фалсафий тафаккур тараққиёти

PDF 45 стр. 5,6 МБ Бесплатная загрузка

45 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 5,6 МБ

Тип файла PDF

Страницы 45

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 45

2-мавзу: қадимги шарқ ва антик дунё фалсафаси 1. фалсафий фикрни вужудга келиши, унинг маданий тарихий заминлари. 2. қадимги шарқ фалсафаси. 3. 9-12 аср марказий осиё фалсафасида табиий – илмий ва фалсафий қарашлар. 4. амир темур ва темурийлар даври фалсафаси, унинг аҳамияти. қадимги миср, бобилда  эр.авв. тўрт минг йилликнинг охиридан бошлаб,  астрономия,  космология,  математика,  мифологияга оид қарашлар бир мунча ривож топган. «хўжайиннинг ўз қули билан ҳаѐтнинг мазмуни ҳакида суҳбати», «арфист қўшиғи», «ўз ҳаѐтидан хафсаласи пир бўлган кишининг ўз жони билан суҳбати» қадимги ҳиндистондаги фалсафаси илк манбалари  «рамаяна»,  «махобхарот»,  «калила ва димна» «ведалар» - («веда» лар – худолар, табиатнинг илоҳий кучларига қаратилиб айтиладиган мадҳия, дуолар тўплами) «веда» китоби тўрт катта қисмдан иборат:  ригведа  самоведа  яжурведа  атхарваведа «веда»ларнинг фалсафий қисмини мазмуни ва услуби ҳар хил бўлган фалсафий қарашлар маҳсулидир. локаяти (эр.авв. 8-7 асрлар)  энг ривожланган оқими чорваклар (эр.ав. 6-аср)дир.  …

2 / 45

– асрлари)  оламда нур дунѐси – яхшилик ва зулмат дунѐси – ѐвузлик мавжуд.  улар ўртасида абадий кураш боради.  моний таълимоти қулдорлик давлатига, шунингдек, ҳукмрон динга қарши қаратилганлиги учун унинг тарафдорлари қаттиқ қувғинга дучор бўлдилар. асосчиси маздак (5-6 – асрлар)  ўрта осиѐ ва эронда кучайиб бораѐтган зулмга қарши кўтарилган ҳалқ қўзғолони маздак таълимоти деҳқонлар, уларнинг ҳуқуқларини ҳимоя этиб, тенглик, адолат ўрнатишга хизмат қилди.  мутакаллимлар мўътазилийлар  сўфийлик асосчиси ал-ашъорий (874- 941 й.) ва мансур мухаммад ибн махмуд ал-мотурудийдир улар қуръон оятларини эркин таҳлил этишга мутлақо қарши эдилар. ақидалардаги мазмунни ақл ѐрдамида мантиқ кучи билан англаш тарафдори бўлганлар. инсон ихтиѐр эркинлигига эга эмас. хурфикрлилик, соф фалсафий фикрлашнинг ташаббускорлари. олам атомлардан тузилган. ҳар бир инсон ихтиѐр эркинлигига эга. халифа маъмун (813-830 й.) даврида муътазилийлик ғоялари давлат мафкураси ҳисобланган. инсон аллоҳ каломи – қуръон оятларини ўзлаштиргунга қадар ирода эркига эга, уни ўзлаштириб олгач, бутун иродаси аллоҳ иродаси билан уйғунлашиб …

3 / 45

i асрлар)фалсафасининг хусусиятлари: дунѐвий маърифатга интилиш, табиий- фалсафий, ижтимоий илмларни ривожлантириш. табиатга қизиқиш, табиатшунослик илмларининг ривожи, рационализм, ақл кучига ишонишдан, асосий эътиборни хақиқатни топишга қаратилган фанларга бериш инсонни улуғлаш, унинг ақлий, табиий, бадиий, маънавий фазилатларини асослаш, гуманизм. абу наср муҳаммад форобий (873-950й.)  файласуф, қомусий олим, юнон фалсафасининг шарҳловчиси  «ал муаллим ас-соний» (иккинчи устоз)дир фалсафани ўрганишда нималарни билиш керак?‖, «фалсафий саволлар ва уларга жавоблар», «шеър санъати», «шоирларнинг шеър ѐзиш санъати қонунлари хақида», «илмларнинг келиб чикиши туғрисида», «мусиқа ҳақида сўз», «оханглар таснифи ҳақида китоб», «масалалар булоғи», «ақл тўғрисида», «инсон аъзолари ҳақида рисола», «фозил шаҳар аҳолисининг қарашлари», «давлат ҳақида рисола» “вужуди вожиб‖ мавжудликнинг биринчи сабаби бўлиб, у мутлоқ борлиқ ва донишмандлик ифодаси. ―вужуди мумкин‖ доимо ўзгаришда, оддийдан мураккабга қараб интилади. ҳаракат - вақт узвий боғланган бўлиб, ибтидо ва интиҳо билан чегараланмаган ―вужуди вожиб‖ мавжудликнинг билишнинг манбаи ташқи оламдир. инсон идрок, сезги, хотира, тасаввур, ақл, нутқ орқали воқеликни ўзлаштиради. билиш жараѐни чексиз. …

4 / 45

н моҳиятдир.  билишда кузатувнинг ролини асослаб эмпирик бишга асос солиади. қомусий олим, файласуф «шайхурраиси» - «олимлар бошлиғи» унвони соҳиби “китоб ун нажот” “китаб ал инсоф” “китоб аш шифо” “тиб қонуни” “донишномаи алойи” “рисолаи ахлоқ” “рисолаи ишқ”  барча мавжудотнинг ибтидоси “вужуди вожиб”, яъни тангридир.  ҳаракат бу ашёлар, ҳодисаларда содир бўладиган ўзгаришдир.  илм ва ахлоқий фазилат муштараклиги инсонни донишмандга айлантиради. назарий фанлар: 1.метафизика 2.физика 3.математика амалий фанлар: 1.сиёсат 2.ҳуқуқ 3.иқтисодиёт 4.ахлоқ -одоб амир темур ибн тарағай баҳодир (1336-1405)  мамлакатда тартиб-интизом ва қонун устуворлигини таъминлаган.  «куч — адолатда» тамойили амалга ошди,  иқтисод ва маданият юксалди,  ўзга мамлакатлар билан мустаҳкам алоқалар ўрнатилди. тасаввуф таълимоти кенг қулоч ѐйди. нақшбандлик тариқатининг йирик шайхлари: саййид амир кулол, шайх абу бакр тайободий, мир саййид баракалар темурнинг пирлари бўлиб ҳисобланган. таҳзиб ал-мантиқ вал-калом» («мантиқ ва каломга сайқал бериш»), «мухтасар ал-маоний» (риторикага оид «қисқача маънолар»), «ал-иршод ал-ҳодий», (араб тили граматикасига оид «йўл …

5 / 45

са ва жисмлар бир- бирига сабаб-оқибат нисбатидадир. оддий нарсалар асосида тўрт унсур, яъни сув, олов, ҳаво ва тупроқ ѐтади. металл, ўсимликлар ва ҳайвонот дунѐси тўрт унсурнинг қоришиши натижасида пайдо бўлади. мантиқ илмини ҳуқуқ ва тил билан ҳам чамбарчас боғлиқдир.  буюк фалакиѐтчи олим  давлат арбоби  зижи жадиди кўрагоний»  «бир даража синусни аниқлаш ҳақида рисола»  «рисолайи улуғбек»  «тўрт улус тарихи» асарлари муаллифи махмудхужа беҳбудий,  мунаввар қори, абдурауф фитрат, абдулла авлоний, чўлпон, усмон носир, абдулла қодирий асарларида мустақиллик, миллий ватанпарварлик руҳидаги қарашлар илгари сурилди.  “билмоқ керакки, ҳақ олинур, берилмайдур. ҳар бир миллат ва мамлакат халқи ўзининг ҳуқуқи, дини ва сиёсатини ҳаракат, иттифоқ ила бошқалардан олади”. беҳбудий.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 45 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "фалсафий тафаккур тараққиёти"

2-мавзу: қадимги шарқ ва антик дунё фалсафаси 1. фалсафий фикрни вужудга келиши, унинг маданий тарихий заминлари. 2. қадимги шарқ фалсафаси. 3. 9-12 аср марказий осиё фалсафасида табиий – илмий ва фалсафий қарашлар. 4. амир темур ва темурийлар даври фалсафаси, унинг аҳамияти. қадимги миср, бобилда  эр.авв. тўрт минг йилликнинг охиридан бошлаб,  астрономия,  космология,  математика,  мифологияга оид қарашлар бир мунча ривож топган. «хўжайиннинг ўз қули билан ҳаѐтнинг мазмуни ҳакида суҳбати», «арфист қўшиғи», «ўз ҳаѐтидан хафсаласи пир бўлган кишининг ўз жони билан суҳбати» қадимги ҳиндистондаги фалсафаси илк манбалари  «рамаяна»,  «махобхарот»,  «калила ва димна» «ведалар» - («веда» лар – худолар, табиатнинг илоҳий кучларига қаратилиб айтиладиган мадҳия, дуолар тўплами) «веда» к...

Этот файл содержит 45 стр. в формате PDF (5,6 МБ). Чтобы скачать "фалсафий тафаккур тараққиёти", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: фалсафий тафаккур тараққиёти PDF 45 стр. Бесплатная загрузка Telegram