ix-xi асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси

PPTX 93,3 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1746189349.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ix-xi асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси ix-xi асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси режа: марказий осиеда илм-фанга асос солиниши бухоро ва хоразм маданият маркази ix-xii асрлардаги марказий осие илм-фанининг дуне мамлакатларига таъсири. маъмун академияси мавзуга оид таянч тушунча ва иборалар: комусий олимлар, абу райхон беруний, мухаммад мусо хоразмий,ибн сино, фаробий, ал бухорий, ренессанс. жамият ва унинг ижтимоий тараккиети тарих фани асосини ташкил этиб, шу фаннинг объектидир. тарих фанининг предмети эса утмишда руй берган вокеа ходисалар булиб, улар узининг бетакрорлиги билан алохида хусусиятга эга. тарихий вокеа-ходисаларни илмий, холис урганишнинг аник йулини узбекистон республикаси президенти и.каримов 1998 йил 26 июнда мамлакатимиз тарихчи олимлари, шоир ва журналистларбилан булган учрашувда курсатиб берди. узбекистон республикаси вазирлар махкамаси 1998 йил 27 июнда "узр фа тарих институти фаолиятини такомиллаштириш тугрисида" карор кабул килди. ушбу карорнинг кабул килиниши узбек тарихчилари олдига янги давр мустакиллик шароити такозосига жавоб берадиган тарих яратиш, бой …

нёдкорлик ишларининг амалга оширилгани , ақлни хайратга солувчи бемисл асарларнинг яратилгани шундан далолат беради .шарқ уйғониш даври хам улуғ алломалар ,қомусий билим сохиблари , машхур мутафаккирларни етиштирди. аниқ фанлар сохасида м.хоразмий,абу бакр розий, а.беруний, а.фарғоний жахоншумул кашфиётларни қилдилар . наср фаробий, ибн сино, ибн рушд , мухаммад ғазолийларнинг фалсафий асарлари тафаккур хазинасини бойитди, олам, одам ва жамият яхлитликда тадқиқ этилиб , янги қонуниятлар очилди , ақлий билим уфқлари кенгайди, фозил жамият ва комил инсон назарияси чуқур ишлаб чиқилди. 704 йилда хуросонга ноиб кутайба ибн муслим тайинланиб, унга топширилган вазифа мовароуннахрни мутлок босиб олиш эди. аммо бу вилоятларни мутлак буйсундириш учун бир неча 10-йилликлар керак булди. ислом динини марказий осиеда жорий этиш хам осонлик билан булмади. хуросон ва мовароуннахр ахолиси араблар хукмронлигига, огир соликларга, айникса инсон хукукининг поймол этилишига куника олмадилар. абу муслим, муканна каби ватанпарварлар бошлик куплаб кузголонлар халифаликни анча мунча заифлаштирди. 821 йили хуросон ноиби тохирий уз юртини мустакил …

арлари математика тарихининг янги сахифасини очди.хоразмий астрономия сохасида хам буюк хизматини кушиб, уз "зиж"ини яратди. хоразмийнинг шогирдлари унинг ишини давом эттирганлар. 1х-х асрларда бухоро марказий осиенинг сиесий ва маданий марказига айланган, шахарда жуда куплаб мактаб, кутубхона, мадрасалар, масжидлар ташкил этилган, бинолар, саройлар, истехкомлар курилган эди. ушбу даврда бухорода форс тили шунчалик ривож этадики, бу тил халигача адабий форс тили сифатида кулланилмокда. мусо хоразмийнинг "зижи ал-хоразмий", "ал китоб ал-мухтасар фи хисоб ал-жабр ва-л мукобила" ва "ал-жам ва тафрик би-хисоб ал-хинд" асарлари хп асрдаек чет эл олимлари томонидан урганилиб, лотин тилига таржима килинган. улар 3 асрдан сунг оврупода астрономия, математика, жугрофия, медицина фанларини таркалишига олиб келди. олим асарлари европада кенг таркалган булиб, дарслик сифатида фойдаланган. рим папаси сильвестр 11 буйруги билан хоразмий ракамлари оврупада жорий килинди, аммо унинг кенг таркалиши xiii асрга тааллуклидир. оврупаликлар илк бор танишган олимлардан яна бири ал-фаргонийдир. уни дунёга танитган асари "астрономия негизлари" асаридир. фаргоний илми нужумга оид …

дуддан кўплаб алломаларнинг етишиб чиққанлиги ҳамда бир неча илмий мактаб, марказ ва академияларнинг фаолият юритгани мамлакатимизнинг башарият фани ривожидаги фаол иштирокидан далолат беради. xi асрда асос солинган хоразм маъмун академияси мана шундай марказлардан бири эди. 2006 йил 2 ноябрда хоразм маъмун академиясиннг 1000 йиллигига бағишланган тантанали маросим бўлиб ўтди. унда президентимиз и.каримов нутқ сўзлаб, унда жумладан шундай деди: «бундан минг йил аввал хоразм заминида «дорул-ҳикма» деб аталган хоразм маъмун академиясининг пайдо бўлиши бу кўҳна воҳада неча-неча асрлар мобайнида кечган буюк тарихий, иқтисодий ва маданий жараёнларнинг қонуний ҳосиласи ва натижаси, десак, айни ҳақиқатни айтган бўламиз”. чиндан ҳам, хоразм маъмун академияси умумбашарий цивилизация ривожидаги ўрни ва аҳамияти жиҳатидан қадимий афинага платон академияси, мисрдаги александрия кутубхонаси, шарқ оламида «байтул-ҳикма» номи билан шуҳрат қозонган бағдод академияси каби машхур илмий марказлар билан бир қаторда туриб, шарқ мусулмон ренессанси-уйғониш даврининг ёрқин намоёни сифатида тарихимиз зарҳал саҳифаларини ташкил этади. 992 йили гурганчда ҳокимиятга янги амир – абу …

да, бу илм масканини қачон ташкил топгани ҳақида аниқ маълумотлар учрамайди. лекин илмий адабиётларда абу райҳон беруний ва ибн синонинг гурганчга келган 1004 йил академиянинг ташкил топган йили деб қабул қилинди. шу билан бир қаторда беруний ва ибн синоларга қадар ҳам хоразмшоҳлар саройида илмий муҳит ва олимларнинг бўлганлигини назарга олсак, хоразм маъмун академиясини кўрсатилган санадан илгарироқ ҳам мавжуд эканлигини инкор этиб бўлмайди. маъмун академияси қисқа бир муддат, яъни 1017 йилгача фаолият юритган бўлса-да, бу ерда астрономия, математика, табобат, кимё, география, минерология каби табиий фанлар билан бир қаторда тарих, фалсафа, адабиёт, тил, ҳуқуқ ва бошқа ижтимоий фанлар ҳам ривож топди. асосий хулосалар маъмун академияси қисқа бир муддат, яъни 1017 йилгача фаолият кўрсатган бўлса-да, бу ерда дунёвий илмлар, хусусан математика, кимё, геодезия, минерология, тиббиёт, доришунослик, тарих, сиёсат, тил ва адабиёт, фалсафа, мантиқ, худуд каби фанлар юксак босқичга кўтарилди. image1.png

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ix-xi асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси" haqida

1746189349.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ix-xi асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси ix-xi асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси режа: марказий осиеда илм-фанга асос солиниши бухоро ва хоразм маданият маркази ix-xii асрлардаги марказий осие илм-фанининг дуне мамлакатларига таъсири. маъмун академияси мавзуга оид таянч тушунча ва иборалар: комусий олимлар, абу райхон беруний, мухаммад мусо хоразмий,ибн сино, фаробий, ал бухорий, ренессанс. жамият ва унинг ижтимоий тараккиети тарих фани асосини ташкил этиб, шу фаннинг объектидир. тарих фанининг предмети эса утмишда руй берган вокеа ходисалар булиб, улар узининг бетакрорлиги билан алохида хусусиятга эга. тарихий вокеа-ходисаларни илмий, холис урганишнинг аник йулини узбекистон республикас...

PPTX format, 93,3 KB. "ix-xi асрларда шарқ олимларининг дунё илмий тараққиётига қўшган хиссаси"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ix-xi асрларда шарқ олимларинин… PPTX Bepul yuklash Telegram