фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ фалсафаси

PPT 24 pages 845.0 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 845.0 KB

File type PPT

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

слайд 1 * фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ фалсафаси режа: қадимги шарқда асотирий тасаввурлар ва фалсафий билимларнинг пайдо бўлиши. марказий осиёда “авесто” таълимотидаги фалсафий фикрлар. илк ўрта аср шарқ фалсафаси ва уйғониш даври. ривожланаётган шарқ фалсафасининг янги босқичи (ix аср.) * шарқ фалсафасига ҳинд, хитой, ва ўрта осиё фалсафаси киради. илк фалсафий таълимотлар қадимги ҳиндистон, хитой, марказий осиё ва юнонистонда пайдо бўлган кейин ғарб мамлакатларига ёйилган. қадимги ҳиндистондаги фалсафий мактаблар 2 турга бўлинган астика ва настика деб юритилади астика гуруҳига кирувчи фалсафий мактаблар тарафдорлари ведаларнинг илоҳийлигини тан олувчилар бўлса , настика гурухига кирувчи фалсафий мактаблар тарафдорлари ведаларни тан олишмаган. қадимги хитойдаги дастлабки фалсафий таълимотлар vii-асрда вужудга келган. бу таълимотлар қадимги хитой ёзма манбаларида учраб, “қўшиқлар китоби”, “баҳор ва куз” каби қадимги ёдгорликлар ва конфуцийнинг “афоризм”ларини, даосизмни киритиш мумкин. ўрта осиё фалсафий дастлабки фалсафий таълимотлар тангрига эътиқод қилиш ва зардуштийликнинг “авесто”сида ўз ифодасини топади. * * қадимги дунё шарқ фалсафасининг муаммолари …

2 / 24

аш ва исботлаш ўрганилган. билиш нафақат эмпирик, ҳиссий ва оқилона жараён сифатида, балки мантиқий жараён сифатида ўрганилган. * қадимги шарқ фалсафаси хусусияти белгиси шарқ фалсафасининг ўзига хос хусусиятларидан бири дунёвий, мантиққа асосланган билимларнинг диний мифологик қарашлар билан аралашган ҳолда намоён бўлишидадир. қaдимги шарқ фалсафасининг ўзига хос белгиларидан яна бири унда якка шахсларнинг индивидуал фикрларига нисбатан умумжамоа манфаатларини акс эттирувчи умумжамоа руҳининг уcтyворлик қилишидир. истеъдодли шахслар ана шу руҳнинг ажойиб ифодаловчилари бўлиб, тарих саҳнасига кўтарилганлар. * қадимги ҳиндистон фалсафаси. қадимги ҳиндистон фалсафасини даврлаштириш веда даври (мил. авв. xv - vi асрлар). ведалар (“билимлар") – диний-фалсафий ёзмалар ҳиндистонга милоддан аввалги xv асрдан сўнг ўрта осиё, волга атрофи, эрондан келган арий қабилалари томонидан яратилган. ведаларнинг таркибий қисмлари • “муқаддас ёзув", диний мадҳиялар ("самхитлар"); • маросимларнинг таърифи ("брахманлар"), брахманлар томонидан ёзилган ва улар томонидан диний маросимларни ўтказишда фойдаланилган; • ўрмон қаландарлари китоблари ("араньяклар"); • ведаларга фалсафий шарҳлар ("упанишадалар"). * қадимги ҳиндистон фалсафасининг онтологияси. қадимги …

3 / 24

(инсон харакати, табиат ҳодисаси) коинот ҳаётига таъсир этади. ривожланиш, эволюция мақсади – материал шаклларнинг доимий алмашинуви орқали мукаммал руҳга етишиш. * веда"лар тўртта тўплам- дан иборат бўлиб,булар "ригведа" "самаведа" "яжураведа" "адхарва- веда" деб аталади.улар- нинг фалсафий шарҳ- лари, фалсафий мушо- ҳадага оид қисмлари "упанишад"лар деб номланди. қадимги ҳинд фалсафий мактаблари икки гуруҳга бўлиниб,улар астика ва настика деб аталади. астика гуруҳига кирув- чи фалсафий мактаб- лар веданта, санкхья, йога, вайшешика, ньяя ва миманса мактаблари "веда“- нинг илоҳийлигини тан олишади ва бу ёзма ёдгорликни ҳақи- қатнинг ягона манба- си деб билишади. настика гуруҳи- га кирувчи мактаб- лар сифатида чорвака, локаята, буддизм, жайнизм мактаб- лари қайд қилинади. * қaдuмги хитой фалсафасu эрамиздан олдинги vii асрларда хитойда асосан олтита фалсафий таълимот (мактаб) шаклланган: конфуцийчилик, даосизм, моизм, легизмлар ва бошқалар. конфуцийчилик таълимоти бўйича ҳар бир ижтимоий қатламнинг ахлоқ нормалари мавжуд бўлиб, уни ўзгартириш мантиқка зиддир. масалан бошқарувчилар тоифасига кирган кишилар ахлоқ нормаларини иктисодий кам таъминланган …

4 / 24

иган нарсалар. • ци – маънавий-матери энергия, бутун борликни «курилиш материали» булиб хизмат килади (цзиндан фаркли уларок – вужудга келиш энергияси). ци энергияси моддий ци, ундан барча нарса ва жонзотлар материал шаклни кабул килади ва маънавий ци – инсонва бошка тирик жонзотлар рухиятини ташкил этади. маънавий ци – инсон хаетининг асоси. омадли, жисмоний ва рухий соглом инсон «еруг», «тоза» цига эга. касалманд, заиф, омадсиз инсон эса- «огир», «ифлос», «кора» цига эга. омад, жисмоний ва рухий соглик, бахтга йул – цини барча кераксиз нарсалардан озод килиш, рухни тозалаш. шзнь – инсондаги йукотиб булмайдиган (улмайдиган) маънавий энергия, бу энергия инсоннинг «узаги»ни ташкил этади ва инсон улганидан сунг хам йуколмайди (цидан фаркли равишда). * даосизм – хитойнинг кадимий фалсафий таълимоти даосизм – хитойнинг кадимий фалсафий таълимоти, оламнинг тузилиши ва мавжудлиги (яшаши)ни тушунтиришга ва инсон, табиат, коинот юриши керак булган йулни топишга харакат килади. бу таълимот асосчиси лао цзи (кекса устоз) – мил. авв …

5 / 24

унлари, тарих узгармайди, шунинг учун инсон хаётининг асосий тамойили – тинчлик ва харакатсизлик ("у-вэй"); император мукаддас шахс, факат у худолар ва юкори кучлар билан маънавий алокада була олади; император шахси оркали хитой ва бутун инсониятга «дэ»-тетиклантирувчи куч ва неъмат утади; инсон императорга канча якин булса, шунча куп «дэ» унга императордан утади; "дао«ни англаш ва "дэ“ни олиш учун даосизмнинг барча конунларига тулик амал килиш керак, "дао" билан бирлашиб, императорга буйсуниш ва унга якин булиш; бахт ва хакикатга олиб борадиган йул – хирс ва истаклардан озод булиш. * хусусиятлари конфуцианчилик – кадимий фалсафий мактаб, инсоннни авваламбор ижтимоий хаёт катнашчиси сифатида куриб чикади. конфуцианчиликнинг асосчиси конфуций (кун-фу-цзы) мил. авв. 551 - 479 йй. яшаган. асосий манбаси лунь юй («сухбатлар ва мулохазалар") асари конфуцианчилик хал этадиган масалалар: инсонларни кандай бошкариш керак ва жамиятда инсонузини кандай тутиш керак. мазкур мактаб намоёндалари жамиятни юмшок бошкариш тарафдорлари. мисол тарикасида отанинг угиллар устидаги хокимияти келтирилади, асосий шарт сифатида …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ фалсафаси"

слайд 1 * фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ фалсафаси режа: қадимги шарқда асотирий тасаввурлар ва фалсафий билимларнинг пайдо бўлиши. марказий осиёда “авесто” таълимотидаги фалсафий фикрлар. илк ўрта аср шарқ фалсафаси ва уйғониш даври. ривожланаётган шарқ фалсафасининг янги босқичи (ix аср.) * шарқ фалсафасига ҳинд, хитой, ва ўрта осиё фалсафаси киради. илк фалсафий таълимотлар қадимги ҳиндистон, хитой, марказий осиё ва юнонистонда пайдо бўлган кейин ғарб мамлакатларига ёйилган. қадимги ҳиндистондаги фалсафий мактаблар 2 турга бўлинган астика ва настика деб юритилади астика гуруҳига кирувчи фалсафий мактаблар тарафдорлари ведаларнинг илоҳийлигини тан олувчилар бўлса , настика гурухига кирувчи фалсафий мактаблар тарафдорлари ведаларни тан олишмаган. қадимги хитойдаги дастлабки...

This file contains 24 pages in PPT format (845.0 KB). To download "фалсафий тафаккур тараққиёти босқичлари: шарқ фалсафаси", click the Telegram button on the left.

Tags: фалсафий тафаккур тараққиёти бо… PPT 24 pages Free download Telegram