ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-xii асрларда юз берган (ренессанс) уйғониш даври

PPTX 6,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1746190237.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-xii асрларда юз берган (ренессанс) уйғониш даври ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-xii асрларда юз берган (ренессанс) уйғониш даври асосий саволлар: ix-xii асрларда маданий юксалишнинг шарт-шароитлари ix-xii асрларда илм-фан ривожига аждодларимизнинг қўшган ҳиссаси ислом дини ва сўфийлик тариқатининг кенг ёйилиши ва ривожлантирилиши араб халифалигининг аббосийлар даврида парчаланиб кетиши қадимдан шакилланиб келган илмий билимлар қадимги давлатчилик асосларининг мавжудлиги, араб маданияти орқали кўҳна юнон –рим билимларини кириб келиш, илм-фан интеграцияси буюк ипак йўли ва халқаро алоқалар марказлашган давлатларнинг тараққий этиши ва уларда илм-фан равнақига имкон яратилиши ички ва ташқи савдо, хунармандчилик равнаки марифатпарвар шоҳларнинг олимларга ғамхўрлиги аниқ ва ижтимоий фан соҳаларининг уйғунлашуви, илмий ижодий сафарлар ўрта осиёда биринчи уйғониш даврининг келиб чиқиш омиллари iх-хii асрлар ix-xii асрларда ўрта осиёда илм-фан тараққиётининг ўзига хос хусусиятлари сомонийлар, ғазнавийлар, қорахонийлар, хоразмшоҳлар каби йирик салтанатларнинг юзага келиши билан илм-фаннинг равнақига мустаҳкам пойдевор яратилиши кўплаб олимларнинг араб тилида ижод этиши уларнинг дунё …

ҳақида китоб») «ҳисоб ал-ҳинд» («ҳинд ҳисоби») «китобат-тарих («тарих китоби»)» «китоб ал-амал бил устурлаб» («устурлоб билан ишлаш ҳақида китоб»). хоразмий номи эса математикада «алгоритм» атамаси шаклида ўз ифодасини топди. унинг «ал-жабр» асари асрлар давомида авлодлар қўлида ер ўлчаш, ариқ чиқариш, бино қуриш, меросни тақсимлаш ва бошқа турли ҳисоб ва ўлчов ишларида датуриламал бўлиб хизмат қилди. у алгебрани мустақил фан даражасига кўтарди “арифметика” нинг лотин тилидаги саҳифаси. (кембриж, англия) “алгебра” қўлёзмасининг биринчи саҳифаси (оксфорд, буюк британия) ал-хоразмий абу наср муҳаммад ибн муҳаммад форобий 873-951 йиллар «аристотелнинг «метафизика» асари мақсадлари ҳақида» «тирик мавжудот аъзолари ҳақида» «мусиқа китоби» «бахт-саодатга эришув ҳақида» «сиёсат ал-маданият», («шаҳарлар устида сиёсат юргизиш») «фозил одамлар шаҳри» «масалалар моҳияти» «қонунлар ҳақида китоб» «тафаккур юргизиш мазмуни ҳақида» «мантиққа кириш ҳақида китоб» «фалсафанинг моҳияти ҳақида китоб» форобий донишмандлиги, аристотелни яхши билганлиги, қомусий ақли ва илм -фан тараққиётига қўшган катта ҳиссаси учун «ал-муаллим ас-соний –иккинчи муаллим», «шарқ аристотели» деган мўътабар унвон олди. форобийнинг риёзиёт, …

унда, x = (φ - h)/2, y = (φ + h)/2 h = 0°, 1°, ... 90°, φ = 15°, 16°, ... 50° x = (4r / cos φ) * ((1 - sin a)/cos a) бунда h = о°, 5°, 10°, ... 90°, φ = 15°, 16°, ... 50°. маъмун академияси астролябия (устурлоб) хоразм маъмун академияси умум-башарий цивилизация ривожидаги ўрни ва аҳамияти жиҳатидан қадимий афинадаги платон академияси, мисрдаги александрия кутубхонаси, шарқ оламида "байтул-ҳикма" номи билан шуҳрат қозонган бағдод академияси каби машҳур илмий марказлар билан бир қаторда туриб, шарқ мусулмон ренессанси – уйғониш даврининг ёрқин намоёни сифатида тарихимизнинг зарҳал саҳифаларини ташкил этади. и. а. каримов хоразмшоҳ маъмун ибн маъмун академияси («мажлиси уламо») да фаолият юритган олимлар: абу райҳон беруний, абу али ибн сино, абу сахл масихий, абу наср ибн ироқ, абу саид ибн аҳмад ибн муҳаммад ибн мискавайх, абу мансур ас-саолибий, аҳмад муҳаммад ас-сахрий, зайнуддин журжоний, абулкарим зирғалий, абу абдуллоҳ ал-вазир, …

я, хронология, устурлоблар, астрология, табобат, кимё соҳаларида катта илмий янгиликлар яратган. “солиштирма оғирликлар” асарида ўзи ясаган махсус асбоб ёрдамида 50 та модда, жумладан: 9 та металл, 18 суюқлик, 3 та маьдан ва бошқаларнинг солиштирма оғирлигини аниқлик билан ўлчаган. “минералогия” асарида ўрта осиёдаги конлар ва маьданларни ажратиб олиш, улардан фойдаланиш, хусусиятлари ҳақида маьлумотлар келтирган. “сайдана”да 1116 хил дорини 30 хил тилдаги номларда келтирган ва уларнинг доривор хусусиятларини таҳлил этган. биринчи глобусни яратган. “ат-таҳфим” асарида ўрта денгиз, болтиқ денгизи, каспий денгизи, қизил денгиз, форс қўлтиғи, арабистон, ҳиндистон, ҳиндихитой, ярим ороллари, миср, шом, макка, ироқ, форс, хуросон, ҳиндистон, хитой каби жойларнинг географик ўрнини аниқлик билан белгилаган. “америка” қитьасининг мавжудлиги тўғрисидаги фаразни “ҳиндистон” асарида келтириб ўтган. “осор ал-боқия ан ал-қурун ал-холия” “қадимги халқлардан қолган ёдгорликлар” “минералогия” (“қимматбаҳо тошларни билиб олиш бўйича маълумотлар тўплами” “сайдана” “(фарма-когнозия)” “исталган хил устурлобни тайёрлашнинг турли усуллари ҳақида” “ат-тафҳим” “астрономия” “геодезия” “турар жойлар орасидаги масофани текшириш учун жойларнинг охирги чегараларини …

ий дарслик сифатида қўлланганининг ўзи кўп нарсани англатади. бу фундаментал асар бугунги кунда ҳам дунё табобат илмида ўзига хос қомус бўлиб хизмат қилмоқда. бундай мумтоз зотлар рўйхатини яна узоқ давом эттириш мумкин. и. а. каримов абу али ибн сино авиценна (980-1037) “тиб қонунлари”, нажот китоби”, “донишнома”, “геометрия ҳақида рисола”, арифметикадан қиқартма”, “самовий жисмлар ҳақида рисола”, “юрак дорилар”, “тиббий уржуза”, “зарарларни йўқотиш”, “саломон ва ибсол”, “мусиқа илми”, “намознинг моҳияти ҳақида” ва бошқалар. xvi асрдан бошлаб “нонинус” деб аталган астрономик асбобни ихтиро қилди, зилзила, вулқон, тоғларнинг пайдо бўлиши, моддалар-нинг таснифи, илмлар таснифини ишлаб чиқди. диагностика, терапия, ва жарроҳликда янги ташхис ва даъво усулларини яратди. перкуссия, трахеотомия, чиққан елка суягини тўғрилаш, қанд касал-лиги ташхиси, мижозлар таснифи ва бошқа янгиликларни кашф этган. асарлари:“тиб қонунлари”, “юрак дорилари”, “тиббий уржуза” ва бошқалар. “тиб қонунлари”нинг биринчи жилди анатомия, диагностика, физиология, ўткир ва сурункали касалликлар ва уларнинг даьволаш ҳақидадир. иккинчи жилдда 800 га яқин оддий дорилар , илдизлар, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-xii асрларда юз берган (ренессанс) уйғониш даври"

1746190237.pptx /docprops/thumbnail.jpeg ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-xii асрларда юз берган (ренессанс) уйғониш даври ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-xii асрларда юз берган (ренессанс) уйғониш даври асосий саволлар: ix-xii асрларда маданий юксалишнинг шарт-шароитлари ix-xii асрларда илм-фан ривожига аждодларимизнинг қўшган ҳиссаси ислом дини ва сўфийлик тариқатининг кенг ёйилиши ва ривожлантирилиши араб халифалигининг аббосийлар даврида парчаланиб кетиши қадимдан шакилланиб келган илмий билимлар қадимги давлатчилик асосларининг мавжудлиги, араб маданияти орқали кўҳна юнон –рим билимларини кириб келиш, илм-фан интеграцияси буюк ипак йўли ва халқаро алоқалар марказлашган давлатларнинг тараққий этиши ва уларда илм-фан равнақига имкон яратилиши ички ва ташқи савдо, хунармандчилик равнаки мариф...

Формат PPTX, 6,0 МБ. Чтобы скачать "ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-xii асрларда юз берган (ренессанс) уйғониш даври", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ўрта осиё халқлари ҳаётида ix-x… PPTX Бесплатная загрузка Telegram