жамиятнинг маънавий ҳаёти масалаларини ўрганиш

DOC 298.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1459787506_64245.doc жамиятнинг маънавий ҳаёти масалаларини ўрганиш режа: 1.маънавиятнинг жамият ҳаётидаги ўрнини ўрганиш. 2.мустақиллик ва халқимиз маънавиятининг қайта тикланишини ўрганиш. 3.диний экстремизм ва фундаментализмни ҳавфи. 4. мавзуни ўрганиш бўйича метод ва методик усуллар. ушбу мавзу 3-бобнинг якунловчи мавзуси бўлиб, уни ўргангандан сўнг ўқувчилар ҳозирги замон жамияти, ундаги муаммолар ва ривожланиш тенденциялари тўғрисида умумий тасаввурга эга бўладилар. муҳим томони шундаки, иқтисодий билим асослари билан бирга, жамиятнинг ижтимоий-сиёсий ва маънавий соҳаларига оид билимлар ўқувчиларга уларнинг ўзаро таъсирлашув тенденцияларини тушуниб олишга имкон беради. мавзуни ўрганишда ўқувчиларнинг эътиборини маданият, фан, таълим, маънавият, диний тотувлик ва эътиқод эркинлиги каби муҳим қадриятларнинг ўзаро таъсирига қаратиш зарур. маънавий соҳада инсоннинг бошқа тирик мавжудотлардан муҳим фарқи бўлмиш маънавият (араб. “маънолар мажмуи”) вужудга келади ва амал қилади. маънавий фаолият маънавий эҳтиёжларни, яъни кишиларнинг маънавий қадриятларни яратиш ва ўзлаштиришга бўлган эҳтиёжларини қондириш учун амалга оширилади. уларнинг орасида энг муҳими маънавий баркамолликка эришишга, гўзаллик туйғуларини қондиришга, атрофдаги оламнинг моҳиятини билишга бўлган эҳтиёждир. …
2
н маданиятшунослари бу тушунчанинг беш юздан ортиқ таърифини келтиришлари ҳам бежиз эмас. биологик жиҳатдан инсон маълум бир қобилиятлар, потенциал имкониятлари мавжуд организмга эга. бу қобилиятлар муайян саъй-ҳаракатлар қилинмаса, ривожланмасдан қолиб кетиши ҳам мумкин. немис файласуфи и.г.гердернинг таъкидлашича, биз “бутун умр давомида машқ қилиш” орқалигина инсон даражасигача тарбияланамиз. таълим-тарбия, ўз устида ишлаш орқали тилни, жамиятда мавжуд бўлган одатлар, меъёрлар, ахлоқ ва фаолият усулларини ўзлаштириб, инсон маданиятни ўзига сингдиради, унда иштирок этади, сўнгра эса уни яратиш жараёнига қўшилади. айнан маданиятда иштирок этиш даражаси унинг инсон бўлиб камол топиши кўламини, яъни инсондаги инсонийлик кўламини, меъёрини белгилайди. меъёр эса муайян кўлам, чегара бўлиб, у ўзгарувчан ҳодиса ҳисобланади, у қотиб қолган ҳодиса эмас.эҳтиёж туғилганда бу чегарани кўтариш, унинг ҳажмини ошириш мумкин, яъни гердер айтганидек, бу "машқ" инсоннинг бутун ҳаёти давомида чўзилади. маданият инсонни инсон қилади – янада онгли, инсонпарвар, ахлоқли қилади, яъни унинг мавжуд турга хос моҳиятини шакллантиради. кўпчилик атоқли мутафаккирлар инсон ҳаётининг мазмунини барча …
3
огдан ҳушёрлик ва хушмуомалаликни талаб қилади, чунки динга муносабат, диний қарашлар кишининг ўта шахсий ишидир. бу қарашлар шахс индивидуал онгининг муҳим қисми бўлиб, унинг хулқ-атворига, шахсий хислатларига, ички дунёсининг энг нозик қирраларига таъсир қилади. мактабда тарихни, жумладан “жаҳон динлари тарихи” курсини ўқитишда динларнинг вужудга келиши ва моҳияти тўғрисида кенг кўламли маълумотлар қамраб олинганлиги сабабли, ўқитувчи ўқувчилардан бу маълумотларни такрорлашни сўраши мумкин. бундан қуйидаги хулосага келиб чиқади: дин вужудга келишининг ва диний фаолиятнинг чуқур руҳий ва ижтимоий сабаблари мавжуд бўлиб, улар динда ўзига хос устунликлар мавжудлигидан далолат беради. дин мураккаб хусусиятга эга. у ижтимоий онг шакли бўлиб, асрлар давомида сиёсий, ижтимоий ва маънавий ҳаётга жуда катта таъсир кўрсатиб келган. дин инсоният ҳаётининг узоқ ўтмишида, кишилар эҳтиёжларида ўз илдизларига эга бўлиб, инсонга қараганда олий кучларга, ахлоқ қонунларига, маърифий, ижтимоий ва руҳий хусусиятга эга фаолиятга ишончни ўз ичига олади. бу дарсда ўқитувчига шахснинг ички дунёси масаласини ёритиб ўтиш ва уни “инсон – биоижтимоий …
4
индивидуал тизими шахсни ташкил этувчи муҳим қисмлардан биридир. у инсоннинг ҳаётий тажрибаси орқали яратилади ва мустаҳкамланиб боради. бу тизим шахснинг мўътадиллигини, хулқ-атворнинг авлоддан-авлодга ўтишини таъминлайди, эҳтиёжлар ва манфаатлар йўналишини белгилайди. ҳозирги даврда жамиятимизда ҳар бир шахснинг ўз қадриятлари тизимига эга бўлиш ҳуқуқи қабул қилинса-да, биз, ҳар қандай жамиятда бўлгани каби, ўқувчилар муайян хулқ-атвор тамойилларига амал қилишларидан, маълум ахлоқий идеаллардан намуна олишларидан манфаатдормиз. ушбу бобдаги материалларнинг мақсади ўқувчиларни давлатлараро муносабатларнинг ҳозирги замондаги тизими билан, унда халқаро ҳуқуқ меъёрлари белгиловчи аҳамиятга эга эканлиги билан таништиришдан иборат. ўқитувчи бобдаги мавзуларни тушунтираётганда “ҳуқуқшунослик” ва “энг янги тарих” фанлари материалларига таяниши (ёки улар билан қиёслаши) керак. бу фанлардаги материалларда халқаро ҳуқуқ тизими ва ҳозирги замон халқаро муносабатлар тизимининг вужудга келиш тарихи тўғрисида умумий тушунчалар берилган. бобда давлатларнинг, хусусан, ўзбекистон республикаси ташқи сиёсатининг вазифалари тўғрисида ҳам умумий тушунча берилган. бу мамлакатимизнинг ёш фуқаролари учун айниқса муҳим, чунки давлатимиз ўзининг жаҳон ҳамжамиятининг аъзоси эканлигини ва ўз зиммасига …
5
инг учун уларнинг таърифи ва вазифалари учун алоҳида ўрин берилган. бобдаги материаллар ўқувчига яқинда суверенитетга эришган давлатларнинг жаҳон ҳамжамиятига қўшилиши муаммолари ва имкониятларининг аҳамиятли эканлигини англаб етишга имкон беради. ушбу мавзуни “давлат ва фуқаро мажбуриятлари” мавзуси бўйича 6-амалий машғулот давомида ўқувчиларнинг мулоҳаза юритишлари давом эттиради. 1. маънавиятнинг жамият ҳаётидаги ўрни инсоният яратилибдики у мукаммалликка интилиб келади. албатта бу ўринда маънавиятнинг, билим ва тарбиянинг ўрни беқиёсдир. чунки инсон боласи билим ва тарбия воситасида улғаяди. агар у билим олмаса, яхши тарбия топмаса ҳаётда ўз ўрнини топиши даргумон. демак, олинган билим ва тарбиянинг инсон онгида уйғунлашиб унинг турмуш тарзига айланиши инсон маънавиятини юзага келтиради. маънавият деганда ҳар қандай табиий, ахлоқий, ижтимоий, сиёсий ва иқтисодий билимларнинг инсон тафаккурида мужассамлашуви ва бу билимларнинг кўникма, малака ва ҳаёт тарзларига айланиб кетиши тушунилади. ёки бўлмаса, маънавият – инсоннинг руҳиятини, ўз-ўзини англаш, диди, фаросати, адолат билан разилликни, яхшилик билан ёмонликни, гўзаллик билан хунукликни, вазминлик билан жоҳилликни ажрата билиш …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "жамиятнинг маънавий ҳаёти масалаларини ўрганиш"

1459787506_64245.doc жамиятнинг маънавий ҳаёти масалаларини ўрганиш режа: 1.маънавиятнинг жамият ҳаётидаги ўрнини ўрганиш. 2.мустақиллик ва халқимиз маънавиятининг қайта тикланишини ўрганиш. 3.диний экстремизм ва фундаментализмни ҳавфи. 4. мавзуни ўрганиш бўйича метод ва методик усуллар. ушбу мавзу 3-бобнинг якунловчи мавзуси бўлиб, уни ўргангандан сўнг ўқувчилар ҳозирги замон жамияти, ундаги муаммолар ва ривожланиш тенденциялари тўғрисида умумий тасаввурга эга бўладилар. муҳим томони шундаки, иқтисодий билим асослари билан бирга, жамиятнинг ижтимоий-сиёсий ва маънавий соҳаларига оид билимлар ўқувчиларга уларнинг ўзаро таъсирлашув тенденцияларини тушуниб олишга имкон беради. мавзуни ўрганишда ўқувчиларнинг эътиборини маданият, фан, таълим, маънавият, диний тотувлик ва эътиқод эркинлиги каб...

DOC format, 298.0 KB. To download "жамиятнинг маънавий ҳаёти масалаларини ўрганиш", click the Telegram button on the left.