шимолий америка

DOC 179.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1353506086_40085.doc шимолий америка www.arxiv.uz режа: 1. геологик тузилиши ва табиатининг таркиб топиш тарихи хусусиятлари 2. рельефи ва фойдали қазилмалари 3. кордильера тоғлари 4. фойдали қазилмалари 5. иқлим америка қитъаси икки материк — шимолий ва жанубий америка материкларини ўз ичига олади. теуантепек ва панама бўйинлари ора-сида жойлашган марказии американи ё шимолий америка ёки жанубий америкага киритадилар. бутия ярим оролидаги мерчисон бурни (710 50 шимолий кенглик) шимолий американинг энг шимолий нуқтаси, аляска ярим оролидаги принц уэльс бурни (1680 40 ғарбий узоқлик) энг ғарбий нуқтаси. лабрадор ярим оролидаги чарльз бурни (550 4 (у ғарбий узоқлик) энг шарқий нуқтасидир. панама бурнини материкнинг жанубий чегараси деб ҳисобласак, материкнинг майдони 20360 минг км2 ни ташкил этади. гренландия (2176 минг км2), канада арктика архипелаги (1300 минг км2), вест-индия ороллари (2400 минг км2) ва бошқаларни шимолий америка таркибига киритадилар. геологик тарих давомида шимолий америка билан жанубий америка ҳар доим ҳам бир-бирига қўшилиб турмаган ва шунинг учун ҳар бир …

к туэилишидан шимолий америка билан жанубий америка ографиясининг асосий фарқи ана шунда. евросиёдан фарқли ўлароқ, бу материкларнинг марказии ва шарқий қисмлари ё текислик, ёки ясси тоғликлардир, уларнинг ғарбий чеккалари эса тоғлардан иборат. кордильера тоғлари шимолий америка материги билан жанубий америка материги ўртасида кўприк хизматиии ўтайди, бу тоғлар туфайли флора ва фаунанинг бир материкдан иккинчи материкка ўтиши осон бўлган; ана шунга кўра шимолий америка билан жанубий американинг флора ва фаунаси муайян хусусиятларига кўра ўхшаб кетади лекин бу ўхшашликларга қараб, уларнинг флора ва фаунаси умумий геологик тузилиши ва табиатининг таркиб топиш тарихи хусусиятлари қисман бошқа материкларга ҳам хос бўлган хусуснят — асосни геологик структуралариинг концентрик тарзда жойлашнши шимолий америка мисолида яққол кўринади. материкнинг марказий қисмлари чекка қисмларига нисбатан ҳамма жойи бир хил тузилган ва, шу билан бирга, энг қадимийдир. бу ҳол тасодифий бўлмай, материкнинг ўзига хос хараққиёт тарихи оқибатидир. кембрийдан олдинги структуралар. шимолий американинг заманида қадимги структура — архей-протерозой ядроси — канада …

та айиқ кўли атрофидаги бурмали структуралариинг ёши 1250 – 1450 млн. йилга, сан – лаврентий дарёси водийсидан шимоли – шарқдаги жойларнинг ёши 950–1100 млн. йилга баробар. шундай қилиб, шимолий америка кристалл жинслар қалқониннн: таркиб топиш тарихи бу қалқоннинг бундан бошқа ёшроқ барча қисмларининг таркиб топиш тарихига кўра камроқ давом этган. платформа жинсларининг абсолют ёшини ўрганиш натижасида, буюк кўллар атрофи платформанинг энг қадимийқисми эканлиги аниқланди, бу ерларда отқинди ва метаморфик жинсларнинг ёши 2500 млн. йилдан ҳам ортиқ. бу ядро атрофида геосинклиналь ҳавзалар бўлган. бу ҳавзалар кембрийдан олдин, бироқ қалқоннинг марказий қисмлари пайдо бўлмасдан анча кейин таркиб топган. ёшроқ структуралар аста – секин марказий ядрога қўшила борганидан унинг майдони тобора кенгая бошлаган. катта айиқ кўли атрофидаги бурмали структураларнинг ёши 1250 – 1450 млн. йилга, сан-лаврентий дарёси водийсидан шимоли-шарқдаги жойларнинг ёши 950 – 1100 млн. йилга баробар. шундай қилиб, шимолий америка кристалл жинслар қалқонининг таркиб топиш тарихи бу қалқоннинг бундан бошқа ёшроқ барча …

бурмали структуралари таркиб топган. кордильеранинг энг ёш тизлари ва водийларидан ташқари, ана шу структуралар билан бирга пайдо бўлган рельеф шакллари йўқ бўлиб кетган. бундай шакллар ер пўстининг кейинги ҳаракатлари, денудация процесслари ва чўкинди тўпланиши натижасида кучли ўзгарган. шунга қарамасдан, бу областлардан ҳар бирининг тектоник негизининг ўзига хос хусусияти ҳозирги рельеф тараққиётининг ўзига хос йўлларини белгилаб берган. шунинг учун тектоник областлар морфоструктура районларнинг энг йирик категориялари бўлиб, гипсометрик картада яққол кўриниб туради. асосий қисми кордильера тоғлари юқорида айтилгани каби, шимолий американинг ғарбий қисмида тоғ пайдо қилиш процесслари қуйи палеозойдаёқ рўй берган, бироқ аппалачи тоғларидан фарқ қилиб, қадимги бурмали структуралар деярли қолмаган. шимоли – ғарбдан жануби – шарққа чўзилган асосий морфоструктуралар мезозой охирида ва кайнозой бошларида пайдо бўлган ҳамда кучли ички ва ташқи процесслар таъсирида мураккаблашиб, бир неча бор ўз шаклини ўзгартирган. тоғ системасининг шарқий минтақаси ларами давридаги (ларами минтақаси–x) кучли тектоник процесслар зонасининг шарқйй қисмига тўғри келади. бу процесслар геосинклинал зонани …

қояли тоғлар жанубда шарқий сьерра – мадре (х4) баланд мас-снвлари сифатида давом этади. бундан ғарбдаги яна бир орография минтақаси невадий бурмали структуралари тараққий этган зонанинг шарқий қисмида ва ларами бурмалари зонасининг ғарбий қисмида бўлиб, ўртача баландликдадир. бу минтақа ғарб ва шарқдан тоғ тизмалари билан ўралган. бу эса иқлимнинг хийла континентал бўлишига олиб келган. иқлимнинг континенталлиги натижасидаэса денудация кучайиб, ер юзасини текислаб юборган. бу – ички ясси тоғликлар ва платолар минтақасидир (xi). бу минтақа ички фрейзер (хi2) платоларига, колумбия платосига ўтадиган юкон ясси тоғлиги (хi1), катта ҳавза тоғлиги (xi4), колopадо платоси (хi5), мексика тоғлигининг ички қисми (х16) дан иборат. бу зона учун кўтарилган ёки чўккан ва баландлиги 4000 м гача бўлган кўпдан – кўп горстли тизмалар (катта ҳавзада) ва аккумулятив рельеф шаклларига эга бўлган котловиналар структуралари характерлидир. ажал водийси энг чуқур депрессиядир (абсолют чуқурлиги – 85 м). фрейзер ,ва колумбия платоларида, шунингдек, колорадо плато-1инг чекка қисмида вулкан қопламлари кенг тарқалган. бу …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "шимолий америка"

1353506086_40085.doc шимолий америка www.arxiv.uz режа: 1. геологик тузилиши ва табиатининг таркиб топиш тарихи хусусиятлари 2. рельефи ва фойдали қазилмалари 3. кордильера тоғлари 4. фойдали қазилмалари 5. иқлим америка қитъаси икки материк — шимолий ва жанубий америка материкларини ўз ичига олади. теуантепек ва панама бўйинлари ора-сида жойлашган марказии американи ё шимолий америка ёки жанубий америкага киритадилар. бутия ярим оролидаги мерчисон бурни (710 50 шимолий кенглик) шимолий американинг энг шимолий нуқтаси, аляска ярим оролидаги принц уэльс бурни (1680 40 ғарбий узоқлик) энг ғарбий нуқтаси. лабрадор ярим оролидаги чарльз бурни (550 4 (у ғарбий узоқлик) энг шарқий нуқтасидир. панама бурнини материкнинг жанубий чегараси деб ҳисобласак, материкнинг майдони 20360 минг км2 ни ташк...

DOC format, 179.0 KB. To download "шимолий америка", click the Telegram button on the left.

Tags: шимолий америка DOC Free download Telegram