ix-xi асрларда ўрта осиё санъати, маданияти, меъморчилиги ва фани

DOC 68,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404391714_53177.doc ix-xi асрларда ўрта осиё санъати, маданияти, меъморчилиги ва фани режа: 1. ix-xi асрларда ўрта осиё 2. ix-xi асрларда ўрта осиё санъати, маданияти ва меъморчилиги 3. камолиддин беҳзод, маҳмуд музаххиб, абдулла бухорий, мурод самарқандийларнинг ижодий фаолияти. 4. ix-xi асрларда ўрта осиё фанининг тараққиёти 1. ix-xi асрларда ўрта осиё viii-асрларда араблар томонидан босиб олинган ўрта осиё viii-ix асрларда ҳам турли амирликларга ва давлатларга бўлинган ҳолда хирож тўлаб турарди. аммо халифалик заифлашиб маҳаллий ҳукмдорлар марказий ҳокимият бошқарувини аста-секин ўз қўлларига олмоқда эдилар. бунга энг аввал тохирийлар, кейинроқ сомонийлар эришдилар. ix-асрга келиб сомонийлар бутун мовароуннаҳрни, х-асрларда бутун ўрта осиёни эгаллаб олди. ix-xi асрларда мовароуннаҳр, айниқса, унинг водийси ва хоразм ўша даврнинг энг ривожланган ўлкасига айланди. бухоро, термиз, шош, фарғона, самарқанд қишлоқ хўжалиги ва ҳунармандчиликда, савдо-сотиқда машхур бўлди. самарқанд ўзининг сифатли қоғози, шош ўзининг кўнчилиги билан, фарғона ўзининг мис, темир, қўрғошин, кумуш каби ер ости бойликлари билан машҳур бўлди. бу даврда буюк ипак йўли …

инг анча кучли босқичида бўлди. 2. ix-xi асрларда ўрта осиё санъати, маданияти ва меъморчилиги тарихдан маълумки, ўрта осиё ix-асрга келиб араб халифалигидан чиқиб, мустақил сомонийлар давлатига айланди. сомонийлар даврида ўрта осиёнинг маданий-маиший тараққиёти анча тезлашиб кетади. шаҳарлар қурилиши, халқ хўжалиги тараққиёти, ер ости бойликларини ишлаб чиқариши мамлакатда санъат, маданият ва меъморчиликни ривожланишига, чет эллар билан маданий-иқтисодий алоқаларни кучайишига олиб келди. айниқса, самарқандда қоғоз ишлаб чиқарилиши билан китобсозлик санъати кучая бошлади. кўплаб қўлёзма китоблар тайёрланди. китоб коллеграфияси, иллюстрацияси вужудга келди. миниатюра санъати ривожлана бошлади. ix-xi асрларда бухоро, термиз, урганч каби шаҳарларда ҳунармандчилик санъати яхши ривожланди. йирик шаҳарларда чилангарлик ва мисгарлик ривож топди. қозон, ғалладон, баргаш, кўза, жом, қадаҳ, обдаста, шамдон, пардозлик буюмлар, зебу-зийнатлар юксак маҳорат билан ишланди. кулолчилик, каштачилик, шиша идиш тайёрлаш, сополга сир бериш ихтиро қилинди. сопол идишларга гул, барг, шарча, нақш, балиқ, қуш кабиларнинг тасвири ишланадиган бўлди. меморчилик санъати янги анъаналар билан бойиди. бу даврда кўплаб масжид, мадраса, мақбара, …

нидан бугунги кунгача меъморчиликни асосий қонунияти бўлиб келади. лекин у асарларини айримларигагина «камолиддин беҳзод» деб дастхат қолдирган. к.беҳзод ёшлигиданоқ ота-онасидан етим қолиб, уни қариндоши бўлган мирак наққош тарбиялайди. мирак наққош ўзининг хиротдаги «нигористон» (санъат академияси) да унга санъат сирларини ўргатади. беҳзод санъат сирларини пухта эгаллайди. мирак наққош салтанат кутубхонасини бошлиғи бўлиб, беҳзод унинг қарамоғида, катта ижодий муҳитда тарбия топади. беҳзодга алишер навоий ҳам раҳнамолик қилиб, унинг бадиий ижодида алоҳида аҳамият касб этади. чунки, алишер навоий беҳзодни ижодий камолотга етишувида асосий омил бўлади. маълумотларга кўра, беҳзоднинг дастлабки ижодий фаолияти султон хусайн мирзо бойқаро саройида бўлиб, у жуда кўп шоирлар, олимлар, санъаткорларнинг раҳнамоси алишер навоий ҳомийлигида бошланади. беҳзод ўша даврнинг буюк алломалари абдураҳмон жомий, султон али машҳадийлар билан ҳам яқин алоқада ва ҳамкорликда ижод қилади. санъат ва нафосат оламида ижод қилаётган беҳзод ижоди жуда тез ўсиб боради, у тез орада хиротнинг машхур миниатюрачи рассоми сифатида танилади. беҳзодни султон хусайн мирзо бойқаро ўз …

ийни қўлга киритган жавохирлари орасида энг қимматлиси эди. у беҳзод ижодига маҳлиё бўлиб қолган эди. исмоил сафавий табризда беҳзоднинг ижоди учун барча шарт-шароитларни муҳайё қилади. беҳзод табризда хиротдан кейин иккинчи маротаба нафис тасвирий санъат мактабини бунёд этади. 1514 йили табризни турклар томонидан босиб олинади. xvi-xvii асрларда ўрта осиёда ҳали номи унчалик ёйилмаган, лекин китобот, ҳуснихат, миниатюра ва наққошликда катта ижод йўлини босиб ўтган мусаввирлар анчагина бор. хожа мансур (хоразмлик), паҳлавон китоб, мавлоно ноий (сабзаворлик), мавлоно абдулвосий, шариф боғишамолий, хожа маҳмуд (сабзаворлик – шаҳрисабз), мавлоно сомхий, мир қарший, мавлоно ёрий, мавлоно фазлий, мавлоно риёзий, хожа хурд (самарқандлик), мир али бухорий каби юзлаб мусаввир, миниатюра ва китобот санъатининг усталари ижод қилдилар. уларни айримлари меъморчилик санъати соҳасида ҳам катта санъат яратдилар. ўрта осиё – мовароуннаҳр санъаткорлари қаерда туғилиб ўсибкамолотга етишидан қатъий назар, улар самарқанд, бухоро, хирот, балх, хоразм, машҳад, қобул, термез, қўқон каби вилоят-шаҳарларда биргалашиб ижод қилдилар. ўша давр сиёсатига кўра рассомлар ўз …

ларига кўра асарларга дастхат қўйишни рухсат этилмас ёки ижодкорлар камтарликлари оқибатида дастхат қолдирмас эдилар. ҳозиргача ўрта осиёнинг ўрта асрларда яшаб ижод қилиб ўтган санъат усталарининг саноқлиларигина ҳаёти ва ижоди ҳақида тўла бўлмаган маълумотларгагина эгамиз холос. шулардан бири камолиддин беҳзоддир. камолиддин беҳзод. камолиддин беҳзод – шарқнинг забардаст, атоқли, юксак маҳоратли, ғоят нозик истеъдодли санъаткори бўлиб, у хиротда, қамбағал оилада 1455 йилда туғилган1. беҳзоднинг отасини номи ҳам аниқ эмас. «беҳзод» унинг ўз исмини ёки отасининг исмими бу ҳам ноаниқ. «камолиддин» номи ҳам ўз исмими ёки отасиникими, бу ҳам бизга ix-xi асрларда ўрта осиёда сомонийлар саройи, "мирсаид баҳром мақбараси", "қирққиз саройи", "аробата мақбара", "султон саодат", меморчилик ансамбли, работу малик комплекси, исмоий сомоний мақбараси, термиз шоҳлар саройи, афросиёб саройлари, ўнлаб жума масжидлари ва мадрасалари қурилди. хуллас, ўрта осиё меъморчилиги ўзининг узоқ ва катта тарихига эга бўлиб, бу ix-xi асрларда янада ривож топди. 4. ix-xi асрларда ўрта осиё фанининг тараққиёти тарих шоҳидлик берадики, эрамизнинг i-минг …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ix-xi асрларда ўрта осиё санъати, маданияти, меъморчилиги ва фани"

1404391714_53177.doc ix-xi асрларда ўрта осиё санъати, маданияти, меъморчилиги ва фани режа: 1. ix-xi асрларда ўрта осиё 2. ix-xi асрларда ўрта осиё санъати, маданияти ва меъморчилиги 3. камолиддин беҳзод, маҳмуд музаххиб, абдулла бухорий, мурод самарқандийларнинг ижодий фаолияти. 4. ix-xi асрларда ўрта осиё фанининг тараққиёти 1. ix-xi асрларда ўрта осиё viii-асрларда араблар томонидан босиб олинган ўрта осиё viii-ix асрларда ҳам турли амирликларга ва давлатларга бўлинган ҳолда хирож тўлаб турарди. аммо халифалик заифлашиб маҳаллий ҳукмдорлар марказий ҳокимият бошқарувини аста-секин ўз қўлларига олмоқда эдилар. бунга энг аввал тохирийлар, кейинроқ сомонийлар эришдилар. ix-асрга келиб сомонийлар бутун мовароуннаҳрни, х-асрларда бутун ўрта осиёни эгаллаб олди. ix-xi асрларда мовароуннаҳр, а...

Формат DOC, 68,5 КБ. Чтобы скачать "ix-xi асрларда ўрта осиё санъати, маданияти, меъморчилиги ва фани", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ix-xi асрларда ўрта осиё санъат… DOC Бесплатная загрузка Telegram