шарқ уйғониш даврида таълим ва тарбия масалалари (биология ўқитиш методикаси)

DOCX 22,9 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1700588307.docx шарқ уйғониш даврида таълим ва тарбия масалалари режа: 1. уйғониш даври. 2. абу наср фаробийнинг таълим-тарбия ҳақидаги қарашлари. 3. абу райхон берунийнинг таълим-тарбия ҳақидаги қарашлари. 4. ибн синонинг таълим-тарбия ҳақидаги қарашлари. уйғониш даври. бу даврда араб тили илмий ва алоқа тили эди. x аср ўрталарига келиб, форс-тожик тилида ҳам иш юритила бошланди. бу даврда бухорода китоб дўконларида бўлиб, унда йирик олимлар ва фозил кишилар учрашиб, илм-фан тўғрисида турли хил бахслар юритишар эди. абу али ибн сино китоб дўкондаридан бирида фаробийнинг аристотель “метафизика” сига ёзган шархларини сотиб олганлиги фикримизнинг ёрқин исботидир. xi асрда хоразмда илм-фан айниқса ривожланди. хоразм шохи маъмун ўз саройига энг забардаст олимларни таклиф этади. у ташкил этган “байтул хаким”, “донишмандлар уйи” да қомусий олимлар беруний, ибн сино, абу наср ибн ироқ каби олимлар ижод билан шуғулландилар. бу кейинчалик “маъмун” академияси номи билан дунёга машҳур бўлган. шарқ “уйғониш даври” да илм-фан ривожланиши уч йўналишда бўлди. биринчи йўналиш математика-тиббиёт …
2
ан асарларда шарққа хос бўлган инсоннинг ахлоқий-руҳий камолотини улуғлаш етакчи ўрин тутган. мазкур таълимий-ахлоқий асарларда инсоннинг маънавий камолга етиши юксак хулқ-одоб, илм-фанни эгаллаши асосидагина амалга ошиши мумкин деган ғоя илгари сурилди. илмий билимга асосланувчи метод шаклланди, натижада ақлий тарбия олимлар эътиборида бўлди: хоразмий, фаробийлар бу методни асослаб беришган буюк мутаффаккирлар эди. табиат ва унга боғлиқ таълим тарбияни ривожлантириш бўйича фаробий, беруний, ибн синоларнинг қарашлари алоҳида аҳамиятга эга. булар ҳақида қисқача тўҳталиб ўтамиз. абу наср фаробийнинг таълим-тарбия ҳақидаги қарашлари. абу наср фаробий – ўрта аср шарқининг машҳур мутаффакири, қадимги юнон фалсафасининг шарқдаги энг йирик давомчиси ва тарғиботчисидир. фаробий қадимги юнон илмининг чуқур билимдони бўлган, унинг шарқда тарқалиши ва ривожига катта хисса қўшгани туфайли уни – “шарқ аристотели” - “муаллими соний” - “иккинчи муаллим” (биринчи муаллим аристотель) деб атайдилар. фаробий таълим – тарбияга бағишланган асарларида таълим тарбиянинг муҳимлиги, унда нималарга эътибор бериш зурулиги, таълим-тарбия усуллари ва услуби ҳақида фикр юритади. “фозил одамлар …
3
ий фазилатларга тўхталиб ўз фикрларини баён этади. ахлоқий фазилатлар деганда билимдонлик, донолик ва мулоҳазали бўлиш, виждонлилик, камтарлик, кўпчилик маърифатини юқори қўйиш, хақиқат, манавий юксакликка интилиш, адолатлилик каби хислатларни тушунди. аммо бу хислатларнинг энг муҳими ҳар бир инсоннинг билимли, маърифатли бўлишидир. шунинг учун фаробий аҳлақ тушунчасига ақл билан узвий боғлиқ холда тафаккурга асосланган аҳлоқ асосида қарайди. фаробийнинг талим-тарбия йўллари, усуллари, воситалари ҳақидаги қарашлари ҳам қимматлидир. у инсонда гўзал фазилатлар икки йўл – таълим ва тарбия йўли билан ҳосил қилинади. таълим назарий фазилатларни бирлаштирса, тарбия назарий ва амалий фазилатларни бирлаштиради, дейди. ҳар иккаласи бирлашса, етуклик намоён бўлади. фаробий таълимда барча фанларни назарий асослари ўрганилса, тарбияда маънавий аҳлоқий қоидалар, одоб меёрлари ўрганилади. касб – ҳунарга оид малакалар ҳосил қилинади, деб уқтиради. фаробий таълим-тарбияда рағбатлантириш, одатлантириш, мажбур этиш методларини илгари сурган. ҳар икки усул ҳам инсонни ҳар камол тамойилга етказиш мақсадини кўзлайди. фаробийнинг таълим-тарбия ҳақидаги қарашлари ҳозирча ўз аҳамиятини сақлаб келмоқда. абу райҳон беруний …
4
ри, усуллари ҳақидаги фикрлари ҳозирги даврда ҳам долзарбдир. ўқувчига билим беришда: - ўқувчини зериктирмаслик; · билим беришда бир хил нарсани ёки бир хил фанни ўргатавермаслик; · узвийлик, изчиллик; · янги мавзуларни, қизиқарли, асосан, кўргазмали баён этиш керак деб уқтиради. билим олишда тушуниб ўрганиш, илмий тадқиқотчининг покликка риоя этишига алоҳида эътобор беради, жамиятнинг равнақи маърифатнинг ривожига боғлиқ деган ғояни илгари суради.3.мавзу: шарš уйђониш даврида таълим ва уни тарбия масалалари. режа: 1. уйђониш даври. 2. абу наср фаробийнинг таълим тарбия ќаšидаги šарашлари. 3. абу райхон берунийнинг таълим-тарбия ќаšидаги šарашлари. 4. ибн синонинг таълим – тарбия ќаšидаги šарашлари. уйђониш даврида ўрта осиёда таълим тарбияни ривожланиши. “шарš” ўйђниш давридаилм-фан ривожланишининг асосий йўнаоишлари. ўрта осиё мутафаккирларининг илм-фан, тарбия ќаšидаги šарашлари. асосий тушунча ва таянс сўзлар. vii-xii асрлар давомида марказий осиёда маданият, илм-фан беšиёс ривожлана борди. айниšса аниš фанларга šизиšарли кескин орта бошлади. ўша тарихий даврда ал-хоразмий, фаробий, фарђоний, беруний, ибн сино каби олимлар дунёга келди. …
5
ний, ибн сино, абу наср ибн ироš каби олимлар ижод билан шуђуландилар. бу кейинчалик “маъмун” академияси номи билан дунёга машќур бўлган. шарš “уйђониш даври” да илм-фан ривожланиши уч йўналишда бўлди. биринчи йўналиш математика-тибииёт йўналиши бўлиб, буларга математика, астрономия, киме, география, минерология, тиббиёт, доришунослик каби фанлар киритилиб, ал-хоразмий, аќмад фарђонийлар математикага оид, закариё ар-розий кимё ва тиббиётга оид, ибн сино тибииёт ва фалсафа, беруний тиббиётга оид, журжоний тиббиёт ва фалсафага оид йирик асарлар яратдилар. иккинчи йўналиш ижтимоий-фалсафий йўналиш бўлиб, бунда фалсафа, тарих, мантиš, рухшунослик, нотиšлик ва бошšа фанлар бўлиб, бу соќада фаробий, ал-кихдий, ибн сино, муќаммад наршаќий кабилар фаолият кўрсатган. юšорида айтиб ўтилган олимлар šомусий олимлардир. учинчи йўналиш таълимий-аќлоšий йўналиш бўлиб, бу соќада šомусий олимлар ўз šарашларини ижтимоий-фалсафий ва илмий асарлари таркибида ёки аќлоšий асарларида баён этканлар. шарš уйђониш даврида инсон муаммоси маънавий сохасидаги асосий масала бўлган. шунинг учун ќам таълим-тарбия масаласига катта эътибор берилган, яратилган асарларда шарššа хос бўлган инсоннинг …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"шарқ уйғониш даврида таълим ва тарбия масалалари (биология ўқитиш методикаси)" haqida

1700588307.docx шарқ уйғониш даврида таълим ва тарбия масалалари режа: 1. уйғониш даври. 2. абу наср фаробийнинг таълим-тарбия ҳақидаги қарашлари. 3. абу райхон берунийнинг таълим-тарбия ҳақидаги қарашлари. 4. ибн синонинг таълим-тарбия ҳақидаги қарашлари. уйғониш даври. бу даврда араб тили илмий ва алоқа тили эди. x аср ўрталарига келиб, форс-тожик тилида ҳам иш юритила бошланди. бу даврда бухорода китоб дўконларида бўлиб, унда йирик олимлар ва фозил кишилар учрашиб, илм-фан тўғрисида турли хил бахслар юритишар эди. абу али ибн сино китоб дўкондаридан бирида фаробийнинг аристотель “метафизика” сига ёзган шархларини сотиб олганлиги фикримизнинг ёрқин исботидир. xi асрда хоразмда илм-фан айниқса ривожланди. хоразм шохи маъмун ўз саройига энг забардаст олимларни таклиф этади. у ташкил этган ...

DOCX format, 22,9 KB. "шарқ уйғониш даврида таълим ва тарбия масалалари (биология ўқитиш методикаси)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.