афросиёб санъати ва меъморчилиги

DOC 84,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404545956_54079.doc афросиёб санъати ва меъморчилиги режа 1. афросиёб ҳақида умумий маълумотлар 2. афросиёб санъати (деворий расмлари ва кулолчилиги) 3. қўқон хонлиги санъати, маданияти ва меъморчилиги 4. афросиёб меъморчилиги 5. афросиёб археологияси афросиёб ҳақида умумий маълумотлар афросиёб – самарқанднинг қадимий шаҳар ўрни. афросиёб эр.авв. 6-5 асрларда шаклланган ва суғдиёнанинг марказий шаҳарларидан бири бўлган. афросиёб халқ орасида машҳур, афсонавий шахс – подшох, халқ қаҳрамони бўлиб, шаҳар унинг номига қўйилган. афросиёб шаҳри – фирдавсийнинг «шахнома» асарида туронлик қаҳрамон, саркарда сифатида тавсирланади. афросиёб қадимдан дунёга машҳур шаҳар бўлиб, унинг санъати, маданияти, меъморчилиги беқиёс ривож топган, ғоят бой, халқи маданиятли, юксак маънавиятли ҳолда танилган. археологик тадқиқотлар берган маълумотга кўра афросиёб – эр.авв. 6-5 асрларда вужудга келган ва суғдиёнанинг энг гўзал, кўркам, бой, санъати ва маданияти юксак даражадаги – марказий шаҳрига айланган. шаҳарни эр.авв. 329 йили македонский забт этади ва вайронага айлантиради. юнонлар бу шаҳарни «мароканда» деб аташади. афросиёб қайта тикланади (кушонлар даври). 712 афросиёбни араблар …

нг афросиёб қадимий харобага айланди. xix-xx асрларда археологик манзилгоҳ бўлиб, бутун дунё археологлари диққатини ўзига тортиб келмоқда. чунки, афросиёб археологияси ўзбекистон, ўрта осиё, бутун шарқ оламининг ғоят кучли цивилизацияси тарихи ҳақида 2,5 минг йиллик маълумотларни ўз бағрида сақлаб ётибди. 2. афросиёб санъати (деворий расмлари ва кулолчилиги) афросиёб археологияси кузатишлари шуни кўрсатадики, шаҳар санъати, маданияти ва меъморчилиги эр.авв. 6-5 асрларда, суғдлар даври эрамизнинг 1-2 асрларида (кушон даври), 5-7 асрларда (ихшидлар даври), ix-x асрларда (самонийлар даврида) ғоят юксак даражада ривожланди. шаҳарни юнонлар босиб олгандан сўнг, уни санъати ва меъморчилиги тез орада қайта тикланиб, ривожлана бошлайди. бунга қўшимча ҳолда шаҳар қурилиши ва амалий санъатида юнон-элин санъати кучайиб боради. унга юнонлар «мароканда» деб ном берадилар. шаҳар македонскийдан сўнг, ўзининг тасвирий, амалий, меъморчилик санъати ривожи билан яна шарқ оламида катта шаҳарлардан бири бўлиб қолди. эрамизни 1-2 асрларида кушонлар маданияти ва меъморчилиги тараққий этди. бу даврда тасвирий санъатни ҳайкалтарошлик тури ҳам ривожланади. бу ердан «митрасиявуш», «дионис», …

турли тоифадаги кишилар ифодаланган. меҳмонхона деворларидаги расмларда қабул маросими, унда дунёнинг турли мамлакатларидан келган элчилар тасвирланган. қабулхона расмлари шунчалик аниқ ишланганки, улар қайси мамлакат элчиси эканлигини англаб олиш мумкин. композицияда элчилар, улар кўтариб олган совғалар, итлар, қушлар, қурол-аслаҳалар жуда моҳирлик билан тасвирга олинган. яна бир расмда денгизда балиқ, тошбақа, ўрдаклар сузиб юрибди. қирғоқда болалар, аёллар, отдан тушиб турган эркак киши тасвирланган. яна бир расмда тўқайзорда йўлбарс ови тасвирланган. йўлбарсга найза ураётган ғолиб яхши тасвирланган. бу ерда қайиқда сузиш ифодаланган бўлиб, кишиларнинг ҳаммаси яхши кийинган. афросиёб деворий расмлари қават-қават қилиб ишланган бўлиб, улар турли даврларга мансублигини англаш қийин эмас. ларини бироз кенгайтиради. хон олимхон даврида тошкент, чимкент, сайрамни (1803-1809 йиллар) қўқон хонлигига қўшиб оладилар. сулоланинг авлодлари ўртасида тахт учун кураш қўқон хонлигини тинч ривожланишига имкон бермайди. шунга кўра хонликка муҳаммадхон, норбутабий, олимбек, умархон, муҳаммад алихон, шералихон, муродхон, худоёрхон, маллахон, шомуродхон, сайдхон каби ўндан ортиқ хонлар ҳукмронлик қилдилар. қўқон хонлигида санъат, маданият …

», «худоёрхон ўрдаси» қурилиб, шаҳар ўрта асрлардаги ўрта осиё шаҳарлари орасидан ўзига муносиб ўрин олади. бу ерда қурилган бинолар бухороча наққошлик ва ўймакорлик, сирли ғишт ва кошинлар, пештоқли, гумбазли, минорали қилиб бунёд этилади. худоёрхон ўрдаси ўз даврининг ғоят юксак маҳорат билан яратилган меъморий иншоотидир (1860-70 й.й.). ўрдада хоннинг қабул маросими, кенгашлар учун хоналар, қурол-аслаҳа омборлари, хазинахона ва хон оилалари учун турар жойлардан иборат бўлган бир бутун меъморий ансамбл бунёд этилади. жомеъ масжиди кўп устунли, кенг, баланд айвонлар билан бунёд қилинган бўлиб, улар ҳам рангли нақшлар, ганч ва ёғоч ўймакорлиги билан безатилган (1812 й.). xviii-xix асрларда қўқон хонлигига қарашли тошкент, чимкент, сайрам, андижон, фарғона ва наманган шаҳарларида ҳам мадраса, масжид, мақбара, бозор, йўл ва кўприклар, сардобалар қурилади. карвонсаройлар, ҳаммомлар, турар жой бинолари бунёд этилади. хуллас, қўқон хонлиги қисқа тарихий даврни ўз ичига олиб, бу даврда мамлакатни юқори табақадагилар кўпроқ тахт учун кураш олиб борган бўлсаларда, хонликнинг ижодкор халқи ўз санъати, маданияти …

исломхўжа минораси», «жума масжиди», «қутлум мурод» мадрасаси каби кўплаб меъморий ансамбллар бунёд этилган-ким, булар хева хонлигини меъморчилигини асосини ташкил этади. булардан ташқари хева халқ амалий санъати намуналарига дахмалар, панжаралар, устун ва сахн-интеръерларни бадиий безатилиши ҳам кириб, улар ўзининг композицион тузилиши, ранг уйғунлиги билан алоҳида эътиборга лойиқдир. хева меъморчилигида миноралар, гумбазлар, пештоқлар, устунлар, панжаралар, дахмалар ўзининг тузилиши ва қурилиши, композициясига кўра алоҳида нақшлар, ўймакорлик намуналарини ифода этади. улардаги нақшлар, ёзувлар, тасвирлар ҳам ўзининг миллийлиги, майинлиги, композицияси ва ранг тонлари билан ажралиб туради. хева меъморчилиги, амалий ва бадиий санъатида намунали ижод қилган халқ усталари, меъморлар, наққошлар, ўймакор, тоштарошлар ўз услубига эга бўлиб, уларнинг ҳар бири ўз мактабини яратганлар. мулла нурмуҳаммад уста қаландар ўғли, сўфимуҳаммад ниёз, абжаббор ўғли, уста абдулла, сўфи амир кулол, усто худойберган ҳожи каби юзлаб наққош, ўймакор ва рассомчилик усталари ижод қилганлар. лекин халига қадар одамларни, жаҳон сайёхларини лол қолдира оладиган хева-хоразм санъати устолари, рассом - меъморларининг номлари аниқланмаган. бу …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "афросиёб санъати ва меъморчилиги"

1404545956_54079.doc афросиёб санъати ва меъморчилиги режа 1. афросиёб ҳақида умумий маълумотлар 2. афросиёб санъати (деворий расмлари ва кулолчилиги) 3. қўқон хонлиги санъати, маданияти ва меъморчилиги 4. афросиёб меъморчилиги 5. афросиёб археологияси афросиёб ҳақида умумий маълумотлар афросиёб – самарқанднинг қадимий шаҳар ўрни. афросиёб эр.авв. 6-5 асрларда шаклланган ва суғдиёнанинг марказий шаҳарларидан бири бўлган. афросиёб халқ орасида машҳур, афсонавий шахс – подшох, халқ қаҳрамони бўлиб, шаҳар унинг номига қўйилган. афросиёб шаҳри – фирдавсийнинг «шахнома» асарида туронлик қаҳрамон, саркарда сифатида тавсирланади. афросиёб қадимдан дунёга машҳур шаҳар бўлиб, унинг санъати, маданияти, меъморчилиги беқиёс ривож топган, ғоят бой, халқи маданиятли, юксак маънавиятли ҳолда танилган. ар...

Формат DOC, 84,5 КБ. Чтобы скачать "афросиёб санъати ва меъморчилиги", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: афросиёб санъати ва меъморчилиги DOC Бесплатная загрузка Telegram