туркистон жадидчилик ҳаракатида таълим ва тарбия (биология ўқитиш методикаси)

DOCX 21.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1700588287.docx туркистон жадидчилик ҳаракатида таълим ва тарбия режа: 1. жадидлар харакатида таълим ва тарбиянинг ривожлантирилиши. 2. збекистонда жадидчилик харакати асосида янги усулдаги мактабларнинг очилиши. 3. бекистондаги асосий жадидчилик харакати намоёндаларининг педагогик қарашлари. жадидлар харакатида таълим ва тарбиянинг ривожлантирилиши жадидчилик, янги усул мактаблари, жадидларнинг илмий қарашлари, жадидчилик харакатининг тарқалиши, жадидчилик харакатида таълим ва тарбия, ¡збекистон жадидчилик харакати намоёндаларининг қарашлари. “жадид” сўзи арабча сўз бўлиб, “янги”, “жадидчилик” эса янгилик тарафдорлари деган маънони билдиради. хiх аср охири –хх асрнинг бошларида туркистонда чор мустамлакачилигининг кучайиши натижасида ўлкада жадидчилик харакатининг вужудга келишига сабаб бўлди. жадидлар миср, туркия, кавказ, туркистон ва бошқа ўлкаларда сиёсий оқим сифатида юзага келди. жадидлар ўз даврининг энг илғор кишиларидир.бу кишилар жамиятнинг қайси табақасига мансублигидан қатьий назар, янгилик, тараққиёт, маърифат ва маданият тарафдори бўлиб чиқдилар. туркистонлик жадидлар она ватанларини мустақил, озод ҳолда кўришни ўзларининг бош мақсадлари деб билдилар. миллий озодлик курашида қурол кучи билан муваффақият қозониб бўлмасди. шу боис улар миллий истибдодга …

лга қўйиш, уни ривожлантириш билангина амалга ошириш мумкин, деб билдилар. жадидлар маърифати ҳақида гап кетганда дастлаб қиримлик исмоил гаспиринскийни тилга олиш керак. у россия мусулмонлари орасида биринчи “ мактаби усули жадида” яьни “ янги усул мактабига” асос солди. исмоил гаспринский таклиф этган “ усули жадид” мактабининг тузилиши, дарсларнинг ташкил қилиниши, ўқитиш методикаси, назорат турлари кўп жиҳатдан европа таьлим тизимига яқин бўлган. у мадрасаларни ислоҳ қилиш, дунёвий фанларни ўқитиш масалаларини кўтарди. жумладан, диний фанлар ва араб тили билан бирга тиббиёт, кимё каби фанларни ўрганиш зарурлиги ҳақида сўз юритади. и.гаспринский янги усулни тарғиб қилиш, жадид мактабларини ташкил эттириш учун турли жойларга сафар қилади. туркистонда ҳам 2 марта бўлиб, маҳаллий ҳалқ ёрдамида, дастлабки янги усул мактаблари очишга муваффақ бўлди. жадидлар, энг аввало, ўқитишнинг эски усули ярамаслигини, ёшларга замонавий илмларни ўргатиш зарурлигини тушунишлари билан бирга, таълим тизимида она тилини чуқурроқ ўргатиш, она тилидаги дарсларни кўпайтириш, бошқача қилиб айтганда, ўқув дастурида она тилидаги дарсларни ошириш …

таётганда мактабга қабул қилиш тўхтатилиши тўғрисида қарор ҳам мавжуд. жадидларнинг тарбия ҳақида қарашлари ҳам илғор фикрлар билан бойдир. жадидларнинг тарбия одоб – аҳлоқ ҳақидаги фикрлари, асосан қадимдан ислом оламида қарор топган қарашлар негизида шаклланган. жадидлар аждодлардан болалар, умуман, инсон тарбиясида мусулмонларга хос диёнатли, саҳоватли, хушаҳлоқ, хушмуомула бўлиши сингари муҳим ҳислатларни қабул қилдилар. айни замонда уларнинг педагогик қарашларида янги бир тушунча пайдо бўлди. бу тарбияда муҳит, замон, шароитнинг ўрни тўғрисидаги қарашдир. жадидлар педагогикаси ижтимоий ҳаёт, унинг талаблари, эҳтиёжларини ҳисобга олиш билан ўзларигача бўлган шарқ педагогикасидан бир қадам силжиш бўлган эди. жадидлар комил инсон – бу, энг замонавий инсондир. замонавий инсон эса, миллат ва ватан манфаатини барча нарсадан устун қўювчи, маърифатли, диний ва замонавий илм-фанларни эгаллаган ҳушаҳлоқ, тарбияли кишидир дейди. марказий осиё жадидчилиги ҳақида гап кетганда буни бехбудий, мунаввар қори, шакурий, фитрат, а.авлоний каби ўнлаб маърифатпарвар илм дарғаларнинг фаолиятисиз тасаввур қилиб бўлмайди, аксинча улар ҳақида гап кетганда жадидчиликни четлаб ўтиб бўлмайди: маҳмудхўжа …

жиҳатдан кенг қўлланилади. бехбудий туркистоннинг келажаги учун янги кадрларида, мутахассисларида ва ўқимишли ёшларида деб билади. шунинг учун ҳар бир ёзган мақоласида янги тараққиётга жавоб берадиган кадр тарбиялаб етиштириш масаласини кўярди. мунаввар қори абдурашидхон ўғли хх – асрнинг биринчи чорагида фақат туркистондагида эмас, россия мусулмони зиёлилари орасида ҳам машҳур эди. жамоатчилик уни янги усул мактаблари асосчиси, моҳир муаллим, дарслик ва ўқув китоблари муаллифи, жамоат арбоби сифатида хурмат ила тилга оларди. мунаввар қори тошкентда “усули савтия” мактабини очади. у мактабни аввал ўз ҳовлисида, кейин бошқа жойларда очишга харакат қиларди. у мактабни ислоҳ қилмай туриб, одамларнинг онгда ўзгариш ясаб бўлмаслигини яхши тушуниб етган эди. мунаввар қори ёшларни чет элга юборишни, у ерда илм фанни ўрганишни тарғиб қилади. у 1916 йили тошкентда йиғилишда нутқ сўзлаб шундай дейди: “¡збек зиёли болаларининг германияга бориб ўқитишга жуда муҳтожмиз, болалар ўқиб, илм таҳсил олиб келсалар, миллатга катта хизмат қила оладилар”. мунаввар қори форс, араб, рус, турк тилларини мукаммал …

ёт, тил, ҳисоб каби фанлардан маълумотлар берар эди. айниқса ўқувчиларни табиат фанлари ўсимликлар, ҳайвонларнинг ҳилма – ҳиллиги уларни парвариш қилиш усуллари ҳақида маълумотлар берилиши жуда қизиқтирган. а.авлоний мактабларда табиий фанлар ҳам ўз ривожини топган. а.авлоний “усули жадид” мактаблари учун тўрт қисмдан иборат “адабиёт ёхуд миллий шеърлар”, “биринчи муаллим”, “туркий гулистон ёхуд аҳлоқ”, “иккинчи муаллим”, “мактаб гулистони” каби дарслик ва ўқиш китоблари яратди. бу асарларида дунё ҳалқлари асарларини улуғлаб, ўз ҳалқини дунёвий илмларни эгаллашга, маданиятли ва маърифатли бўлишга чақиради. а.авлонийнинг педагогика оид асарлари ичида “туркий гулистон ёхуд аҳлоқ” асари хх-аср бошларидаги педагогик фикрлаш тараққиётини ўрганиш соҳасида катта аҳамиятга эгадир. бу асар аҳлоқий ва таълимий тарбиявий асардир. ¡збек педагогикаси тарихида а.авлоний биринчи марта педагогикага таъриф бериб “педагогика бола тарбиясининг фани демакдир” дейди. авлоний бола тарбиясининг нисбий равишда қуйидаги тўрт бўлимга ажратади. 1. тарбиянинг замони 2. бадан тарбияси. 3. фикр тарбияси. 4. аҳлоқ тарбияси. авлоний тарбия доирасини кенг маънода тушунади. уни биргина аҳлоқ …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "туркистон жадидчилик ҳаракатида таълим ва тарбия (биология ўқитиш методикаси)"

1700588287.docx туркистон жадидчилик ҳаракатида таълим ва тарбия режа: 1. жадидлар харакатида таълим ва тарбиянинг ривожлантирилиши. 2. збекистонда жадидчилик харакати асосида янги усулдаги мактабларнинг очилиши. 3. бекистондаги асосий жадидчилик харакати намоёндаларининг педагогик қарашлари. жадидлар харакатида таълим ва тарбиянинг ривожлантирилиши жадидчилик, янги усул мактаблари, жадидларнинг илмий қарашлари, жадидчилик харакатининг тарқалиши, жадидчилик харакатида таълим ва тарбия, ¡збекистон жадидчилик харакати намоёндаларининг қарашлари. “жадид” сўзи арабча сўз бўлиб, “янги”, “жадидчилик” эса янгилик тарафдорлари деган маънони билдиради. хiх аср охири –хх асрнинг бошларида туркистонда чор мустамлакачилигининг кучайиши натижасида ўлкада жадидчилик харакатининг вужудга келишига сабаб б...

DOCX format, 21.9 KB. To download "туркистон жадидчилик ҳаракатида таълим ва тарбия (биология ўқитиш методикаси)", click the Telegram button on the left.

Tags: туркистон жадидчилик ҳаракатида… DOCX Free download Telegram