 ёшида тахтга чиқди, кундуз ўтирмади, кеча ухламади. мен ҳам қизил қонимни тўкиб, қора теримни оқизиб, унинг хизматида бўлдим. элтариш хоқон ҳиммат қилмаса ёки ишламаса эди ва мен ҳам ишламасийдим, бирлашган турк юрти эгасиз қоларди. улар билан бирга бўлганим боис …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўзбекистон журналистикасининг тарихий илдизлари"

1453046772_63600.doc ўзбекистон журналистикасининг тарихий илдизлари режа: 1. ўзбекистоннинг қадимги шарқда жаҳон цивилизациясининг илк марказларидан ҳисобланиши 2. хоразмий, форобий, ибн сино, беруний асарларида публицистика элементлари 3. “қобуснома” – шарқ бадиий публицистикасининг дастлабки нодир намунаси сифатида 4. ўрта асрларда марказий осиёда публицистика равнақи 5. амир темурнинг “темур тузуклари” асарида ижтимоий ахборот, публицистика белгилари. 6. а.навоий, з.м.бобурнинг насрий асарларида бадиий публицистика ифодаси. 7. публицистика тараққиётида қўлёзма китобларнинг аҳамияти 8. китоб безаги ва хаттотлик санъати жаҳон журналистикаси тарихидан: матбуот тарихининг илк босқичига оид қарашлар: м.худойқулов “журналистика ва публицистика” китобидан: “матбуотнинг дастлабки куртаклари га...

Формат DOC, 63,5 КБ. Чтобы скачать "ўзбекистон журналистикасининг тарихий илдизлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўзбекистон журналистикасининг т… DOC Бесплатная загрузка Telegram