юқори сифатли уруғлар етиштириш технологияси

DOC 133.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404459164_53436.doc юқори сифатли уруғлар етиштириш тех​но​логияси режа: 1. уруғ сифатини пасайиш сабаблари 2. навларнинг биологик ва мехник ифлосланишинининг олдини олиш чоралари 3. нав тозалигин сақлашда танлаш ва тозлаша ишлари​нинг аҳамияти 4. уруғларнинг нав тозалигини сақлашни таъминловчи ташкилий – хўжалик чора – тадбирлари. 1. уруғ сифатининг пасайиш сабаблари. селекция маҳсули бўлган янги нав уруғларнинг ирсий хоссалари бир қанча авлодлара давомида яхши сакланиб туради. бироқ, ўсимликларни кўпайтириш жараёнида навларнинг биологик хўжалик белгилари ва хоссалари ёмонлашиб қолиши мумкин. навлар узгарув​чанлигининг асосий сабаблари улар​нинг ифлсоланишидир. ифлосла​нишнинг биологик ва механик хил​лари тафовут қилинади. билогик ифлосланиш икки навнинг узаро ёки кон – кардош бўлган бегона ўсимликлар билан (масалан, редиска би​лан шолғомнинг маданий саб​зининг ёввойи ҳолда ўсувчи сабзи билан) чатишиб қолиши, ажралиш ҳодисаси бошланиб, спонтан мутациялар пайдо бўлиши натижасида руй берадиган бўлса, механик ифлосланиш уруққа тасодифан ара​лашмалар тушиб қолишига боғлиқ бўлади. ўсимликлар касалланишининг кўпайиб бориши, экиш учун етил​маган уруғлар ишлатилиши уруғчиликка доир жараёнларда агротех​ника даражасининг паст бўлиши …
2
чати​шади, бунинг натижасида навга хос белгилари аксари кескин ёмонла​шиб қолган дурагай уруғлар ҳосил бўлади. улар ўз оиласига мансуб бўлган маданий ва ёввойи турлр билан осонгина чатишаверади. сабзи, лавлаги, шовул, салат, пастернакнинг ёввойи шакллари шу экинлар маданий навларни биологик ифлослантирадиган ўсимликлардир. карамдошлар оиласига мансуб сабзавот экинлари ор​ганларнининг маҳсулоти сифатсиз бўладиган ўсимликлар етишиб чиқади. масалан, редиска билан ёввойи шолғом дурагайларида йугон​лашган эдор илдизмева бўлмайди, илдизмеваси етуклик даврига кир​масдан илгари шохланиш бошланади, ўсимлик ёғочланган сершох ил​диз ва қалин тукли йирик – йирик барглар чиқаради. чанлантирувчи ўсимликнинг баъзи морфологик белгилари етиш​тириладиган навдаги ўсимликлар белгиларидан устун турадиган (до​минант) бўлса, нав популяциясида пайдо бўлган дурагай ўсимликларни топиб олиб юлиб ташлаш осон. чунончи, ҳар хил карам турларининг бир – бири билан, редисканинг ёввойи шолғом билан чангланишидан ҳосил бўлган дурагайларини ажратиб олиш қийин эмас (масалан редиска драгайининг илдиз меваси гуллари ва пояси​нинг бўғимларида бинафша тусли пигмент доғлари бўлади). етиштирилаётган ўсимликнинг морфологик белгилари жиҳатидан ўзига яқин турадиган нав чанг …
3
бўлиб, ўсимликларнинг ҳар хил генлар бўйича гете​розигота бўлиб қолишига олиб келиши мумкин. мутациялар кўпчилик ҳолларда рецессив бўлиши муносабати билан кучайиб бора​диган гетерозиготаликнинг пайкаб олиб, уни камайтиришга доир те​гишли чораларни кўриш жуда қийин бўлади. навнинг ажралиш ҳодисасига учраши натижасида пайдо бўладиган ўсимликлар асосий навга аралашиб қолади ва биологик ифлосланишни кучайтиради. механик ифлосланиш. навнинг механик ифлосланиши экилаёт​ган нав уруғларининг бошқа навдаги маскур экин уруғлари билан ёки маданий ва ёввойи ҳолда ўсувчи бошқа ўсимликларнинг уруғлари би​лан ифлосланишига боғлиқ. механик ифлосланишнинг тур ифлосла​ниши ва нав ифлосланиши деган хиллари бор. тур ифлосланиши деб, бир экин уруғининг бошқа турдаги экин ёки ёввойи аждодларининг уруғлари билан ифлосланиб қолишига айтилади (масалан, редиска уруғларнинг шолғом ёки ёввойи аждодлар бўлмиш бегона ўт уруғлари билан ифлосланиб қолиши). агар бир нав уруғлари билан ёки уша экин навсиз материалининг уруғлари билан ифлосланиб қолган бўлса, буни нав ифлосланиши деб айтилади. уруғларнинг механик ифлосланиши уруғлик экинларни ўриб, йиғиб олиш, ташиш ва димлаб етиштириш, куритиб қўйиш, …
4
меха​ник равишда, четдан чангланиш ҳодисаси юз берганида эса, биологик йўл билан ҳам ифлосланиб қолиши мумкин, чунки ўтган йил ҳосилида тўкилиб, қишлаб чиққан уруғлардан униб чиққан ўсимликлардан тезда кўзга чалинмайдиган аралашмалар бўлиб қолади. механик ифлосланиш навнинг ёмонлашиб қолишига олиб боради​ган жуда муҳим омилдир, чунки асосий нав экининга аралашиб қолган аралашма биологик ифлосланишига олиб келувчи жиддий манба бўлиб қолади. уруғлардан кўпайиб, четдан чангланадиган бир йиллик экинлар (редиска, дукаклилар, қовоқдошлар, калампир) учун бу нарса айниқса хафлидир. она ўсимликлар яхши танлаб, саралаб олинмаган ва механизмлар ёрдамида экиладиган бўлса, биологик иф​лосланиш хавфи икки йиллик экинлар учун ҳам, кўп йиллик экинлар (карам, пиёз, илдиз мевалар ва бошқа ўсимликлар) учун ҳам анча ор​тади. бундан ташқари, уруғликка мўлжалланган сабзавот экинлари узоқ ва гуллаб туради, бир талай гул чиқариб, хаддан ташқари кўп чанг зарраларини ҳосил қилади, битта гул чангланганида иккитадан бир неча учтагача дурагай уруғлари бўладиган мевалар тугади. бу нарса биологик ифлосланиш эҳтимолини янада оширади. уруғлик ўсимликларни ўстириш шароитлари …
5
ри кескин камайиб кетади.ўсимликларнинг ривожланишига ирсиятига таъсир ўтказиш ва қимматли хоссаларини ёмонлаштириб қўйиши эҳтимолдан узоқ эмас. карам, редиска, пиёз ва помидорнинг яхши етилмаган уруғлари етилганларига қараганда кўпроқ нам ютиб секинроқ униб чиқиши аниқланган. уруғларнинг ёши улардан униб чиқадиган ўсимликларнинг кейинчалик ривожланишига ҳам таъсир қилади. етилмаган уруғларнинг униб чиқиши бир текис бормайди бундай уруғлардан олинган кўчатлар ривожланишдан узоқ вақт орқада қолади. етилмаган уруғлардан чиққан ўсимликларнинг ривожлани​шидан орқада қолиши эртанги ҳосил миқдорининг камайиб етишига, помидорда яхши етилмай қолишига, редиска билан пиёзда эса, куп​гина ўсимликларнинг яхши ривожланмай қолишига олиб келади. анча етилган уруғлар экилганида хозир айтиб ўтилган экинларнинг ҳосилдорлиги ортади, ҳосилнинг товарлик хоссалари эса яхшиланади. сабзавот экинлари вирусли бактериали ва замбуруғли касаллик​лар билан зарарланади, бу касалликларнинг кўпчилиги уруғлардан ўтади ва навни репродукциялаш вақтида тарқалиши мумкин. сабзавот ва полиз экинларининг касалликлари икки гуруҳга бўлинади: 1) уруғлар орқали ўтадиган ва уруғларни юқумсизлантиришнинг ишончли усуллари ҳали ишлаб чиқилмаган касалликлар. бундай ка​салликлар белгиланган меъёрдан ортиқ тарқалиб кетган …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "юқори сифатли уруғлар етиштириш технологияси"

1404459164_53436.doc юқори сифатли уруғлар етиштириш тех​но​логияси режа: 1. уруғ сифатини пасайиш сабаблари 2. навларнинг биологик ва мехник ифлосланишинининг олдини олиш чоралари 3. нав тозалигин сақлашда танлаш ва тозлаша ишлари​нинг аҳамияти 4. уруғларнинг нав тозалигини сақлашни таъминловчи ташкилий – хўжалик чора – тадбирлари. 1. уруғ сифатининг пасайиш сабаблари. селекция маҳсули бўлган янги нав уруғларнинг ирсий хоссалари бир қанча авлодлара давомида яхши сакланиб туради. бироқ, ўсимликларни кўпайтириш жараёнида навларнинг биологик хўжалик белгилари ва хоссалари ёмонлашиб қолиши мумкин. навлар узгарув​чанлигининг асосий сабаблари улар​нинг ифлсоланишидир. ифлосла​нишнинг биологик ва механик хил​лари тафовут қилинади. билогик ифлосланиш икки навнинг узаро ёки кон – кардош бўлган бег...

DOC format, 133.0 KB. To download "юқори сифатли уруғлар етиштириш технологияси", click the Telegram button on the left.