фалсафий тафаккур тарихи. шарқ фалсафаси

DOCX 53,6 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1673252693.docx фалсафий тафаккур тарихи. шарқ фалсафаси referat фалсафий тафаккур тарихи. шарқ фалсафаси режа: · қадимги шарқ фалсафаси ва унинг миллий йўналишлари. · қадимги миср ва бобил фалсафаси. · қадимги ҳиндистон фалсафаси. · қадимги хитой фалсафаси · ўзбекистон худудидаги қадимги фалсафий қарашлар. зардўштийлик таълимоти. · араб халифалиги ва ислом фалсафаси. · диний бағрикенглик ва дунёвий билимлар такомили. · тасаввуф ва унинг тариқатлари. · амир темур ва темурийлар даври фалсафаси. · бобур ва бобурийлар даври фалсафаси. · темурийлардан кейинги ижтимоий жараёнлар ва фалсафий тафаккур. · бухоро амирлиги, қўқон ва хива хонлиги давридаги ижтимоий тафаккур · 19 аср охири ва 20 аср бошидаги фалсафий тафаккур. тарихни билиш, ундан тўғри ва холис хулосалар чиқара олиш инсон маънавий камолоти учун ниҳоятда муҳим. тарих — буюк муаллим, ўтмишдан сабоқ берадиган тарбиячидир. гап энг қадимги давр фалсафаси хақида борар экан, бу хақиқат янада катта аҳамият касб этади. айримлар «бизга минг йиллар қаърида ётган маданият ва фалсафадан нима …

арихни фалсафасиз тўғри тушуниб бўлмагани каби, фалсафани ҳам тарих хақиқатисиз тўғри англаб бўлмайди. қадимги шарқ фалсафаси ва унинг миллий йўналишлари. шарқ қадимий маданият ўчоғи ва жахон цивилизациясининг бешиги дея бежиз таърифланмаган. зеро, шарқнинг ўзига хослиги, унга мансуб бўлган маданий тараққиёт жахон цивилизациясининг бешиги, дунё халқлари ривожига қўшилган муносиб ҳисса экани ҳам сир эмас. шарқ маданияти тараққиётининг илк даврлари деганда, кўпгина мутахассислар бизнинг ватанимиз ўтмишини, миср, бобил ва инсоният тарихининг энг қадимги цивилизацияларидан бири бўлган шумер даврларини, қадимги хитой ва ҳиндистон диёрида яшаган халқларнинг маънавий меросини эсга олади. буларнинг ҳар бири инсоният тарихида жамият ҳаёти, қадриятлар тизимининг ўзига хослиги, бошқариш ва иқтисодий жараёнларнинг муайян тарзда намоён бўлиши билан тавсифланади. ушбу маданият ўчоқлари хақида мактаб таълими жараёнида «энг қадимги тарих» дарсликлари орқали маълумот берилган. зукко талабалар ўша даврларда қандай сиёсий жараёнлар кечгани, қандай подшолик ва империялар бўлганини яхши билади. биз бугун ўша даврлардаги фалсафий дунёқараш, қадимги аждодларимизнинг фикрмулохазалари, ўзига хос таълимотларининг асосий …

логия билан боқлиқ бўлганини кўрсатади. биринчи холда, асосан, табиий билимларга таянилган, кундалик ҳаётда дуч келинадиган воқеа-ходисалар аниқ далиллар асосида тахлил этилган, ўрганилган, улардан тегишли хулосалар чиқарилган. бу – ўша давр учун табиий хол эди, яъни у – даврнинг инсон онгида акс этиши, кундалик турмуш ходисаларининг оддий бир тарзда ифодаланиши эди. айнан ана шу хол табиий билимлар ривожига, гарчанд содда тарзда бўлса-да, аксарият ходисаларнинг фалсафий асосда изохланишига сабаб бўлган. иккинчи холатда эса, ҳали табиат кучларининг қаршисида ниҳоятда ожиз бўлган одамзод, албатта, теварак атрофдаги воқеа-ходисаларни мифологик изоҳлаши табиий бир ҳол эди. шу билан бирга, одамнинг мавжудлик хоссаларини ва олам қонуниятларини илмий тушуниш кўникмаси хали шаклланиб улгурмаган ўша қадим замонларда, афсона ҳамда ривоятларга асосланиб фикр юритмасликнинг имкони ҳам йўқ эди. бу – ўша даврлардан қолган ёзма манбаларда, хусусан, «хўжайиннинг ўз қули билан ҳаётининг мазмуни хақида суҳбати», «муғаннийнинг қўшиғи», «ўз ҳаётидан хафсаласи пир бўлган кишининг ўз жони билан суҳбати» каби битикларда акс этган. қадимги …

аси, ахлоқ ва нафосатига оид фикрлари акс этган. «веда»лар бизгача тўртта тўплам (самхитлар) шаклида етиб келган. булар — «ригведа», «самаведа», «яжурведа», «адҳарваведа»дир. ҳинд фалсафаси асослари «упанишадалар» номи билан машҳур бўлган манбаларда ҳам ўз аксини топган. «упанишадалар» сирли билим деган маънони англатиб, «веда»ларнинг фалсафий қисмини ташкил этади. «упанишадалар» яхлит китоб ёки фалсафий рисола бўлмай, балки турли вақтда турли мавзуда ижод этган номаълум муаллифларнинг матнларидан иборатдир. уларнинг мазмуни ва услуби ҳар хил ва турлича фалсафий қарашлар махсулидир. «упанишадалар»даги фалсафий мавзулар, асосан, инсонни ўраб турган борлиқ, унинг ҳаётдаги ўрни ва вазифаси, ташқи олам ва инсон табиати, унинг ҳаёти ва рухиятининг мохияти, билиш имкониятининг чегаралари, ахлоқ меъёрлари хақидадир. фалсафий муаммолар асосан диниймифологик нуқтаи назардан баён этилган. қадимги хинд фалсафий мактаблар икки гуруҳга бўлинади. ҳиндистонлик файласуфлар бу гуруҳларни астика ва настика деб атайди. веданта, санкхья, йога, вайшешика, нъяя ва миманса — астика гуруҳига кирувчи фалсафий мактаблардир. ушбу мактабларнинг тарафдорлари «веда»нинг муқаддаслигини тан олиб, бирдан-бир хақиқат …

абаб, алоқадор бўлмаган сабаб. бу фалсафий мактаб хақида буюк бобокалонимиз абу райхон беруний «ҳиндистон» асарида атрофлича фикр юритган. қадимги хитой фалсафаси. қадимги хитойда фан ва маданият ўзига хос шаклда ривожланган. эрамиздан аввалги икки мингинчи йилнинг ўрталарига келиб, юань-инь давлатида муайян хўжалик шакли юзага келган. эрамиздан аввалги xii асрда эса, урушлар натижасида давлат чжоу қабиласининг қўлига ўтган. бу хокимият эрамиздан аввалги iii асргача давом этган. бу вақтда диний мифологик дунёқараш хукмронлик қилган. у олам ва табиатнинг пайдо бўлишини ўзига хос тарзда тушунтирган ва дунёвий билимлар ривожига ўз таъсирини ўтказган. бундай рухдаги фалсафий қоялар айниқса қадимги хитой донишманди конфуций (551-479) ижодида яққол акс этган. унинг «ҳикматлари», яъни афоризмлари жуда машҳур. конфуций таълимотида умуминсоний қадриятларнинг хитой халқи турмуш тарзида ўзига хос тарзда намоён бўлиши, бу халққа хос маънавий мезонлар акс этган. бу таълимот бир неча асрлар давомида ушбу худудда миллий қоялар мажмуи, миллатнинг мафкураси сифатида одамларнинг маънавий онги ва қиёфаси шаклланишига таъсир кўрсатган. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафий тафаккур тарихи. шарқ фалсафаси"

1673252693.docx фалсафий тафаккур тарихи. шарқ фалсафаси referat фалсафий тафаккур тарихи. шарқ фалсафаси режа: · қадимги шарқ фалсафаси ва унинг миллий йўналишлари. · қадимги миср ва бобил фалсафаси. · қадимги ҳиндистон фалсафаси. · қадимги хитой фалсафаси · ўзбекистон худудидаги қадимги фалсафий қарашлар. зардўштийлик таълимоти. · араб халифалиги ва ислом фалсафаси. · диний бағрикенглик ва дунёвий билимлар такомили. · тасаввуф ва унинг тариқатлари. · амир темур ва темурийлар даври фалсафаси. · бобур ва бобурийлар даври фалсафаси. · темурийлардан кейинги ижтимоий жараёнлар ва фалсафий тафаккур. · бухоро амирлиги, қўқон ва хива хонлиги давридаги ижтимоий тафаккур · 19 аср охири ва 20 аср бошидаги фалсафий тафаккур. тарихни билиш, ундан тўғри ва холис хулосалар чиқара олиш инсон маънавий ка...

Формат DOCX, 53,6 КБ. Чтобы скачать "фалсафий тафаккур тарихи. шарқ фалсафаси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафий тафаккур тарихи. шарқ … DOCX Бесплатная загрузка Telegram