шимолий америка. шаклланиш тарихи, релъефи ва фойдали казилмалари

DOC 62,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1350456519_15607.doc шимолий америка: шаклланиш тарихи, рельефи ва фойдали қазилмалари р е ж а: 1. шимолий американинг шаклланиш тарихи. 2. геологик тузилиши ва табиатининг таркиб топиш тарихи хусусиятлари. 3. рельефи. 4.фойдали қазилмалари. америка қитъаси икки материк - шимолий ва жанубий америка материкларини ўз ичига олади. теуантепек ва панама бўйинлари орасида жойлашган марказий американи шимолий америка ёки жанубий америкага киритадилар. бутия ярим оролидаги мерчисон бурни шимолий американинг энг шимолий нуқтаси, аляска ярим оролидаги принц уэльс бурни энг ғарбий нуқтаси. лабрадор ярим оролидаги чарлз бурни энг шарқий нуқтасидир. панама бурнини материкнинг жанубий чегараси деб хисобласак, материкнинг майдони 20360 минг км2 ни ташкил этади. гренландия 2176 минг км2 ни, канада арктика архипелаги 1300 минг км2 ни, вест - индия ороллари 2400 минг км2 ва бошқаларни шимолий америка таркибига киритадилар. кембрийдан олдинги структуралар. шимолий американинг заминида қадимги структура - архей-протерозой ядроси - канада қалқонини ўз ичига оладиган шимолий америка платформаси ётади. канада қалқони литологик таркибига …
2
удудни эгаллаб ётган жанубий тармоғи йўқ бўлиб кетган. уларнинг бурмали структураларини сув босиб кетган ва уларда ёшроқ жинс қатламлари чўккан. герцин бурмаланиши даврида аппалачи тоғларининг каледон структуралари кўтарилган. палеозой эраси давомида шимолий америка каледонит ва герцинит структуралар билан европага, кордильера геосинклинали областида табиий равишда пайдо бўлиб турган тоғ занжирлари орқали эса осиё ва жанубий америкага бир неча марта қўшилган. арктика районларида ҳам тектоник жараёнлар анчагина кучли бўлган. палеозой охирларида ҳам бу ерда бурмали структуралар вужудга келиб, канада арктика архипелагининг шимоли-ғарбий қисмларини ҳосил қилган. мезозой эраси давомида атлантика океани ботиғининг тез вужудга келиши муносабати билан шимолий америка аста-секин европадан ажралади. материкнинг шарқидан герцин бурмаланишининг давоми тариқасида ҳам рўй беради. лекин бу пайтда баланд тоғ тизмалари вужудга келмайди. мезозойда кордильера геосинклинали жуда тез тараққий эта бошлайди. юра даврида бурмали структуралар ҳосил бўлади. бу структуралар хозир ҳам бор. ана шу бурмаланиш жараёнида рўй берган хол тоғ тизмалари аляскадан мексикагача давом этади. бу бурмаланиш …
3
лясканинг тоғли областларида неогенда альп, тундра ва тайга турларидан иборат ўсимлик қоплами таркиб топган. илиқ ва нам иқлим шароити оқар сувларнинг кўпайишига ёрдам берган. бу эса текис юзалар вужудга келишига сабаб бўлган. бундай юзалар текисликларда, ясси тоғликларда, аппалачи ва кордильера тоғларида эса айрим жойларда хали ҳам бор. платформанинг айрим қисмлари ҳам вертикал равишда харакатга келади. бор даври охиридан аппалачи тоғлари, шимоли-шарқий лабродор гренландия кўтарила бошалйди. қуруқлиқнинг бир қисми, айниқса материкнинг шимоли чўка боради. девис буғози ва канада-арктика архипелаги буғозлари вужудга келади. материкнинг жанубида герцин структураларида чўкиш руй беради. бу ерни аста-секин мексика қўлтиғи сувлари қоплай бошлайди. канада-арктика архипелагининг шимоли-ғарбида ҳам худди шундай жараён рўй беради. неогенда хозирги беринг бўғози атрофларида қуруқлик майдон қисқаради. материк хозирги қиёфасини олади. бироқ америка плейстоцен охирларигача осиёдан ажралмайди. гляциологлар лаврентия музлиги деб атаган шарқий музлик эса кўп нам олган ва атлантика океанидан келадиган ҳаво массалари туфайли тезда кенгая борган. хар иккала музлик энг кўп ўсган …
4
елган арктика-альп турлари энг кўп тарқалган. айни вақтда европадан ҳам баъзи бир ўсимликлар кириб келган. тундра, тайга, даштлар, аралаш ва кенг баргли ўрмон ландшафтлари анчагина худудни эгаллаган. жанубий қисмида ўзгариш у кадар катта бўлмаган ва бу ерда қуруқлик орқали қўшилиб турган марказий ва жанубий америка ўсимликларига ўхшаш бўлган ўсимликларнинг қадимги элементлари яхшироқ сақланиб қолган. музлик қоплами таъсирида материкнинг шимолий қисмида тупроқ бутунлай йўқ бўлиб кетган, шунинг учун бу ерда тупроқлар аслини олганда янгидан пайдо бўлган. худуднинг каттагина қисмида ландшафтлар характерига кўра асосий тупроқ ҳосил қилиш жараёнлари тундра-глейли, подзолли ва чимли жараёнлар бўлган. жанубий районда латеритлашиш жараёни давом этади. хайвонот дунёси эволюцияси ўсимлик қоплами тарихига ўхшайди. бунда осиё билан қўшилиб туриш ҳам мухим роль уйнаган. кайнозой давомида кўпгина хайвон турлари осиёдан кириб келган. энг қадимги турлар кордильера ва аппалачи тоғларининг сернам ва илиқ жойларида сақланиб қолган. геологик тараққиёт жараёнида шимолий американинг йирик тектоник областлари: канада қалқони ва плитасини ўз ичига олган …
5
ристалл жинслари ер юзасига чикиб ётади. қалқон шаклан тоғларга ўхшайди: унинг марказий қисмлари чўккан, чеккалари эса айниқса шарқий чеккалари анча кўтарилиб қолган. қалқоннинг материкдаги бутун қисми рельефда лаврентий ясси тоғлигидан иборат. ясси тоғлик ер юзасининг хусусиятлари, асосан, узоқ давом этган денудация ва тўртламчи давр музликлари билан боғлиқ. ясси тоғликнинг катта қисмида музлик экзарацияси шакллари музлик-аккумуляция шаклларидан устун туради; ясси тоғнинг баландлиги 150-160 м. ер юзаси ўр-қир, тўртламчи давр ётқизиқлари қалин эмас; ботқоқликлар ёки кўлли ботиқлар ва қуриб қолган кўллар ўрнида пайдо бўлган гилли текисликлар кўп учрайди. қалқоннинг ороллар қисмидаги ясси тоғликлар жуда парчаланиб кетган баффин ерининг шарқий соҳилини, девон оролини ва элсмир оролининг бир қисмини ҳосил қилган қатор палахсалар лабрадор тоғларининг давомидир. баффин денгизининг чуқур ботиғи бу зонани канада қалқонининг шарқий чеккасидан ажратиб туради. гренландиянинг катта қисми канада қалқонининг ана шу шарқий чеккасидадир. шимолий америка платформаси плитасининг рельефи анча ясси. плитанинг шимоли-ғарбий қисмлари қуйи палеозой чўкинди жинсларидан таркиб топган ва …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "шимолий америка. шаклланиш тарихи, релъефи ва фойдали казилмалари"

1350456519_15607.doc шимолий америка: шаклланиш тарихи, рельефи ва фойдали қазилмалари р е ж а: 1. шимолий американинг шаклланиш тарихи. 2. геологик тузилиши ва табиатининг таркиб топиш тарихи хусусиятлари. 3. рельефи. 4.фойдали қазилмалари. америка қитъаси икки материк - шимолий ва жанубий америка материкларини ўз ичига олади. теуантепек ва панама бўйинлари орасида жойлашган марказий американи шимолий америка ёки жанубий америкага киритадилар. бутия ярим оролидаги мерчисон бурни шимолий американинг энг шимолий нуқтаси, аляска ярим оролидаги принц уэльс бурни энг ғарбий нуқтаси. лабрадор ярим оролидаги чарлз бурни энг шарқий нуқтасидир. панама бурнини материкнинг жанубий чегараси деб хисобласак, материкнинг майдони 20360 минг км2 ни ташкил этади. гренландия 2176 минг км2 ни, канада арктика...

Формат DOC, 62,5 КБ. Чтобы скачать "шимолий америка. шаклланиш тарихи, релъефи ва фойдали казилмалари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: шимолий америка. шаклланиш тари… DOC Бесплатная загрузка Telegram