араб халифалиги даврида санъат, маданият ва меъморчилик

DOC 56.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404545768_54076.doc араб халифалиги даврида санъат, маданият ва меъморчилик режа: 1. ўрта осиё араб халифалиги даврида 2. араб халифалиги даврида ўрта осиё санъати, маданияти ва меъморчилиги 3. xvi-xviii асрларда мовароуннаҳр меъморчилиги 1. ўрта осиё араб халифалиги даврида араб халифалиги – арабистон, яқин ва ўрта шарқ, шимолий африка, испания, ўрта осиё, закавказияни ўз ичига олган йирик феодал давлат бўлиб, у vii-viii асрларда шаклланган. араб халифалиги vii-асрнинг 70-йилларидан бошлаб ўрта осиёга ўз юришини бошлайди. 680 йили убайдуллоҳ ибн зиёд бухорога ҳужум қилади. бухорони талаб, катта ўлжа билан қайтади. фарғонага шох жарир юриш қилади, аммо енгилиб қайтиб кетади. 706 йилдан қутайби ибн муслус катта қўшин билан ўрта осиёга кириб келади. у бухоро, самарқанд, хоразмни, сўнгра фарғонани ва тошкентни эгаллаб, ўзбекистон территориясида араб халифалиги хукмронлигини ўрнатади. ўрта осиё аҳолиси арабларга хилма-хил турдаги бож тўлайдиган бўладилар. кимки ислом динига кирмаса, яна қўшимча солиқлар тўлайди. аҳоли турмуши ғоят оғир аҳволга тушиб қолади. оддий халқ оммаси ҳам маҳаллий, …

гига кушиб олинган эди. ўрта осиё – мовароуннаҳр xvi-xviii асрларда бўлиб утган тус-туполон, жангу-жадаллар бу улкани санъати, маданияти ва меъморчилигида анча тушкунлик холатига сабаб булади. лекин шунга карамай урта осиёда санъат, маданият ва меъморчилик узига хос характерда ривожланиб келди. xvii асрда «шердор» мадрасаси, самаркандда, xvi асрда тошкентда «кукалдош» мадрасаси, бухорода «болаховуз» масжиди, «ситораи мохи хоса» саройи, наманганда «хужам» макбараси, хевада оллокулихон» карвон саройи, «тошховли», «нурилла бой» саройи, куконда худоёрхон арки, меъморий бинолар курилади. xviii-xix асрларда хевада «пахлавон махмуд», куконда «дахмаи жахон» макбаралари каби юзлаб меъморчилик обидалари курилади. xvii-xviii асрлардаги бинолар курилиши ансамбл куринишида булиб, улар бир неча биноларни узида мужассам этарди. биноларни ички ва ташқи безакларига эътибор кучайди. айникса, биноларни ички томони гоят юксак наккошлик ва уймакорлик санъати билан безатилди. бу даврда кулолчилик ва кандакорлик санъати гуллаб яшнади. амалий санъатнинг янги-янги турлари пайдо булди. амалий санъатнинг газлама тукиш ва унга гул босиш, зардузлик, дўппидузлик, чармга бадиий ишлов бериш, заргарлик, мисгарлик, …

бадиийлиги, композициялари, ранг-баранглиги билан алохида тахсинга сазовор булган. рассом уз асарларида ғоят кучли драматик вокеа-сюжетларни ифодалайди, уз даврининг социал хаётини тулаконли холда ифода этиб беради. унинг «қўзғолон» асарини кузатар эканмиз, асар каҳрамонларини ғоят ишончли ифода этилиб, уларни ғазабкор, ташвишли, шиддатли ва уз максадлари учун кураш майдонида эканликларни юксак махорат билан ифода этилганини курамиз. асардаги ранглар хам жонли, қўзғолиш рухида берилганлигини кузатилади. муҳаммад мурод самарқандий ўзининг фалсафий ва социал дунёсини асарларига олиб чика олган рассом булиб, ўрта асрлардаги ўрта осиё мусаввирларидан мутлок фарк килади. чунки, у вокеа-сюжет мазмунини гояга томон кучайтириб боради. ранглар, тасвирларга жон ато этади. унинг ижоди ўрта асрлар санъати ттараккиётида алохидалик хусусияти билан ажралиб туради. ўрта осиёда ўрта асрлар тасвирий санъати ривожланишида к.бехзод, м.музаххиб, а.бухорий, м.самаркандий каби атокли рассомлар билан бир каторда мухаммад нодир самарқандий, давлат мухаммад, ахмад махзум (амад калла лакаби билан), абдулхолик маждум каби унлаб етук рассомлар ижод килдилар. аммо халига кадар ўрта асрларда ижод килган …

риб олади (1534-98 йй). 1599 йили мовароуннаҳрда хокимият аштархонийлар кулига утади. 1740 йили эрон шохи нодирбек бухорога бостириб киради, 1753 йили мангитлар сулоласини биринчи амири мухаммад рахимхон кулига утади. мухаммад рахимхон тезда савдо-сотикни йулга куйиб, чет эллар араблар кўзга кўринган биноларга ўт қўйдилар, чорва молларини, қўйларни талаб кетдилар, экинзор, дарахтзорларни ёқиб юборилди. талончиликдан чиққан ночор аҳолига солиқлар ёғдириб юборилди. ўрта осиёликларни яқин 1000 йиллик санъати, маданияти ва меъморчилиги ер билан яксон этилди. араблар бу соҳада қаттик ислоҳ ўтказдилар. бу ислоҳга кўра фақат масжид, мадраса, турар жой қуришга рухсат этилди. тасвирий санъатни портрет, анамалистик жанрлари, шунингдек, ҳайкалтарошлик қатъиян манъ этилди. фақат амалий санъат меъморчилик билан ривожлана бошлади. меъморчиликда ҳам ислом-араб услуби қўлланиладиган бўлди. масжид ва мадрасалар қурилди. улар асосан хом ва пиштган ғиштдан қурилди. масжид ва мадрасалар безатилишида асосан нақш ва ўймакорлик санъатидан фойдаланилди. бинолар гумбазли қилиб қурилди. мақбаралар қуриш ҳам одат тусига кирди. 8-9 асрларда бухорода ва афросиёбда бадиий кулолчилик …

ларда тасвирий санъатни ривожланиши анча секинлик билан борди. портрет, анамалистик жанрлар ва ҳайкалтарошлик мутлоқ ривож топмади. араб халифалигидан ўрта осиё чиқиб кетган бўлсада, ислом динини таъсири ўз мавқеини сақлаб қолди. шунга кўра ўрта асрни xv-асрларигача амир темур давригача ўрта осиёдаги санъат яхши ривожлана олмади. фақат меъморчилик ва амалий санъат ривожланди. лекин тасвирий санъатни портрет ва анамалистик жанрларида рассомлар яширинча ижод қилиб, бу соҳада илмли рассомлар бўлганлиги ҳақида ҳам маълумотлар бор. адабиётлар 1. и.каримов. ўзбекистон буюк келажак сари. т. 1998 й. 2. и.каримов. баркамол авлод орзуси. т. 1999 й. 3. а.асқаров. ўзбекистон тарихи. т. 1994 й. 4. б.аҳмедов. ўзбекистон тарихи манбалари. т. 2001 й. 5. муаллифлар уюшмаси. ўзбекистон санъати. т. 2001 й. 6. муаллифлар уюшмаси. ватан туйғуси. т. 1996 й. 7. н.абдуллаев. санъат тарихи. 2 т. т. 1987-2001 й.

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "араб халифалиги даврида санъат, маданият ва меъморчилик"

1404545768_54076.doc араб халифалиги даврида санъат, маданият ва меъморчилик режа: 1. ўрта осиё араб халифалиги даврида 2. араб халифалиги даврида ўрта осиё санъати, маданияти ва меъморчилиги 3. xvi-xviii асрларда мовароуннаҳр меъморчилиги 1. ўрта осиё араб халифалиги даврида араб халифалиги – арабистон, яқин ва ўрта шарқ, шимолий африка, испания, ўрта осиё, закавказияни ўз ичига олган йирик феодал давлат бўлиб, у vii-viii асрларда шаклланган. араб халифалиги vii-асрнинг 70-йилларидан бошлаб ўрта осиёга ўз юришини бошлайди. 680 йили убайдуллоҳ ибн зиёд бухорога ҳужум қилади. бухорони талаб, катта ўлжа билан қайтади. фарғонага шох жарир юриш қилади, аммо енгилиб қайтиб кетади. 706 йилдан қутайби ибн муслус катта қўшин билан ўрта осиёга кириб келади. у бухоро, самарқанд, хоразмни, сўнгра фар...

DOC format, 56.0 KB. To download "араб халифалиги даврида санъат, маданият ва меъморчилик", click the Telegram button on the left.

Tags: араб халифалиги даврида санъат,… DOC Free download Telegram